Italia do të zgjedhë një parlament të ri në vitin 2027. Data ende nuk është caktuar, megjithatë duket sikur vendi tashmë ndodhet në fushatë elektorale. Kryeministrja Meloni po e shfrytëzon këtë situatë për të dobësuar një rival të ri.
Romë. Kush lexon këto ditë gazetat italiane mund të krijojë përshtypjen se vendi ndodhet në mes të një fushate elektorale. Megjithatë, zgjedhjet parlamentare priten vetëm në vitin 2027 – dhe deri tani nuk ka as një datë zyrtare.
Por kryeministrja Giorgia Meloni njofton se do të heqë taksën e automjeteve për pjesën më të madhe të tyre. Kostoja: 2,3 miliardë euro. „Po heqim një taksë të urryer“, tha Meloni. Vetëm pak ditë më vonë erdhi njoftimi i saj se qeveria do të kufizojë numrin e nxënësve të huaj në klasat italiane.
Ministri i Arsimit kishte kohë që punonte për këtë plan, por tani Meloni, e cila më parë kishte dhënë pak shtysë në politikën arsimore, po e merr vetë në dorë këtë çështje. Bëhet fjalë për „një instrument të arsyes së shëndoshë (…) kundër klasave-geto“, tha Meloni të premten.
Fakti që ajo po rizbulon politikën e brendshme nuk është rastësi. Aktualisht dihet vetëm se zgjedhjet do të mbahen vitin e ardhshëm. Tradicionalisht preferohen zgjedhjet në pranverë, pasi në gusht pothuajse i gjithë vendi shkon kolektivisht për një muaj në pushime verore. Sipas afatit të rregullt, zgjedhjet do të duhej të zhvilloheshin në vjeshtë, kur përfundojnë pesë vitet e mandatit të Melonit. Por, në fund të fundit, ajo mund të ndikojë vetë në përcaktimin e kohës së tyre.
Nëse jep dorëheqjen, zgjedhjet e parakohshme do të duhej të shpalleshin para vjeshtës. Meloni po luan qëllimisht me këtë pasiguri për të destabilizuar opozitën dhe për të dobësuar rivalin e saj të ri nga e djathta ekstreme: Roberto Vannacci, gjeneral në pension.
Meloni rizbulon politikën e brendshme
Për këtë qëllim, politikania nacionaliste e djathtë po zhvendoset vetë më tej drejt skajit të djathtë. Deri tani, mandatin e saj e kishte kaluar duke u përpjekur t’i paraqitej bashkësisë ndërkombëtare si një konservatore tradicionale. Rritja e Vannaccit në sondazhe ka bërë që Meloni ta zhvendosë përparësinë nga profili i saj ndërkombëtar.
Nga postfashiste në pragmatiste – transformimi i suksesshëm i Giorgia Melonit
Ndërsa Meloni dhe partia e saj Fratelli d’Italia (FdI) vazhdojnë të theksojnë publikisht se duan ta përfundojnë mandatin e rregullt parlamentar, zërat për zgjedhje të parakohshme po shtohen. Gazeta „Corriere della Sera“, për shembull, raportoi të premten se ministri i Bujqësisë Francesco Lollobrigida, një figurë qendrore e FdI-së, gjatë një mbledhjeje të fundit kishte hartuar tashmë një listë të kandidatëve që partia do të paraqiste në zgjedhje.
Edhe Meloni, në një intervistë javën e kaluar, përdori tone që tashmë janë thellësisht të përfshira në logjikën e një fushate elektorale. Duke folur për Vannaccin dhe partinë e tij Futuro Nazionale (E Ardhmja Kombëtare), ajo tha se votuesit e dinë se cila votë është e dobishme në zgjedhje: „Ajo për një shumicë të aftë për të qeverisur, që nuk mund të shantazhohet.“
Koalicioni i djathtë i Melonit humbet mbështetje
Meloni përballet me problemin se Vannacci mund të rrezikojë një fitore të re të koalicionit të saj të djathtë. Kur Futuro Nazionale u themelua në shkurt të këtij viti, mbështetja për të ishte rreth tre për qind; ndërkohë, ajo është rritur në gati tetë për qind.
