Juglindja e Francës u godit nga një episod i jashtëzakonshëm reshjesh dhe stuhish më 19–20 tetor 2026. Tre persona humbën jetën në Bouches-du-Rhône dhe një tjetër në Korsikë. Mbi 1.100 ndërhyrje të zjarrfikësve u regjistruan vetëm në Bouches-du-Rhône, mijëra familje mbetën pa energji elektrike, ndërsa autoritetet departamentale mobilizuan 5 milionë euro për riparimin e dëmeve.
Francë, 22 tetor 2026 – Reshje të rrëmbyeshme, përmbytje të shpejta dhe vërshime lumenjsh goditën disa pjesë të jugut dhe juglindjes së Francës gjatë natës së 19 tetorit dhe gjithë ditës së 20 tetorit, duke shkaktuar viktima, evakuime, përmbytje banesash, rrëshqitje dheu dhe ndërprerje të rëndësishme në transport e furnizimin me energji elektrike.
Goditjen më të rëndë në Francën kontinentale e pësoi departamenti Bouches-du-Rhône, veçanërisht zona përreth lagunës Étang de Berre, rajoni i Arles dhe fusha e Crau. Përmbytje u raportuan gjithashtu në departamentet Gard dhe Hérault, ndërsa në pjesën lindore të Korsikës reshjet arritën intensitet të jashtëzakonshëm.
Bilanci i konfirmuar deri më 22 tetor përfshin tre viktima në Bouches-du-Rhône dhe një në Haute-Corse. Këto janë dy bilance territoriale të veçanta të të njëjtit episod të gjerë meteorologjik.
Tre viktima në Bouches-du-Rhône: Dy gra u mbytën në bodrum, 75-vjeçari u rrëmbye nga ujërat
Viktima e parë në Bouches-du-Rhône u raportua mëngjesin e së martës, 20 tetor, në Saint-Mitre-les-Remparts, pranë Martigues.
Një burrë 75-vjeçar u rrëmbye nga ujërat e përmbytjeve. Për gjetjen e tij u zhvillua një operacion kërkimi në të cilin u mobilizuan forca të shumta shpëtimi, përfshirë helikopterin Dragon 131. Trupi i viktimës u gjet më vonë në zonën e Étang de Berre.
Fillimisht, autoritetet njoftuan një viktimë, por bilanci u rëndua mbrëmjen e 21 tetorit.
Në Lançon-Provence, dy gra të moshave 86 dhe 26 vjeçe u gjetën të mbytura në një bodrum të përmbytur. Zjarrfikësit konfirmuan gjetjen e trupave, ndërsa autoritetet nisën hetimet për sqarimin e rrethanave të sakta të vdekjeve.
Më 21 tetor, në orët e vona të mbrëmjes, prefektura konfirmoi se numri i viktimave në departament kishte arritur në tre. U raportua gjithashtu një person i plagosur.
Një tjetër viktimë në Korsikë: Automjeti u mor nga rrjedha e fuqishme
Në ishullin e Korsikës, një burrë 65-vjeçar humbi jetën më 20 tetor pasi automjeti me të cilin udhëtonte u rrëmbye nga ujërat dhe balta në zonën e Ghisonaccia, në Haute-Corse.
Ngjarja ndodhi pranë rrugës së Ghisoni, në sektorin Inzecca. Në automjet ndodheshin dy persona. Njëri arriti të dilte dhe të shpëtonte, ndërsa drejtuesi i mjetit u zhduk në rrjedhën e fuqishme.
Pas një operacioni kërkimi, trupi i tij u gjet gjatë natës së 20 tetorit.
Për shkak të intensitetit të reshjeve dhe rrezikut të përmbytjeve, Haute-Corse u vendos në alarm të kuq meteorologjik. Autoritetet aktivizuan sistemin FR-Alert për paralajmërimin e popullsisë.
