Franca po përballet këtë të shtunë, 24 tetor 2026, me një tjetër valë protestash masive, një javë pas dhunës dhe plaçkitjeve që tronditën shumë qytete. Autoritetet kanë mobilizuar 70.000 policë dhe xhandarë, kanë kufizuar tubimet dhe kanë vendosur masa të forta sigurie. Në Lyon policia ka përdorur gaz lotsjellës për të shpërndarë një grup protestuesish, në Grenoble një përpjekje për bllokimin e autostradës ka përfunduar me dy të lënduar lehtë, ndërsa në Paris gjykata ka lënë në fuqi itinerarin e protestës të caktuar nga policia. Në Orléans ka nisur demonstrata kundër së djathtës ekstreme, në kohën kur partia e Marine Le Pen po zhvillon kongresin e saj.
Franca ka hyrë në një tjetër ditë mobilizimi shoqëror nën masa të jashtëzakonshme sigurie, ndërsa autoritetet përpiqen të parandalojnë përsëritjen e trazirave të 17 dhe 18 tetorit. Atë fundjavë, sipas shifrave zyrtare, rreth 550.000 persona morën pjesë në protesta në të gjithë vendin, ndërsa në disa qytete demonstratat u shoqëruan me përleshje me policinë, dëmtime të bizneseve, plaçkitje dhe zjarrvënie.
Në protestat e sotme janë përfshirë sindikatat, nxënësit e shkollave të mesme, studentët dhe lëvizja e “jelekëve të verdhë”. Pakënaqësitë lidhen me koston e lartë të jetesës, kushtet ekonomike dhe sociale, politikat arsimore dhe mënyrën se si qeveria po i trajton protestat.
Vetëm lëvizja e “jelekëve të verdhë” ka paralajmëruar më shumë se 700 aksione në të gjithë Francën, përfshirë rreth 500 demonstrata. Sipas hartës së publikuar nga organizatorët, veprime janë planifikuar në 86 rrethrrotullime, 21 pika karburanti, dy depo nafte, 33 stacione hekurudhore, tri porte, 17 ura dhe 17 pika pagesash në autostrada.
70.000 policë dhe xhandarë, automjete të blinduara dhe njësi elitare
Ministri i Brendshëm, Laurent Nuñez, ka njoftuar mobilizimin e 70.000 policëve dhe xhandarëve në të gjithë territorin francez, rreth 10.000 më shumë se në protestat e 17 tetorit.
Operacioni përfshin efektivët lokalë, njësitë e lëvizshme të policisë dhe xhandarmërisë, si dhe formacione të specializuara si RAID, GIGN dhe Brigada e Kërkimit dhe Ndërhyrjes (BRI).
Autoritetet kanë parashikuar gjithashtu përdorimin e rreth 20 automjeteve të blinduara Centaure, 15 mjeteve me ujë nën presion, helikopterëve dhe dronëve.
Nuñez ka paralajmëruar se policia do të reagojë me vendosmëri ndaj personave që kryejnë akte dhune ose plaçkitje.
“Do të jemi absolutisht të pamëshirshëm”, ka deklaruar ministri, duke theksuar se personat që përfshihen në akte të tilla do të përballen me pasoja penale.
Sipas tij, në rrjetet sociale janë identifikuar thirrje nga grupe të së majtës radikale dhe ultramajtës për akte dhune dhe plaçkitje. Këto janë vlerësime të autoriteteve, ndërsa përgjegjësia për veprime konkrete duhet të përcaktohet individualisht.
Kryeministri Sébastien Lecornu ka paralajmëruar gjithashtu se kërcënimi i dhunës mbetet i lartë dhe se forcat e sigurisë janë përshtatur në bazë të përvojës së fundjavës së kaluar.
Paris: gjykata rrëzon ankesën e organizatorëve
Një prej përplasjeve kryesore institucionale është zhvilluar në Paris, ku sindikatat dhe Prefektura e Policisë kanë mosmarrëveshje për itinerarin e demonstratës.
