Nga Kaliningradi në Vilnius: Përballja e heshtur elektronike mes Rusisë dhe NATO-s

Nga Gregor Grosse, Vilnius

Në një pyll pranë Vilniusit, ushtarët gjermanë montojnë pajisje dhe lidhin kabllo. Trupat monitorojnë sinjalet elektronike që vijnë nga Rusia. Por kapacitetet që zotëron Moska mbeten, të paktën për momentin, përtej mundësive të Bundeswehrit, siç pranon edhe zëvendësadmirali përgjegjës.

Ushtarët e Bundeswehrit, të specializuar në luftën elektronike, po vendosen aktualisht në pozicione në Lituani, jo larg kufirit me Bjellorusinë. Dy prej tyre zbresin nga një automjet terreni pranë Vilniusit dhe hyjnë në një zonë pyjore. Ndërsa njëri ushtar siguron zonën përreth, tjetri, brenda pak minutash, monton dhe lidh me kabllo sistemin e lëvizshëm të zbulimit elektronik „Baumfalke“.

Pa shkëmbyer shumë fjalë, të dy e përfundojnë detyrën. Në fund, një antenë rreth tre metra e lartë është gati për përdorim. Ajo shërben për të zbuluar sinjalet radio të armikut. Në bashkëveprim me dy antena të tjera të vendosura në pyll, mund të përcaktohet burimi i sinjaleve dhe, rrjedhimisht, edhe vendndodhja e kundërshtarit.

Ajo që trupat po demonstrojnë këtu është më shumë se një stërvitje. Prej disa ditësh, në Lituani po zhvillohet misioni „Vigilant Owl“ („Bufi vigjilent“), i njohur shkurtimisht si VIGO. Në kuadër të tij, Bundeswehri mbledh dhe analizon edhe sinjale elektronike që vijnë nga Bjellorusia dhe Rusia.

„Për ne, lufta nuk fillon kur nisin të shtënat“, thotë ushtari me emrin e thirrjes „Jonny“, nga Batalioni 932 i Luftës Elektronike. „Për ne, ajo fillon në momentin kur marrim një sinjal në kohë reale – dhe një sinjal të tillë mund ta marr këtu.“

Me antenën e duhur dhe në lartësinë e përshtatshme, „mund ta kryej që tani detyrën që do ta kryeja edhe në një situatë reale luftarake“.

Ushtari 33-vjeçar është operator i një sistemi me emrin e thjeshtë „Lampe“. Me këtë sistem ai mund të zbulojë, ndër të tjera, radarë të artilerisë, avionë bombardues ose raketa. Rrezja e veprimit varet, siç ndodh zakonisht në luftën elektronike dhe zbulimin elektronik, ndër të tjera, nga konfiguracioni i terrenit dhe kushtet atmosferike.

„Lampe“ është një produkt i industrisë. Sipas të dhënave të vetë trupave, Bundeswehri aktualisht disponon vetëm „një numër të vogël sistemesh“ të tilla, ndërsa deri në fund të vitit pritet të marrë sisteme të tjera.

Sistemi „Baumfalke“, përkundrazi, është zhvilluar nga vetë trupat. Në zhvillimin e tij është përfshirë edhe Qendra e Inovacionit Kibernetik e Bundeswehrit (Cyber Innovation Hub), e cila ka për detyrë të nxisë inovacionin. Puna për përmirësimin e sistemit vazhdon, me synimin për të rritur performancën e tij.

Misioni VIGO në Lituani shërben njëkohësisht si terren eksperimentimi për ushtarët. „Jonny“ e konsideron mbledhjen e të dhënave reale një përfitim të madh: „Për ne, kjo është një mundësi e shkëlqyer për stërvitje – në Gjermani nuk na jepet një mundësi e tillë.“

Synojnë ta bëjnë „të padukshmen të dukshme“

Komandanti i batalionit të tij, nënkoloneli Moritz Kaselow, synon që përmes misionit VIGO ta bëjë „të padukshmen të dukshme“. Me këtë ai nënkupton të gjitha sinjalet elektromagnetike që emetojnë sistemet e radarëve, pozicionet raketore, sistemet e radiokomunikimit dhe ato të navigimit.