Reshje historike: Mbi 500 milimetra në Korsikë, deri në 254 milimetra në Bouches-du-Rhône
Episodi meteorologjik u karakterizua nga sasi të jashtëzakonshme reshjesh, të përqendruara në periudha relativisht të shkurtra.
Në Bouches-du-Rhône, sipas matjeve të raportuara nga mediat franceze, u regjistruan:
- Saint-Chamas – deri në 254 mm brenda 24 orëve.
- Port-de-Bouc – deri në 240 mm.
- Martigues – rreth 220 mm.
- Salon-de-Provence – rreth 193 mm.
- Port-Saint-Louis-du-Rhône – mbi 150 mm brenda disa orëve.
Shifrat vijnë nga raportime dhe pika matjeje të ndryshme, prandaj nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht të njëjtin interval kohor.
Në Saint-Chamas, një matje e mëngjesit të 20 tetorit tregonte 180 mm reshje vetëm ndërmjet orës 03:00 dhe 06:00.
Meteorologu Paul Marquis deklaroi për radion publike ICI Provence se në disa zona brenda 24 orëve kishin rënë reshje të barasvlershme me pothuajse 40% të mesatares vjetore.
Në rrugët e disa qyteteve, niveli i ujit arriti deri në një metër.
Situata ishte edhe më ekstreme në Korsikë. Météo-France regjistroi 538,5 mm reshje në Solenzara gjatë episodit, ndërsa një matje e fazës fillestare kishte treguar 312 mm në vetëm dy orë.
Këto sasi shkaktuan vërshime të menjëhershme dhe ngritje të shpejtë të niveleve të përrenjve dhe lumenjve.
Mbi 1.100 ndërhyrje: Zjarrfikësit përballen me një situatë të jashtëzakonshme
Gjatë paradites së 20 tetorit, Shërbimi Departamental i Zjarrfikësve dhe Shpëtimit (SDIS 13) kishte regjistruar mbi 200 ndërhyrje.
Megjithatë, bilanci u rrit ndjeshëm me kalimin e orëve.
Mëngjesin e 21 tetorit, zjarrfikësit raportuan mbi 1.100 ndërhyrje gjatë afërsisht 36 orëve të episodit meteorologjik.
Rreth 700 zjarrfikës u mobilizuan në fazat më kritike të fatkeqësisë, ndërsa operacionet përfshinë shpëtimin e banorëve, evakuimet, pompimin e ujit, kontrollin e ndërtesave, heqjen e pengesave dhe mbrojtjen e objekteve publike.
Nënkoloneli Faure i SDIS 13 e përshkroi situatën si një ngjarje të jashtëzakonshme për shkak të përmasave, intensitetit dhe kohëzgjatjes së saj.
Sipas tij, përmbytjet prekën më shumë se 30 komuna në Bouches-du-Rhône.
Kjo shifër përfshin një zonë më të gjerë sesa komunat e dokumentuara veçmas në studimet e mëvonshme për dëmet dhe rrezikun e përmbytjeve.
Martigues: Përmbytet depoja e autobusëve, uji depërton edhe në spital
Në Martigues, ku u raportuan mbi 200 mm reshje brenda 24 orëve, autoritetet aktivizuan planin komunal të emergjencës më 20 tetor në orën 09:12.
Përmbytjet prekën banesa, objekte komunale dhe infrastrukturën e transportit.
Uji depërtoi edhe në disa hapësira të qendrës spitalore, përfshirë përkohësisht një pjesë të shërbimit të urgjencës. Drejtuesit e spitalit njoftuan se pacientët ishin të sigurt, uji ishte larguar nga hapësirat e prekura dhe shërbimi i urgjencës vazhdonte funksionimin.
Spitali aktivizoi një plan të brendshëm mobilizimi që në orën 07:00, në bashkëpunim me autoritetet shëndetësore dhe shërbimin SAMU.
Depoja e autobusëve u përmbyt, duke shkaktuar ndërprerje në transportin urban.