Fillimisht, protestuesit kishin planifikuar të marshonin nga sheshi Bastille drejt Nation, nëpërmjet rrugës Rue de Lyon dhe Avenue Daumesnil. Ky itinerar ishte diskutuar dhe pranuar më parë nga autoritetet.
Megjithatë, të premten, Prefektura vendosi ndryshimin e tij, duke caktuar një rrugë alternative nga Porte d’Italie drejt Porte de Vincennes, përgjatë periferisë së kryeqytetit.
Organizatorët e cilësuan vendimin të papranueshëm dhe paraqitën një ankesë urgjente në Gjykatën Administrative të Parisit.
Të shtunën paradite, gjykata e rrëzoi ankesën. Për rrjedhojë, demonstrata e autorizuar në kryeqytet duhet të zhvillohet ndërmjet orës 13:00 dhe 19:00, përgjatë itinerarit të përcaktuar nga Prefektura.
Vendimi ka shkaktuar reagime të ashpra nga partitë e majta dhe sindikatat, të cilat paralajmërojnë se ndryshimi i vonshëm mund të krijojë konfuzion mes mijëra protestuesve.
Drejtuesja e të Gjelbërve, Marine Tondelier, ka shprehur shqetësimin se një pjesë e qytetarëve mund të shkojnë në Bastille, pa qenë të informuar se protesta në atë vend nuk është më e autorizuar.
Jean-Luc Mélenchon, drejtues i La France insoumise, e ka akuzuar pushtetin se po pengon organizimin e demonstratave dhe po krijon afate të pamundura për ndryshimin e tyre.
Kreu socialist Olivier Faure ka paralajmëruar rrezikun e krijimit të dy tubimeve paralele, ndërsa komunisti Fabien Roussel ka akuzuar autoritetet se po shkaktojnë konfuzion dhe panik.
Prefektura ka argumentuar se ndryshimi i itinerarit është bërë për arsye sigurie, duke përmendur rrezikun e trazirave në zonat tregtare dhe situatën e krijuar pas sulmit vdekjeprurës në Trappes.
Lyon: policia përdor gaz lotsjellës, priten deri në 25.000 protestues
Në Lyon janë regjistruar incidentet e para të ditës.
Rreth orës 10:53, një grup prej afërsisht 150 personash u mblodh pranë Universitetit Lyon-3, në zonën e ish-fabrikës së duhanit Manufacture des Tabacs.
Tubimi ndodhej brenda perimetrit ku autoritetet kishin ndaluar demonstratat.
Sipas raportimeve të Agjencisë France-Presse, protestuesit u vendosën në rrugë për të bllokuar qarkullimin, ndërsa policia ndërhyri dhe përdori disa granata me gaz lotsjellës për t’i shpërndarë.
Autoritetet vlerësojnë se gjatë ditës në Lyon mund të mblidhen deri në 25.000 protestues.
Prefektura e Rhône ka ndaluar demonstratat në një pjesë të madhe të qendrës së qytetit, nga ora 10:00 deri në 23:00.
Kufizimet përfshijnë zona ku më 17 tetor u dëmtuan mbi 150 biznese dhe u dogj zyra turistike.
Shumë tregtarë i kanë mbuluar vitrinat me panele druri, ndërsa policia ka vendosur një prani të shtuar në qendër.
Grenoble: dy të lënduar gjatë një përpjekjeje për bllokimin e autostradës
Në Grenoble, një grup personash u përpoq të bllokonte autostradën A480 gjatë paradites.
Sipas Prefekturës së Isère, veprimi shkaktoi një aksident ndërmjet dy automjeteve, me pasojë dy persona të lënduar lehtë.
Policia ndërhyri dhe shpërndau personat që po tentonin të bllokonin rrugën.
Autoritetet kanë njoftuar se forcat e rendit do të qëndrojnë në gatishmëri gjatë gjithë ditës për të garantuar sigurinë dhe qarkullimin.
Orléans: nis protesta kundër së djathtës ekstreme, 3.000 policë në terren
Një tjetër pikë e ndjeshme është Orléans, ku partia e djathtë radikale Rassemblement national (RN) po zhvillon kongresin e saj të 19-të, më 24 dhe 25 tetor.
