Ka ende kohë për një marrëveshje. Por, ndërsa afrohen zgjedhjet e mesmandatit, pakënaqësia për Iranin — dhe për sekretarin e Mbrojtjes, Pete Hegseth — ka bllokuar agjendën e presidentit.
Nga Noah Robertson
Këtë verë, sekretari i Mbrojtjes Pete Hegseth e pyeti një ligjvënës republikan se sa mendonte se ishin gjasat që Kongresi të miratonte kërkesën rekord prej 1,5 trilion dollarësh të administratës Trump për buxhetin e mbrojtjes.
Gjasat, iu përgjigj ligjvënësi, ishin afërsisht po aq të mëdha sa ato që Hegseth të konfirmohej sërish nga Senati.
“Ju keni një problem dhe duhet të rrisni sasinë dhe cilësinë e komunikimit” me Kongresin, kujtoi ligjvënësi republikan në një intervistë, duke folur në kushte anonimiteti për të përshkruar bisedën private.
Muaj më vonë, anëtarë të të dyja partive thanë se Pentagoni nuk e ka ndryshuar kursin.
Për dekada, çështjet e mbrojtjes kanë mbetur kryesisht të izoluara nga polarizimi toksik partiak i Uashingtonit. Por republikanët dhe demokratët thonë se gjithnjë e më shumë druhen se kjo barrierë nuk ekziston më.
Me pak më shumë se 20 ditë pune legjislative të mbetura deri në fund të vitit — dhe me zgjedhjet e javës së ardhshme që pritet t’u japin më shumë fuqi demokratëve të etur për t’u përballur me Hegsethin — ligjvënësit janë në ngërç për projektligjet e tyre kryesore për politikën e mbrojtjes dhe shpenzimet ushtarake. Dështimi do t’i linte Pentagonit pak mundësi për të zëvendësuar mijëra armë të përdorura gjatë tetë muajve të luftës me Iranin dhe do të ndalte agjendën ambicioze ushtarake të administratës.
Për të kuptuar se si u shemb konsensusi, The Washington Post foli me 30 persona që janë në qendër të çështjeve të sigurisë kombëtare në Kongres, përfshirë 20 ligjvënës që janë anëtarë të komisioneve që mbikëqyrin Pentagonin dhe buxhetin e tij.
Republikanët argumentuan se demokratët po vonojnë financimin kritik për ushtrinë për të kënaqur votuesit e zemëruar me presidentin Donald Trump. Demokratët e paraqitën kundërshtimin e tyre si një kontroll të domosdoshëm ndaj një administrate që Dhoma e Përfaqësuesve dhe Senati, të kontrolluar nga republikanët, kanë refuzuar ta mbajnë përgjegjëse për nisjen e një lufte pa miratimin e Kongresit.
Por shumica e ligjvënësve që folën me The Post e përshkruan ngërçin në terma më personalë. Sjellja konfrontuese e Hegsethit — nga mosdhënia e informacionit deri te sulmet ndaj demokratëve dhe disa republikanëve — po e dëmtonte procesin dypartiak të marrëveshjeve që prej kohësh ka siguruar mbështetje për ushtrinë, thanë anëtarë të të dyja partive.
“Njerëzit që kanë qenë këtu prej disa kohësh e kanë parë se si duket normaliteti”, tha deputeti Joe Courtney, demokrat nga Connecticut. “Ne nuk po jetojmë në normalitet.”
Në një deklaratë, zëdhënësi i Pentagonit Joel Valdez mbrojti qasjen e Hegsethit, duke thënë se sekretari është “gjithmonë i gatshëm të angazhohet drejtpërdrejt me çdo ligjvënës që i paraqet shqetësimet e tij në mirëbesim”.
“Ligjvënësit e kuptojnë saktësisht se sa kritikë janë Ligji për Autorizimin e Mbrojtjes Kombëtare dhe ndarjet buxhetore për mbrojtjen për gatishmërinë ushtarake”, tha Valdez, duke iu referuar projektligjeve në pritje. “Nuk presim që ata të gjymtojnë qëllimisht forcat tona ose aftësinë tonë luftarake thjesht për të fituar pikë politike.”