Bashkia mbylli çerdhet komunale dhe disa qendra për fëmijë, ndërsa shërbimet e tjera funksionuan me kapacitete të kufizuara.
Fos-sur-Mer: Dymbëdhjetë rrugë mbyllen me vendim bashkiak
Në Fos-sur-Mer, plani komunal i mbrojtjes u aktivizua më 20 tetor, në orën 06:18.
Bashkia ndaloi qarkullimin në dymbëdhjetë akse rrugore, ndër to Allée des Pins, Chemin de Fontaine-de-Guigue, Rue des Stades, Rue des Marais, Impasse Berthet, Chemin de Gondran, Rue de la Palombière, Rue des Oliviers, Chemin du Valentoulin, Chemin d’Antessane, Rue Bruno-Arnaud dhe La Saladelle.
U mbyllën çerdhet, qendrat e aktiviteteve për fëmijë dhe disa objekte komunitare.
Kryetari i bashkisë, Philippe Maurizot, u bëri thirrje banorëve të qëndronin në shtëpi, të shmangnin udhëtimet dhe të mos përdornin automjetet në rrugët e përmbytura.
Istres: Shpëtohen banorë nga automjetet, hapen qendrat e strehimit
Në Istres, përmbytjet shkaktuan bllokimin e rrugëve, rrëshqitje dheu dhe ndërprerje të energjisë elektrike.
Në Avenue Raymond-Filippi, banorët ndërhynë për të ndihmuar persona të bllokuar në automjetet e tyre.
Autoritetet hapën qendra pritjeje për të prekurit. Gjatë natës ndërmjet 20 dhe 21 tetorit, 51 persona u strehuan në La Grange në Entressen dhe 40 të tjerë në palestrën Le Podium.
Lagjet Entressen dhe Quatre Vents ishin ndër sektorët ku u përqendruan operacionet e emergjencës.
Në Les Heures Claires, hyrja u ndalua përkohësisht, në pritje të kontrolleve për qëndrueshmërinë e terrenit dhe rrezikun e rrëshqitjeve.
Port-Saint-Louis-du-Rhône: Rrjeti i kullimit nuk përballon sasinë e ujit
Në Port-Saint-Louis-du-Rhône, ku ranë mbi 150 mm reshje brenda disa orëve, sistemi i kullimit u mbingarkua.
Pozicioni i qytetit, ndërmjet lumit Rhône dhe detit, e vështirësoi largimin e ujit të grumbulluar.
Autoritetet mbyllën rrugët më të përmbytura dhe paralajmëruan drejtuesit e automjeteve që të lëviznin me shpejtësi shumë të ulët në akset ende të kalueshme, për të mos krijuar valë që mund të depërtonin në banesa.
U pezullua funksionimi i çerdhes, qendrës së kohës së lirë dhe disa shërbimeve të tjera publike.
Salon-de-Provence: Rreth 100 banesa, garazhe dhe dyqane të përmbytura
Në Salon-de-Provence, kryetari i bashkisë Nicolas Isnard raportoi dëme të shumta në infrastrukturën urbane.
Dhjetëra automjete u mbuluan nga uji, ndërsa rrjedhat e fuqishme dëmtuan mure, shtylla dhe pemë.
Rreth 100 banesa, garazhe dhe objekte tregtare u përmbytën.
Rrjeti telefonik Orange pësoi ndërprerje, ndërsa rreth 30 persona, të bllokuar në rrugë ose të detyruar të largoheshin nga banesat, u strehuan në qendrën Charles Trenet.
Zona Bel Air mbeti e pakalueshme edhe mëngjesin e 21 tetorit.
Arles dhe Saint-Martin-de-Crau: Evakuime, biznese të dëmtuara dhe humbje në blegtori
Arles dhe Saint-Martin-de-Crau ishin ndër zonat më të prekura nga vërshimet.
Në Saint-Martin-de-Crau, autoritetet aktivizuan planin komunal të emergjencës, ndërsa lagjet Les Prairies dhe Caphan u përmendën ndër zonat e dëmtuara.
