Ballina Bota Zgjedhjet në Bosnjë-Hercegovinë: Beqiroviq dhe Cvijanoviq drejt mandatit të dytë, Filipoviq hyn...

Zgjedhjet në Bosnjë-Hercegovinë: Beqiroviq dhe Cvijanoviq drejt mandatit të dytë, Filipoviq hyn në Presidencë

Zgjidhni Tetova News si burim të preferuar në Google!
Zgjidh Tetova News në Google →

Rezultatet paraprake të zgjedhjeve të 4 tetorit tregojnë vazhdimësi në dy vendet e Presidencës dhe ndryshim në vendin kroat. SDA-ja kryeson në Federatë, ndërsa SNSD-ja në Republikën Srpska. Pas shpalljeve të fitores, beteja politike zhvendoset te koalicionet dhe formimi i qeverive.

Sarajevë/Banja Luka, 5 tetor 2026 — Denis Beqiroviq (Denis Bećirović), Zhelka Cvijanoviq (Željka Cvijanović) dhe Darijana Filipoviq (Darijana Filipović) kryesojnë garat për Presidencën treanëtarëshe të Bosnjë-Hercegovinës pas zgjedhjeve të përgjithshme të së dielës, më 4 tetor. Sipas rezultateve paraprake të publikuara gjatë natës zgjedhore, Beqiroviq dhe Cvijanoviq janë drejt mandatit të dytë, ndërsa Filipoviq pritet të zëvendësojë Zhelko Komshiqin (Željko Komšić) në vendin kroat të Presidencës.

Në garat parlamentare, Partia e Veprimit Demokratik (SDA) kryeson në Federatën e Bosnjë-Hercegovinës, ndërsa Aleanca e Socialdemokratëve të Pavarur (SNSD) në Republikën Srpska. Kandidati i SNSD-së, Savo Miniq (Savo Minić), kryeson edhe garën për president të Republikës Srpska.

Kandidatët kryesues kanë shpallur fitoren dhe disa kundërshtarë kanë pranuar humbjen. Megjithatë, rezultatet mbeten paraprake: përbërja përfundimtare e institucioneve dhe shumicat e ardhshme qeverisëse varen nga përfundimi i numërimit, ndarja e mandateve dhe procedurat e certifikimit.

Pjesëmarrje rreth 42 për qind

Në Regjistrin Qendror të Zgjedhësve figuronin 3.408.517 votues. Në zgjedhje konkurruan 7.028 kandidatë të certifikuar për gjithsej 518 mandate.

Qytetarët votuan për tre anëtarët e Presidencës, Dhomën e Përfaqësuesve të Asamblesë Parlamentare shtetërore, Dhomën e Përfaqësuesve të Parlamentit të Federatës, presidentin dhe nënpresidentët e Republikës Srpska, Kuvendin Popullor të këtij entiteti dhe kuvendet e dhjetë kantoneve të Federatës.

Qendrat e votimit duhej të hapeshin në orën 07:00 dhe të mbylleshin në orën 19:00. Problemet teknike në disa prej tyre vonuan hapjen dhe sollën zgjatjen e votimit.

Raporti zyrtar i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve për pjesëmarrjen deri në orën 19:00 regjistroi 1.432.269 votues, ose 42,02 për qind. Në Federatë pjesëmarrja ishte 40,12 për qind, në Republikën Srpska 47,03 për qind dhe në Distriktin e Brçkos 38,10 për qind. Ky bilanc i përket raportimit të orës 19:00, përpara përfundimit të votimit në qendrat që qëndruan të hapura më gjatë.

Denis Beqiroviq (Denis Bećirović)

Beqiroviq fiton epërsi ndaj Izetbegoviqit, por diferenca ngushtohet krahasuar me vitin 2022

Në përditësimin e publikuar gjatë natës zgjedhore, me më shumë se 90 për qind të votave të raportuara, Beqiroviq, kandidat i mbështetur nga koalicioni i udhëhequr nga SDP-ja, kishte 206.684 vota, ose 38,12 për qind.