Në këtë aktivitet priten rreth 15.000 përkrahës të partisë, ndërsa të dielën Marine Le Pen pritet të nisë zyrtarisht fushatën e saj presidenciale.
Në të njëjtën kohë, organizatat e majta, sindikatat dhe shoqatat antifashiste kanë organizuar një demonstratë kundër racizmit, fashizmit dhe imperializmit.
Protesta nisi rreth orës 10:59.
Autoritetet presin deri në 30.000 pjesëmarrës, ndërsa itinerari është ndryshuar për të shmangur qendrën tregtare të qytetit.
Në demonstratë janë paralajmëruar të marrin pjesë drejtuesi socialist Olivier Faure, kryetari i Saint-Denis, Bally Bagayoko, si dhe sekretarja e përgjithshme e CGT-së, Sophie Binet.
Për sigurimin e kongresit dhe demonstratës janë angazhuar rreth 3.000 policë dhe xhandarë, përfshirë 15 njësi të forcave të lëvizshme.
Në dispozicion janë vendosur edhe dy automjete të blinduara Centaure, mjete me ujë nën presion, helikopterë dhe dronë.
Sipas autoriteteve, ekziston rreziku që mes protestuesve të përfshihen nga 2.000 deri në 3.000 persona të cilësuar si radikalë. Ky mbetet një vlerësim paraprak i sigurisë dhe jo një bilanc i personave që kanë kryer akte dhune.
Xhandarmëria ka njoftuar edhe sekuestrimin e disa objekteve të rrezikshme, përfshirë pushkë, shpata dhe topa metalikë të përdorur zakonisht në lojën pétanque.
Kryetari i Orléans, Serge Grouard, ka vendosur shtetrrethim për të miturit nën 15 vjeç, nga ora 21:00 deri në 06:00, gjatë dy netëve të fundjavës.
Ai ka shprehur shqetësimin se incidentet mund të ndodhin veçanërisht pas përfundimit të demonstratës, kur turmat fillojnë të shpërndahen.
Sophie Binet ka deklaruar se Franca ndodhet në një moment shqetësues politik dhe ka bërë thirrje për të mos lejuar përçarjen e shoqërisë.
Nga ana tjetër, Bally Bagayoko ka deklaruar se protestuesit nuk janë persona që kërkojnë dhunë, por mbrojtës të Republikës dhe lirive demokratike.
Clermont-Ferrand: gjykata lë në fuqi ndalimin e protestës
Një tjetër vendim gjyqësor është marrë në Clermont-Ferrand.
Gjykata Administrative e ka rrëzuar ankesën kundër urdhrit të Prefekturës që ndalon demonstratën sindikale në qendër të qytetit.
Prefektura e Puy-de-Dôme njoftoi rreth orës 11:21 se ndalimi mbetet në fuqi.
Megjithatë, është autorizuar një marshim ndërmjet Place Delille dhe Place du 1er-Mai.
Autoritetet u kanë bërë thirrje drejtuesve të automjeteve të tregojnë kujdes dhe të respektojnë devijimet e qarkullimit.
Bordeaux: bizneset mbrojnë vitrinat, masa të forta policore
Në Bordeaux, sindikatat kishin paralajmëruar një protestë në orën 14:00 në Place de la Bourse.
Por Prefektura e Gironde ka shpallur një perimetër në qendër ku demonstratat janë ndaluar, duke e bërë të palejuar tubimin në vendin e planifikuar.
Megjithatë, shumë tregtarë kanë vendosur panele mbrojtëse në vitrinat e dyqaneve.
Autoritetet kanë njoftuar vendosjen e përforcimeve të xhandarmërisë, njësive RAID dhe BRI, mjeteve me ujë nën presion, dronëve dhe helikopterëve.
Kontrolle shtesë janë parashikuar në stacionet hekurudhore dhe rrugët kryesore.
Shtetrrethimi për të miturit e pashoqëruar nga një përfaqësues ligjor do të zgjerohet duke filluar nga ora 20:00 e së shtunës.