Në Arles, përmbytjet bllokuan rrugë, ndërprenë lidhjet me disa fshatra dhe shkaktuan dëme në zona ekonomike.
Në Moulès, një fermere humbi disa dhjetëra qengja. Rasti u raportua nga AFP, duke cituar përfaqësuesin lokal Denis Bausch.
Dhoma e Tregtisë dhe Industrisë e rajonit të Arles krijoi një njësi të posaçme për evidentimin dhe mbështetjen e bizneseve të dëmtuara.
Në raportimet e autoriteteve u përmendën rreth 250 persona të strehuar në qendra emergjente në zonën e Arles dhe Saint-Martin-de-Crau. Raportime të tjera lokale dhanë shifra të ndryshme sipas qendrës së strehimit dhe momentit të numërimit.
Transporti në kaos: Autostrada të bllokuara dhe linja hekurudhore të ndërprera
Reshjet shkaktuan dëmtime dhe përmbytje në akse të rëndësishme rrugore.
Në autostradën A55 u raportua dëmtim i trupit të rrugës, ndërsa qarkullimi u ndërpre në disa sektorë.
Probleme u regjistruan edhe në A54, N113, N568 dhe në rrugë të shumta departamentale.
Në zonën e Arles, qarkullimi u pengua në Route de Crau, Route des Marais, Route de Gimeaux dhe disa akse të tjera.
Në Marsejë, përmbytjet shkaktuan vështirësi në hyrjet rrugore dhe probleme në rrjetin e tramvajit.
Linja hekurudhore TER ndërmjet Miramas dhe Marseille, përmes Vitrolles dhe Rognac, ishte parashikuar të mbetej e ndërprerë deri më 27 tetor, për shkak të dëmtimeve të infrastrukturës.
Kjo ishte data e parashikuar e ndërprerjes sipas raportimit të 21 tetorit, jo një konfirmim se linja do të rihapej patjetër atë ditë.
Mijëra familje pa energji elektrike dhe probleme në telekomunikacion
Sipas kompanisë Enedis, në orën 10:00 të 20 tetorit, rreth 12.000 konsumatorë në juglindje të Francës kishin mbetur pa energji elektrike.
Prej tyre, 8.400 ndodheshin në departamentin Bouches-du-Rhône.
Mëngjesin e 21 tetorit, rreth 8.000 familje vazhdonin të ishin pa energji elektrike në këtë departament.
Ndërprerjet prekën edhe rrjetet e telekomunikacionit, duke vështirësuar komunikimin në zonat e dëmtuara.
Përmbytje edhe në Gard dhe Hérault
Episodi i reshjeve preku gjithashtu fushat e lumenjve Vidourle dhe Vistre, në departamentet Gard dhe Hérault.
Komunat Lunel, Aimargues, Le Cailar, Saint-Laurent-d’Aigouze, Vauvert dhe Bernis u përfshinë në raportimet për përmbytjet.
Në Saint-Laurent-d’Aigouze u raportuan dalje nga shtrati të rrjedhave Vistre dhe Rhôny, ndërsa në Bernis u raportua vërshimi i Vallongue.
Këto zona kanë një histori të gjatë përmbytjesh dhe dëmesh të konsiderueshme, duke qenë ndër territoret ku rreziku hidrologjik është dokumentuar prej dekadash.
Korsika goditet nga reshje rekord: Evakuime dhe shembje ure
Në Haute-Corse, përveç viktimës në Ghisonaccia, përmbytjet detyruan autoritetet të ndërmerrnin evakuime të banorëve dhe të personave vulnerabël.
Në Prunelli-di-Fiumorbo, 21 banorë të një institucioni për të moshuarit u evakuuan dhe u transferuan në objekte të tjera.
Një urë në rrugën RD645, që shërben për lidhjen me fshatin Chisa, u shemb si pasojë e vërshimeve.