Shembja e konsensusit dypartiak
Ligji për Autorizimin e Mbrojtjes Kombëtare, NDAA, konsiderohet gjerësisht si një projektligj që duhet patjetër të miratohet. Legjislacioni, i cili mbulon çështje që nga pagat e trupave deri te prodhimi i armëve, është miratuar për 65 vjet radhazi.
Një koalicion i ngjashëm, megjithëse më pak i qëndrueshëm, ndihmon edhe në miratimin e projektligjit vjetor të shpenzimeve për mbrojtjen, i cili siguron fondet për pagat e trupave, blerjen e armëve dhe zhvillimin e operacioneve ushtarake në mbarë botën.
Grupi i republikanëve dhe demokratëve që zakonisht i mbështesin këto ligje është përçarë këtë vit. NDAA-ja nuk arriti të avancojë në Senat dhe mezi kaloi në Dhomën e Përfaqësuesve, ku më shumë republikanë votuan kundër tij sesa demokratë votuan pro. Dy dhomat po negociojnë një version përfundimtar, me votime që priten më vonë këtë vjeshtë.
Sipas shumicës së ligjvënësve, në rrezik edhe më të madh për të dështuar është buxheti vjetor i mbrojtjes. Plani prej 1,5 trilion dollarësh i administratës Trump do të financonte një gamë armësh të avancuara, nga dronët e tipit komercial deri te raketat precize, rezervat e të cilave janë pakësuar gjatë luftës me Iranin. Ai do të drejtonte miliarda dollarë të tjerë drejt disa prej projekteve personale të Trumpit për ushtrinë, përfshirë një mburojë të mbrojtjes raketore të quajtur “Golden Dome”, një flotë luftanijesh që do të mbanin emrin e tij dhe riemërtimin e Departamentit të Mbrojtjes në “Departamenti i Luftës”.
Hegseth e ka quajtur rritjen prej 40 për qind të shpenzimeve një “injektim urgjent dhe të domosdoshëm burimesh” për t’i kaluar kundërshtarët e Amerikës. Ai i ka bërë gjithashtu thirrje Kongresit të miratojë edhe 67 miliardë dollarë financim shtesë për të ndihmuar në mbulimin e kostove të luftës me Iranin dhe operacioneve të tjera ushtarake në mbarë botën.
Pothuajse të gjithë demokratët e Senatit e bllokuan kërkesën, në një akt të pazakontë proteste ndaj konfliktit. Në një veprim që ka zhgënjyer disa republikanë, administrata e ndau buxhetin e mbrojtjes në dy pjesë: 1,15 trilion dollarë që do të kërkojnë njëfarë mbështetjeje nga demokratët dhe 350 miliardë dollarë të tjerë që synohet të miratohen vetëm me votat e republikanëve.
Republikanët deri tani nuk kanë arritur të bien dakord për një strategji për miratimin e pjesës së financimit që do të kalonte vetëm me votat e partisë së tyre.
Ngërçi e ka lënë ushtrinë të cenueshme, thanë ligjvënësit. Komanda Qendrore e SHBA-së, e cila mbikëqyr operacionet në Lindjen e Mesme, vlerësoi se deri në mes të tetorit konflikti me Iranin kishte kushtuar më shumë se 47 miliardë dollarë, duke e detyruar Pentagonin të shtynte stërvitjet dhe projektet e mirëmbajtjes vetëm për të përballuar detyrimet financiare. Pasi nuk arriti të siguronte një armëpushim të qëndrueshëm këtë verë, presidenti ka kërcënuar se do të rifillojë sulmet pas zgjedhjeve të mesmandatit.
“Rusia dhe Kina po vënë në pikëpyetje nëse ne i kemi apo jo burimet dhe aftësinë për të zëvendësuar me shpejtësi rezervat dhe municionet që po pakësohen”, tha senatori Mike Rounds, republikan nga Dakota e Jugut, i cili fajësoi demokratët për bllokimin e buxhetit të mbrojtjes. “Jeni të zemëruar me presidentin, por po ua nxirrni atyre burrave dhe grave që po zbatojnë urdhrat.”
Përjashtimi i demokratëve
Demokratët thonë se administrata Trump po i fajëson ata për probleme që i ka krijuar vetë.