Marseille dhe Limoges: gjykatat kufizojnë disa ndalime
Në Marseille, autoritetet kishin shpallur fillimisht ndalimin e të gjitha demonstratave në departamentin Bouches-du-Rhône.
Më pas është lejuar si përjashtim një demonstratë sindikale, e parashikuar të nisë në orën 14:00.
Gjykata Administrative e Marseille-s ka pezulluar pjesërisht ndalimet, duke autorizuar tubime në Gardanne, Istres, Martigues, Miramas dhe Tarascon.
Në qendrën e Marseille-s janë vendosur forca të konsiderueshme policore, përfshirë njësi të CRS-së dhe mjete me ujë nën presion, sidomos pranë zonave tregtare që u dëmtuan më 17 tetor.
Në Limoges, ku godina e bashkisë u përfshi nga zjarri gjatë trazirave të fundjavës së kaluar, Gjykata Administrative ka pezulluar ndalimin e tubimeve me më shumë se dhjetë persona në qendër.
Gjykata ka pezulluar gjithashtu urdhrin e shtetrrethimit që kishte hyrë në fuqi të premten në mbrëmje.
Megjithatë, disa kufizime të sigurisë mbeten në fuqi.
Paris: 24 stacione metroje të mbyllura dhe masa mbrojtëse për bizneset
Masat e sigurisë kanë ndikuar ndjeshëm në jetën e përditshme të Parisit.
Kompania e transportit publik RATP ka njoftuar mbylljen e 24 stacioneve të metrosë duke filluar nga ora 09:00.
Mes tyre janë stacionet Concorde, Charles-de-Gaulle–Étoile, Champs-Élysées–Clemenceau, Tuileries, Odéon, Saint-Germain-des-Prés, Daumesnil dhe George V.
Në disa rrugë tregtare janë vendosur panele mbrojtëse mbi vitrinat, ndërsa shërbimet komunale kanë larguar objekte që mund të përdoren gjatë përleshjeve.
Bashkia e Parisit ka kërkuar heqjen e kontejnerëve të mbeturinave, materialeve të ndërtimit dhe sendeve të tjera të lëvizshme nga hapësirat publike.
Prefekti i Policisë së Parisit, Patrice Faure, u ka rekomanduar tregtarëve të angazhojnë edhe kompani private sigurie.
Kjo kërkesë ka shkaktuar pakënaqësi te përfaqësuesit e bizneseve.
Thierry Véron, kryetar i Federatës së Shoqatave të Tregtarëve dhe Zejtarëve të Parisit, ka kundërshtuar idenë që bizneset të mbulojnë vetë shpenzimet e sigurisë, ndërkohë që tashmë përballen me dëme të mëdha materiale.
Sipas Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë së Parisit, gjatë trazirave të 17 dhe 18 tetorit u dëmtuan rreth 450 biznese në kryeqytet, prej të cilave 228 u plaçkitën.
Mbyllen muzetë dhe institucionet kulturore
Frika nga incidentet ka sjellë edhe mbylljen e shumë institucioneve kulturore.
Muzeu i Luvrit, Musée d’Orsay, Musée de l’Orangerie, Musée Picasso dhe Grand Palais janë ndër institucionet që kanë pezulluar aktivitetin gjatë së shtunës.
Opéra Garnier dhe Opéra Bastille kanë anuluar shfaqjet dhe vizitat.
Edhe Biblioteka Kombëtare e Francës ka njoftuar mbylljen e të gjitha objekteve të saj.
Pallati i Versajës ka vendosur të mbyllet nga ora 12:00, ndërsa Domaine de Trianon, kopshtet dhe parku nga ora 13:00.
Masat janë cilësuar parandaluese dhe synojnë mbrojtjen e vizitorëve, punonjësve dhe objekteve kulturore.
Kriza nisi nga nxënësit dhe u shndërrua në një lëvizje më të gjerë
Protestat aktuale kanë rrënjë në mobilizimin e nxënësve të shkollave të mesme, i cili nisi gjatë shtatorit dhe u përhap gradualisht në shumë qytete.