Disa rrugë u mbyllën për qarkullim, ndërsa transporti hekurudhor dhe disa shërbime autobusësh u ndërprenë përkohësisht.
Reshjet rekord në Solenzara dhe vërshimet e lumit Fium’Orbu dëshmuan intensitetin e jashtëzakonshëm të kësaj faze të episodit meteorologjik.
Autoritetet ndajnë 5 milionë euro për rindërtimin
Më 22 tetor, Këshilli Departamental i Bouches-du-Rhône njoftoi mobilizimin e një fondi të jashtëzakonshëm prej 5 milionë eurosh për komunat e goditura nga përmbytjet.
Presidentja e Këshillit Departamental, Martine Vassal, vizitoi Saint-Mitre-les-Remparts, Saint-Chamas dhe Istres, ku u takua me banorët, përfaqësuesit vendorë dhe ekipet e emergjencës.
Fondi synon financimin e riparimeve në infrastrukturën dhe objektet publike të dëmtuara, me qëllim rikthimin sa më të shpejtë të shërbimeve.
Martine Vassal theksoi se solidariteti institucional duhet të shoqërohet me mbështetje konkrete për komunat dhe banorët.
Njoftimi nuk jepte ende një ndarje përfundimtare të shumës sipas komunave apo një bilanc të plotë financiar të dëmeve.
Pse u përmbytën edhe qytete që konsideroheshin relativisht pak të rrezikuara?
Një analizë e ClimaScore, e publikuar më 21 tetor, nxori në pah një problem të rëndësishëm në vlerësimin e rrezikut të përmbytjeve.
Në të dhënat e para të studimit, shtatë nga dhjetë komunat e analizuara kishin regjistruar jo më shumë se një përmbytje të njohur zyrtarisht si fatkeqësi natyrore gjatë dhjetë viteve të mëparshme.
Një version më i zgjeruar i analizës përfshinte 21 komuna, nga të cilat 13 kishin pasur jo më shumë se një njohje të tillë gjatë së njëjtës periudhë.
Në Saint-Chamas, për shembull, studimi numëronte katër përmbytje të njohura zyrtarisht që nga viti 1982, me të fundit në vitin 2014.
Analiza thekson se afërsia me një lumë kryesor nuk është kriteri i vetëm i ekspozimit ndaj përmbytjeve. Edhe qytetet që ndodhen larg lumenjve mund të përballen me rrjedhje sipërfaqësore shumë të fuqishme, mbingarkim të kanalizimeve dhe grumbullim të ujit në rrugë, bodrume e garazhe nëntokësore.
Megjithatë, këto shifra duhet të interpretohen si një analizë e historikut administrativ të fatkeqësive natyrore, jo si numërim i të gjitha përmbytjeve që mund të kenë ndodhur realisht.
Një katastrofë me pasoja afatgjata
Edhe pas dobësimit të reshjeve, pasojat e përmbytjeve vazhduan të ndiheshin në shumë zona.
Ndërtesat e përmbytura kërkonin pompim uji dhe pastrim, rrugët duhej të kontrolloheshin për dëmtime strukturore, ndërsa ndërmarrjet dhe familjet e prekura nisën evidentimin e humbjeve.
Autoritetet paralajmëruan se toka e ngopur me ujë dhe rrjedhat ende të larta mund të vazhdonin të krijonin rrezik edhe pas ndërprerjes së shiut.
Episodi i 19–20 tetorit 2026 tregoi se reshjet e përqendruara në pak orë mund të shkaktojnë njëkohësisht përmbytje urbane, vërshime lumenjsh, dëmtime të infrastrukturës, ndërprerje të shërbimeve publike dhe viktima, si në zonat historikisht të ekspozuara, ashtu edhe në territore me pak fatkeqësi të regjistruara gjatë viteve të fundit.
(ICI Provence / Radio France, AFP, Le Figaro, Le Parisien, Le Monde, Maritima, MesInfos, Le Gabian, Objectif Sud, ClimaScore, Département des Bouches-du-Rhône)