Sipas Kaselowit, qëllimi është monitorimi i veprimtarisë së forcave të armatosura në Bjellorusi dhe në eksklavën ruse të Kaliningradit. Kjo përfshin, ndër të tjera, aktivitetet në poligonet ushtarake dhe trafikun ajror. Në këtë mënyrë mund të identifikohen, sipas rastit, edhe sisteme të reja radarësh, prania e të cilave nuk duhet t’i zërë në befasi trupat gjermane.

Gjithashtu, synohet të përcaktohet nëse trupat ruse dhe bjelloruse devijojnë nga modelet e tyre të zakonshme të veprimtarisë, ritmet operative ose masat e sigurisë. Bundeswehri e përshkruan zbulimin elektronik në kufirin lindor të NATO-s edhe si një „sistem paralajmërimi të hershëm“ për kërcënimet.

„Deri tani nuk është konstatuar asnjë devijim nga modelet e zakonshme të veprimtarisë në anën tjetër“, thotë Kaselow.

VIGO u krijua në vitin 2025 si misioni i parë i njohur zyrtarisht i degës së re të Forcave të Armatosura Gjermane për Hapësirën Kibernetike dhe të Informacionit (Cyber- und Informationsraum).

Operacioni është konceptuar si mision i përhershëm, por, në koordinim me Lituaninë, aktivizohet vetëm për periudha të caktuara. Këtë herë, ai do të zgjasë deri në fillim të dhjetorit.

VIGO synon të mbrojë trupat e NATO-s dhe stërvitjet ushtarake, si dhe, në të ardhmen, Brigadën e Bundeswehrit në Lituani. Njëkohësisht, misioni synon të plotësojë dhe të përmirësojë panoramën e përgjithshme të situatës operative të Aleancës.

Informacionet që mbledh Bundeswehri u përcillen forcave të armatosura lituaneze dhe analizohen bashkërisht. Një ushtar lituanez thotë se bashkëpunimi po zhvillohet mirë dhe se nga gjermanët po mësojnë shumë për zbulimin elektronik.

Ushtarët e Bundeswehrit në Lituani i referohen vazhdimisht garës së përshpejtuar teknologjike gjatë luftës në Ukrainë. Kievi dhe Moska prej vitesh janë përfshirë në një përballje të vazhdueshme në fushën e luftës elektronike, duke zhvilluar dhe kundërshtuar metoda për bllokimin e sinjaleve, mbrojtjen nga ndërhyrjet elektronike dhe transmetimin e sinjaleve të rreme GPS.

Rusia konsiderohet një aktor me kapacitete jashtëzakonisht të zhvilluara në këto fusha.

Inspektori i Forcave për Hapësirën Kibernetike dhe të Informacionit, zëvendësadmirali Thomas Daum, thekson për F.A.Z.: „Rusët gjatë 15 deri në 20 viteve të fundit kanë investuar masivisht në luftën elektronike dhe kanë zhvilluar kapacitete të konsiderueshme.“

Kjo ka ndodhur në një periudhë kur „ne besonim se jetonim në paqe të plotë“.

Vetëm në vitin 2022 Bundeswehri ndryshoi qasjen, ndërsa vetëm që nga viti i kaluar, pas lehtësimit të kufizimeve kushtetuese për huamarrjen publike, të njohura në Gjermani si „frena e borxhit“, janë vënë në dispozicion fondet e nevojshme për të „vepruar shpejt“.

Për rrjedhojë, epërsia e Rusisë është e konsiderueshme.

„Nëse dua të jem i sinqertë“, thotë Daum, „natyrisht që ne nuk mund të ofrojmë kapacitete të krahasueshme me ato që shohim në anën ruse“.

Tashmë është e qartë se këto kapacitete janë të domosdoshme. Një pjesë e teknologjisë përkatëse është e disponueshme në industrinë gjermane ose evropiane dhe, „nëse është e nevojshme, edhe tek amerikanët“.

