Në takimin e tij të parë me udhëheqësen e re të Venezuelës, presidenti Donald Trump theksoi nevojën për të ruajtur rrjedhën e eksporteve të naftës, për të mbajtur marrëdhënie të mira dypalëshe dhe për ta mbajtur në perspektivë zhvillimin e zgjedhjeve në këtë vend, i thanë Axios-it burime nga Shtëpia e Bardhë.
Pse ka rëndësi: Trump nuk këmbënguli për caktimin e një date konkrete për zgjedhjet e ardhshme në takimin me presidenten e përkohshme të Venezuelës, Delcy Rodríguez, por theksoi rëndësinë e tyre si një hap përfundimtar vendimtar në tranzicionin e Venezuelës drejt një demokracie të konsoliduar, thanë burimet.
“Në fund të fundit, duhet të ketë zgjedhje”, i tha Trump Rodríguezit në një moment, sipas njërit prej burimeve të informuara mbi takimin.
Më nga afër: Trump zhvilloi takimin, që zgjati rreth 15 minuta, në margjinat e Asamblesë së Përgjithshme të OKB-së në Nju Jork, për ta falënderuar Rodríguezin për marrëdhënien e mirë të punës mes tyre pasi SHBA-ja rrëzoi më 3 janar ish-aleatin e saj socialist, Nicolás Maduro.
Që atëherë, administrata Trump ka arritur marrëveshje me Venezuelën në sektorët e naftës dhe nxjerrjes së arit, ndonëse vendi kishte qenë kundërshtar i SHBA-së për më shumë se një çerek shekulli.
Venezuela përballet me një nga barrët më të mëdha të borxhit sovran në botë, prej 300 miliardë dollarësh — më e lartë se prodhimi i saj i brendshëm bruto — dhe ky borxh duhet të ristrukturohet përpara mbajtjes së zgjedhjeve, sipas zyrtarëve amerikanë.
“Vendi nuk mund të ecë përpara derisa kjo çështje të zgjidhet”, tha një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë.
Çfarë po thonë: “Zhvilluam një takim historik me presidentin e Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, me të cilin diskutuam forcimin e marrëdhënieve dypalëshe mes vendeve tona dhe avancimin e një agjende bashkëpunimi në fusha strategjike si energjia, minierat dhe siguria”, shkroi Rodríguez të martën në mbrëmje në X.
Postimi përmbante një fotografi ku Rodríguez ngrinte dy gishta në formën e shkronjës “V” — për Venezuelën — ndërsa Trump bënte gjestin e tij karakteristik me gishtin e madh lart.
Pika e tensionit: Fotografia shkaktoi zemërim në komunitetin relativisht të vogël, por të zëshëm, të diasporës venezueliane në SHBA, ku kritikët kërkojnë më shumë vëmendje ndaj zgjedhjeve në Venezuelë dhe më pak ndaj marrëveshjeve ekonomike.
Në të njëjtën ditë kur Trump dhe Rodríguez u takuan, aleatët e udhëheqëses së opozitës venezueliane dhe laureates së Çmimit Nobel për Paqen, Marina Corina Machado, dolën publikisht për t’u ankuar se asaj i është ndaluar rikthimi në vend.
Në zonën e Majamit, ku jetojnë si sekretari i Shtetit Marco Rubio, ashtu edhe një numër i konsiderueshëm mërgimtarësh dhe emigrantësh venezuelianë, ish-kundërshtarja e Rubios në zgjedhjet e vitit 2024 për Senatin amerikan, ish-përfaqësuesja demokrate Debbie Mucarsel Powell, publikoi fotografinë në X dhe u bëri thirrje njerëzve të regjistroheshin për të votuar.
“Thuajini secilit anëtar të delegacionit të Floridës së Jugut se ju kanë ardhur në majë të hundës gënjeshtrat dhe korrupsioni i hapur. No Más!”, shkroi ajo.