“Të vish dhe të thuash: ‘Meqë ra fjala, ne e morëm këtë vendim, i shpenzuam gjithë këto para dhe tani kemi nevojë që ju t’i rimbushni fondet’ — duhet shumë guxim për ta bërë këtë”, tha senatori Angus King nga Maine, i pavarur që bashkëpunon me demokratët.
Administrata Trump i ka përjashtuar demokratët nga disa informime mbi 350 miliardë dollarët e shpenzimeve për mbrojtjen që shpreson t’i miratojë vetëm me votat e republikanëve. Sipas ligjvënësve, këto takime kanë thyer një praktikë të kahershme sipas së cilës informacioni për sigurinë kombëtare ndahet në mënyrë të barabartë me të dyja partitë.
Disa republikanë vunë në dukje se administrata i ka kufizuar informimet pjesërisht për shkak të shqetësimeve për rrjedhjen e informacionit në media, për të cilën zyrtarët e Trumpit kanë fajësuar demokratët në Kongres. Shumë republikanë thanë se i kishin kërkuar Pentagonit t’i përfshinte të dyja partitë.
“Nëse po u kërkojmë atyre të marrin vendime që mund ta ndryshojnë vendin, mendoj se duhet t’i informojmë”, tha senatori Kevin Cramer nga Dakota e Veriut, një nga disa republikanët që thanë se i kishin kërkuar Pentagonit të ndante më shumë informacion me demokratët.
Ligjvënësi republikan që i kishte dhënë Hegsethit vlerësimin e tij të prerë për kërkesën prej 1,5 trilion dollarësh tha gjithashtu se edhe demokratët mbajnë një pjesë të fajit për mungesën e komunikimit. Në fillim të këtij viti, tha ligjvënësi, ai kishte ndërmjetësuar një takim privat mes Hegsethit dhe një grupi të vogël demokratësh. Të gjithë demokratët refuzuan të takoheshin me sekretarin, tha ai.
Anëtarë të tjerë të Kongresit e fajësuan Hegsethin për mosbesimin.
Në prill, gjatë një paraqitjeje para Komisionit të Dhomës së Përfaqësuesve për Shërbimet e Armatosura, Hegseth ndërmori një sulm të ashpër në fjalën e tij hyrëse.
“Kundërshtari më i madh me të cilin përballemi në këtë moment”, tha ai, “janë fjalët e pamatura, të paafta dhe disfatistë të demokratëve në Kongres dhe të disa republikanëve.”
Në një moment gjatë seancës, deputeti Austin Scott nga Georgia, një republikan i lartë në komision, vuri në dukje se administratës do t’i duheshin votat e republikanëve dhe demokratëve për ta siguruar buxhetin.
“Mënyra se si Hegseth i trajton njerëzit është problem”, tha Scott në një intervistë.
“Tronditshëm joprofesional”
Gjatë takimit të parë privat të Hegsethit me Komisionin e Senatit për Shërbimet e Armatosura, në qershor 2025, ai e nisi me një paralajmërim, sipas tre personave të njohur me deklaratat e tij.
Megjithëse seanca ishte e klasifikuar, sekretari tha se nuk i njihte — dhe nuk u besonte — të gjithëve në sallë dhe se do të tregonte kujdes me atë që thoshte, kujtuan këta persona. Ata e përmendën këtë shkëmbim si shembull të qëndrimit konfrontues të Hegsethit.
“Është po aq tronditshëm joprofesionale sa çdo gjë që kam parë”, tha senatorja Lisa Murkowski, republikane nga Alaska, e cila votoi kundër konfirmimit të Hegsethit dhe e ka kundërshtuar luftën me Iranin, duke folur për tonin e sekretarit.
Zyrtarë aktualë dhe ish-zyrtarë të njohur me marrëdhëniet e Hegsethit në Capitol Hill kundërshtuan pretendimet se Pentagoni po i fshihte informacion Kongresit ose po refuzonte të takohej me demokratët. Ata thanë se takimet private të Hegsethit kishin qenë profesionale dhe vunë në dukje se demokratët e kishin sulmuar hapur, duke e akuzuar për keqmenaxhim dhe pandershmëri.
Pentagoni nuk iu përgjigj drejtpërdrejt pyetjeve për këtë takim ose për raste të tjera të përshkruara në këtë raportim.