„Por neve nuk na mjafton vetëm një prototip. Duhet ta rrisim prodhimin në shkallë të gjerë, në mënyrë që t’i pajisim plotësisht trupat tona me këto sisteme – dhe në këtë drejtim kemi ende shumë rrugë për të bërë.“

Mesazhi nga Rusia: „E dimë që jeni aty“

VIGO është pjesë e kësaj përpjekjeje. Inspektori e përshkruan atë si një mision ekskluzivisht zbulimi. Bundeswehri nuk ndërhyn në mënyrë aktive për të penguar sistemet elektronike të ushtrive të Rusisë dhe Bjellorusisë.

Por, sipas Daumit, për palën tjetër nuk mund të thuhet e njëjta gjë.

Ai tregon se janë vërejtur, për shembull, raste të përdorimit të sistemeve të interferencës elektronike në drejtim të pozicioneve të Bundeswehrit në Lituani.

Kjo është një përpjekje për „ta verbuar, si të thuash, antenën tonë“ – dhe ndonjëherë me sukses.

„Një pajisje e fuqishme interferuese e ka këtë efekt; kjo nuk mund të parandalohet.“

Nga pikëpamja teknike, ndërhyrjet nuk shkaktojnë pasoja afatgjata, por për pesë deri në dhjetë minuta operatori i Bundeswehrit duhet „t’i heqë kufjet dhe t’i lërë mënjanë“.

Ky është një mesazh: „E dimë që jeni aty dhe e dimë se çfarë po bëni.“

Sipas Daumit, kjo ndodh „çdo disa ditë“.

Trupat kërkojnë zgjidhje inovative

Bundeswehri po përpiqet të gjejë zgjidhje për luftën elektronike, edhe në bashkëpunim me kompani të reja teknologjike (start-up).

Në një platformë uljeje për helikopterë të rojës kufitare lituaneze, disa kompani prezantuan dronë interceptues që janë ende në fazën e zhvillimit, sensorë akustikë të mbështetur në inteligjencën artificiale dhe pajisje për interferencë elektronike.

Sipas prodhuesve, dronët interceptues kanë një normë goditjeje të objektivave prej 93 për qind.

Zëdhënësja e të Gjelbërve për politikën e sigurisë, Sara Nanni, e cila po i shoqëron trupat për disa ditë në Lituani, shprehet skeptike.

„Gjithmonë kam pyetje kur industria na prezanton produkte“, thotë ajo për F.A.Z.

Sipas saj, përvojat e mëparshme kanë qenë „të përziera në disa raste“.

Nëse ushtarët nuk përfshihen që në fazat e hershme të zhvillimit, projektet janë „të dënuara të dështojnë“.

Nëse kjo vlen edhe për sistemet e prezantuara në Lituani, mbetet ende e paqartë.

Një pjesë e kontingjentit gjerman të misionit VIGO është strehuar në një tendë të madhe në aeroport. Aty janë vendosur rreth 25 shtretër fushorë, ndërsa në një qoshe ndodhet edhe një helikopter lituanez.

Megjithatë, pozicioni pranë Vilniusit është vetëm një nga „shumë, shumë“ pozicionet e mundshme në Lituani, bëhet e ditur nga drejtuesit e Bundeswehrit.

Në të gjithë vendin ka vendndodhje të përshtatshme për dislokim, të cilat trupat mund t’i përdorin në varësi të nevojave të zbulimit elektronik.

Në total, bëhet fjalë për një numër ushtarësh gjermanë në kufijtë e ulët të qindëshes, të dislokuar në Lituani në kuadër të misionit VIGO.

Me sa duket, edhe Bundeswehri dëshiron të dërgojë një mesazh.

„Qëllimi është gjithashtu t’i përcjellim një mesazh Moskës“, thotë politikania përgjegjëse për çështjet e mbrojtjes, Sara Nanni.

„Ne shohim se çfarë po bëni. Dhe që tani po mbledhim të dhëna, në mënyrë që, në rast nevoje, të jemi të përgatitur nëse një ditë vendosni të na vizitoni.“(F.A.Z.)

@tetovanews