Kështu, Vannacci renditet përpara partnerëve të koalicionit të Melonit: partisë populiste të djathtë Lega, me 5,6 për qind, dhe konservatorëve të Forza Italia-s, me 7,4 për qind. Edhe FdI-ja e Melonit ka humbur rreth dy pikë përqindjeje që nga themelimi i Futuro Nazionale-s. Megjithatë, me rreth 27 për qind, partia vazhdon të jetë afërsisht në nivelin me të cilin fitoi zgjedhjet katër vjet më parë.
Por suksesi i Vannaccit do të thotë se përqindja e përgjithshme e koalicionit trepartiak aktualisht mund të mos jetë e mjaftueshme për një fitore në zgjedhje – aq më tepër nëse miratohet ndryshimi i planifikuar i ligjit zgjedhor.
Ky ndryshim ishte vënë në lëvizje përpara forcimit të Vannaccit dhe parashikon një bonus për fituesin, me qëllim krijimin e një qeverie të qëndrueshme, për koalicionin që arrin 42 për qind të votave. Me raportet aktuale të mbështetjes, koalicioni i Melonit do të ishte dy pikë përqindjeje nën këtë prag.
Meloni ndjek një strategji të dyfishtë
Për Melonin, përfshirja e rivalit të ri nga e djathta ekstreme në koalicionin e saj nuk është një alternativë. Vannacci, eurodeputet dhe gjeneral në pension i ushtrisë italiane, hyri në politikë në vitin 2023 pas botimit të një libri me përmbajtje ksenofobe dhe homofobe. Në të ai paraqitet si mbrojtës i „arsyes së shëndoshë“, e cila, sipas tij, rrezikon të humbasë.
Giorgia Meloni përballet me konkurrencë nga e djathta ekstreme
Me partinë e tij, Vannacci tani po tërheq vëmendjen edhe për shkak të afërsisë së tij me Rusinë e Putinit. Përveç kësaj, ai premton të zbatojë atë që Meloni kishte paralajmëruar dikur, përpara se, sipas tij, të largohej nga rruga e duhur pasi mori pushtetin.
Kështu, Meloni jo vetëm që do të sillte në koalicion një kritik të saj, por do të minonte edhe besueshmërinë e premtimit të saj më të rëndësishëm në politikën e jashtme: mbështetjen për Ukrainën.
Presioni ndaj Melonit mund të shtohet edhe nga e majta. Nëse partitë opozitare të majta arrijnë të paraqiten në zgjedhje si një aleancë e përbashkët, votat e Vannaccit të shkëputura nga koalicioni i Melonit mund të bëjnë dallimin mes fitores dhe humbjes.
Për këtë arsye, Meloni aktualisht po ndjek një strategji të dyfishtë. Nga njëra anë, ajo po e lë qëllimisht të hapur datën e zgjedhjeve, për ta mbajtur opozitën në pasiguri. Në këtë mënyrë mund të vëzhgojë nëse partitë e majta do të arrijnë të bien dakord për një program të përbashkët zgjedhor dhe për një kandidat të përbashkët për kryeministër.
Pavarësisht deklaratave të kundërta të partive, aktualisht nuk duket se një marrëveshje e tillë është pranë. Nëse megjithatë fillon të marrë formë një marrëveshje, Meloni mund të provokojë ende zgjedhje të parakohshme, duke e vënë opozitën nën presionin e kohës.
Nga ana tjetër, ajo po përpiqet t’ia kontestojë Vannaccit pretendimin për t’u paraqitur si trashëgimtari i vërtetë i së djathtës nacionaliste në vend – duke u ofruar favore votuesve të saj.