Nxënësit kërkojnë përmirësimin e kushteve të mësimit, rinovimin e shkollave dhe shfuqizimin e platformës Parcoursup, e përdorur për orientimin dhe pranimin në arsimin e lartë.
Kjo platformë është kritikuar nga organizatat e nxënësve për mungesë transparence dhe për stresin që, sipas tyre, u shkakton të rinjve.
Ministri i Arsimit të Lartë, Philippe Baptiste, ka nisur konsultime të përshpejtuara me përfaqësues të nxënësve, studentëve dhe prindërve.
Të premten, presidenti Emmanuel Macron priti për herë të parë përfaqësuesit e organizatave të nxënësve në Pallatin Élysée.
Takimi zgjati rreth dy orë e gjysmë.
Përfaqësuesit e nxënësve u shprehën përgjithësisht të kënaqur me gatishmërinë e presidentit për t’i dëgjuar, por theksuan se do t’i vazhdojnë protestat deri në marrjen e masave konkrete.
Ata pritet të takohen të hënën me kryeministrin Sébastien Lecornu.
Ndërkohë, mobilizimi i nxënësve është bashkuar me protesta më të gjera kundër kostos së lartë të jetesës dhe pakënaqësive ekonomike e sociale.
Këshilli i Evropës kërkon respektimin e të drejtës për protestë
Përballë kufizimeve dhe ndërhyrjeve policore, komisioneri për të drejtat e njeriut i Këshillit të Evropës, Michael O’Flaherty, ka kërkuar respektimin e së drejtës për tubim paqësor.
Ai ka theksuar se shtetet duhet t’i mbrojnë liritë demokratike dhe të sigurojnë që ndërhyrjet policore të jenë proporcionale.
Sipas tij, edhe kur policia duhet të ndërhyjë për të ndaluar plaçkitjet dhe dhunën, përdorimi i forcës dhe kufizimi i lirisë duhet t’u nënshtrohen standardeve të rrepta ligjore.
Komisioneri ka bërë thirrje për dialog, ulje të tensioneve dhe hetim të shpejtë të çdo pretendimi për abuzim nga forcat e sigurisë.
Ai ka përmendur gjithashtu se protesta të mëdha janë paralajmëruar edhe në Shqipëri, Itali dhe Spanjë, ku pakënaqësitë e të rinjve, vështirësitë ekonomike dhe mosbesimi ndaj qeverive kanë nxitur mobilizime të ngjashme.
Franca përballet me një provë të re politike dhe të sigurisë
Zhvillimet e paradites tregojnë se autoritetet franceze kanë zgjedhur një qasje më kufizuese ndaj demonstratave, pas kritikave për mënyrën e menaxhimit të trazirave të javës së kaluar.
Nga ana tjetër, sindikatat dhe partitë opozitare argumentojnë se disa prej masave të sigurisë kufizojnë në mënyrë të tepruar të drejtën e protestës.
Deri në përditësimet e orës 11:21, incidentet kryesore të raportuara përfshinin shpërndarjen me gaz lotsjellës të një grupi protestuesish në Lyon, aksidentin me dy të lënduar lehtë gjatë përpjekjes për bllokimin e autostradës A480 në Grenoble dhe sekuestrimin e objekteve të rrezikshme në Orléans.
Nuk kishte ende një bilanc të përgjithshëm të pjesëmarrjes në protestat e 24 tetorit, pasi demonstratat kryesore në disa qytete ishin planifikuar për pasditen.
Situata mbetet veçanërisht e ndjeshme në Paris, ku vendimi gjyqësor ka lënë në fuqi ndryshimin e itinerarit, në Lyon, ku janë regjistruar ndërhyrjet e para policore, dhe në Orléans, ku protesta kundër së djathtës ekstreme zhvillohet paralelisht me kongresin e Rassemblement national.
Dita e 24 tetorit përbën kështu një provë të rëndësishme për qeverinë franceze dhe forcat e rendit, por edhe për organizatorët e protestave, të cilët synojnë ta vazhdojnë mobilizimin pa përsëritur skenat e dhunës që shënuan fundjavën e kaluar.
(Le Figaro, Le Monde, Agence France-Presse, 24 tetor 2026)