Mes rreshtave: SHBA-ja dëshiron që shpallja e zgjedhjeve në Venezuelë të vijë nga vetë venezuelianët, përmes Këshillit të ri Kombëtar të Pajtimit, i cili përfaqëson parti të ndryshme politike në vend. Plani përbëhet nga tre hapa:
- Të ndryshohet përbërja e Gjykatës së Lartë të Venezuelës, në mënyrë që ajo të pasqyrojë më mirë pluralizmin politik të vendit. Opozita do të ketë të drejtën të propozojë kandidatë për gjyqtarë, tha një zyrtar.
- Të reformohet autoriteti kombëtar zgjedhor, për të garantuar që të mos përsëritet ajo që ndodhi në vitin 2024, kur, sipas zyrtarit të cituar nga Axios, ai manipuloi numërimin e votave dhe ia mohoi fitoren Edmundo Gonzálezit në favor të Maduros.
- Të shpallet data e zgjedhjeve. Trump, megjithatë, shmangu me qëllim përcaktimin e një afati se kur dëshiron që ato të mbahen.
Brenda takimit: Trump dhe Rodríguez shoqëroheshin nga dy zyrtarë venezuelianë, si dhe nga sekretari i Shtetit Marco Rubio, sekretari i Thesarit Scott Bessent, shefja e kabinetit të Shtëpisë së Bardhë Susie Wiles dhe zëvendësshefi i kabinetit të Shtëpisë së Bardhë Stephen Miller.
Trump foli gjatë pjesës më të madhe të takimit dhe gjithashtu i përshkroi Rodríguezit operacionin ushtarak amerikan që çoi në rrëzimin e Maduros, duke theksuar saktësinë e tij.
“Ishte i përzemërt. Ishte miqësor. Por ishte gjithashtu i drejtpërdrejtë”, tha një nga burimet për mënyrën se si Trump diskutoi rëndësinë e zgjedhjeve të ardhshme.
“Ajo e pranoi këtë. Tha se edhe ajo dëshiron zgjedhje”, tha burimi.
Pamja më e gjerë: Sfidat e shumta me të cilat po përballet Venezuela — nga trashëgimia e keqadministrimit socialist deri te tërmetet që dëmtuan vendin këtë verë — e bëjnë edhe më të ndërlikuar përcaktimin e një date zgjedhjesh, thonë zyrtarët amerikanë.
“Nuk duam të mbajmë zgjedhje, të vijë në pushtet një qeveri e zgjedhur në mënyrë demokratike dhe, brenda gjashtë muajsh, të trashëgojë një katastrofë ekonomike”, tha njëri prej tyre.
“Një qeveri demokratike do të përballet me protesta masive në rrugë për shkak të inflacionit dhe gjendjes së ekonomisë. Kjo mund ta rrezikojë të gjithë procesin.”
Intriga: Duke shqyrtuar skenarët e mundshëm, burime të brendshme thonë se zhvillimi i zgjedhjeve në Venezuelë gjatë verës ose vjeshtës së vitit 2028 duket më i arsyeshëm, sepse kjo do t’i jepte vendit më shumë kohë për të stabilizuar financat dhe për të reformuar sistemin zgjedhor.
Trump do të dëshironte gjithashtu ta përfundonte mandatin duke lënë si pjesë të trashëgimisë së tij politike rrëzimin e një diktatori, stabilizimin e një vendi dhe nxitjen e demokracisë — por mund të dëshirojë të presë deri në muajt e fundit të mandatit, në mënyrë që SHBA-ja të vazhdojë të ushtrojë ndikim të konsiderueshëm mbi qeverinë e Rodríguezit.
Senatori Bernie Moreno, republikan nga Ohio, ka bërë thirrje që Venezuela të mbajë zgjedhje më 24 korrik 2027, por zyrtarë dhe aleatë të administratës Trump thonë se ky afat mund të jetë tepër i hershëm.
“Nëse mund të jetë në vitin ’27, kjo do të ishte shumë mirë. Ne do ta dëshironim këtë”, tha një zyrtar, duke theksuar se procesi duhet të udhëhiqet nga venezuelianët dhe se vendi duhet së pari të zgjidhë problemin e borxhit.
“Nëse kushtet do të përmbushen në vitin 2027 apo në vitin 2028, kjo ende mbetet e hapur”, tha zyrtari. “Sigurisht që kjo nuk mund të vazhdojë pafundësisht.”/Axios