Marrëdhëniet e tensionuara kanë bërë që disa republikanë t’i kërkojnë Pentagonit që në vend të Hegsethit të dërgojë oficerë me uniformë për të informuar Kongresin, thanë ligjvënësit.
Gjenerali Dan Caine, kryetar i Shefave të Shtabeve të Bashkuara, ka organizuar mëngjese private me republikanë dhe demokratë në Pentagon, në përpjekje për të krijuar më shumë mbështetje dypartiake për buxhetin, sipas ligjvënësve dhe personave të tjerë të njohur me këto takime.
Një zëdhënës i Caine refuzoi të komentonte.
Ndërkohë, anëtarë të të dyja partive shprehën një lloj dorëzimi përballë faktit se komisionet që merren me mbrojtjen po bëhen gjithnjë e më partiake.
“Demokratët nuk duan të punojnë për asgjë në mënyrë dypartiake nëse kjo mund të interpretohet si një fitore për Trumpin”, tha senatorja Deb Fischer nga Nebraska, një republikane e lartë.
Shumë demokratë thanë se shqetësohen se mungesat e Pentagonit mund ta dëmtojnë gatishmërinë ushtarake për vite, përfshirë edhe gjatë një administrate të ardhshme demokrate. Por ata argumentuan se duhet të përdorin çdo mjet që kanë në dispozicion për t’i bërë rezistencë asaj që e shohin si një luftë antikushtetuese.
“Po ndërmarrim rreziqe serioze me sigurinë tonë kombëtare dhe nuk duhet ta bëjmë këtë”, tha senatori Chris Coons nga Delaware, demokrati më i lartë në nënkomisionin e Senatit për shpenzimet e mbrojtjes. “Në fund të fundit, presidenti është përgjegjës për vendimet që ka marrë.”
Disa persona të njohur me negociatat për buxhetin, disa prej të cilëve folën në kushte anonimiteti për të dhënë vlerësimin e tyre të sinqertë, thanë se kërkesa prej 1,5 trilion dollarësh e administratës Trump ndoshta ishte e pamundur të realizohej, duke pasur parasysh se sa pak kohë kishte mbetur deri në fund të vitit.
Një zyrtar amerikan i njohur me marrëdhëniet e Hegsethit me ligjvënësit pohoi se kërkesa e plotë buxhetore ishte ende e realizueshme dhe se republikanët, nëse humbnin kontrollin e Kongresit, do ta shihnin këtë si mundësinë e tyre të fundit për të siguruar prioritetet në fushën e mbrojtjes pa votat e demokratëve.
Dyshimet për buxhetin vijnë në një moment kur pozita e Hegsethit mes republikanëve në Kongres është në një prej pikave më të ulëta. Ata kanë sinjalizuar se do të kundërshtojnë kandidatët e preferuar prej tij për drejtimin e Ushtrisë dhe e kanë kritikuar më hapur gjatë javëve të fundit. Kur Dhoma e Përfaqësuesve të rikthehet në nëntor, Hegseth me gjasë do të përballet me një votim për shkarkimin e tij përmes procedurës së impeachment-it, të udhëhequr nga deputeti Thomas Massie, republikan nga Kentucky, për shkak të luftës me Iranin.
Ndërkohë, disa demokratë ndiheshin më të fuqizuar përpara zgjedhjeve të javës së ardhshme — ata duket se kanë gjasa të paktën të rimarrin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve — dhe nga perspektiva e nisjes së një mbikëqyrjeje agresive ndaj Pentagonit.
Më herët këtë vit, Hegseth zhvilloi mëngjese private me republikanët dhe demokratët kryesorë në komisionet e Shërbimeve të Armatosura, në përpjekje për të përmirësuar pozicionin e tij.
Deputeti Adam Smith nga Washingtoni, demokrati më i lartë në Komisionin e Dhomës së Përfaqësuesve për Shërbimet e Armatosura, kujtoi se nga fundi i takimit të tij me Hegsethin i kishte thënë se, pavarësisht mosmarrëveshjeve të tyre, nuk kishin pse të ishin armiq.
Në një intervistë, Smith tha se nuk po kërkonte të bashkëpunonte me “këtë Pentagon”.
“Po kërkoj”, shtoi ai, “mënyra për të ndalur gjërat e tmerrshme që po bëjnë me ushtrinë tonë.”/WP