Pas tij renditeshin Bakir Izetbegoviq (Bakir Izetbegović) i SDA-së me 184.230 vota, ose 33,98 për qind; Semir Efendiq (Semir Efendić) i Partisë për Bosnjë-Hercegovinën me 139.608 vota, ose 25,75 për qind; dhe Fahrudin Radonçiq (Fahrudin Radončić) me 11.657 vota, ose 2,15 për qind.

Në një raportim të mëvonshëm, pas përpunimit të 95,93 për qind të qendrave të votimit, Beqiroviq kishte arritur në 209.920 vota dhe Izetbegoviq në 187.115. Diferenca mes tyre në atë përditësim ishte 22.805 vota.

Ndryshimet mes shifrave të publikuara nga mediat gjatë mbrëmjes lidhen me fazat e ndryshme të numërimit. Për këtë arsye, numrat dhe përqindjet e përditësimeve të ndryshme nuk duhen trajtuar si një rezultat i vetëm përfundimtar.

Në vitin 2022, Beqiroviq kishte marrë 330.238 vota, ndërsa Izetbegoviq 214.412, një diferencë prej 115.826 votash. Të dhënat paraprake të vitit 2026 tregojnë një ngushtim të ndjeshëm të kësaj epërsie.

Krahasuar me rezultatin përfundimtar të vitit 2022, numri i deritanishëm i votave për Beqiroviqin është rreth 120.000 më i ulët. Megjithatë, diferenca përfundimtare mes dy cikleve mund të përcaktohet vetëm pasi të përfundojë numërimi i këtij viti.

Në zgjedhjet e vitit 2018, Beqiroviq kishte humbur ndaj Shefik Xhaferoviqit (Šefik Džaferović), kandidatit të atëhershëm të SDA-së. Xhaferoviq mori 212.581 vota dhe Beqiroviq 194.688, një diferencë prej 17.893 votash.

«Nuk do të festoj, dua të mbetem modest dhe i matur»

Pas shpalljes së fitores, Beqiroviq falënderoi qytetarët dhe deklaroi se rezultati tregon që Bosnjë-Hercegovina «liridashëse, antifashiste dhe qytetare» është gjallë.

Ai tha se gjatë nëntë muajve të fundit ishte përballur me trysni dhe thirrje për t’u tërhequr nga gara.

«Para nëntë muajsh më bënin thirrje të tërhiqesha, të hiqja dorë. Madje më dërgonin letra ku shkruanin se ishte e pamundur të përballoja atë që po përgatitnin. Nëntë muaj më vonë, para qytetarëve të Bosnjë-Hercegovinës dua të them: nuk hoqa dorë, fituam», deklaroi ai.

Beqiroviq tha se nuk do ta festonte fitoren, duke përmendur vështirësitë sociale të qytetarëve.

«Edhe në këtë moment dua të mbetem modest dhe i matur», tha ai, duke folur për njerëzit që jetojnë pa energji elektrike e ujë dhe për prindërit që nuk dinë nëse mund t’u sigurojnë fëmijëve ushqimin për shkollë. Përmendi gjithashtu tragjedinë në Jabllanicë.

Ai falënderoi edhe qytetarët që kishin votuar për kandidatët e tjerë, duke e cilësuar pjesëmarrjen e tyre shenjë të pjekurisë demokratike.

Për kundërshtarët e tij, Izetbegoviq dhe Radonçiq, tha se janë politikanë me përvojë dhe se dinjiteti i tyre politik duhet respektuar.

«Në fitore mos u lartëso, në humbje mos u poshtëro», deklaroi Beqiroviq, duke u dërguar të rinjve mesazhin se mund të fitohet edhe pa fyer kundërshtarët.

Për drejtimin e ardhshëm të vendit, ai kërkoi vazhdimin e rrugës drejt Bashkimit Evropian dhe NATO-s, forcimin e bashkëpunimit rajonal dhe respekt për Bosnjë-Hercegovinën nga Beogradi e Zagrebi.

Filipoviq kryeson garën kroate, Fronti Demokratik pranon humbjen

Darijana Filipoviq e HDZ-së së Bosnjë-Hercegovinës kryesonte garën për vendin kroat të Presidencës me 107.242 vota, ose 46,55 për qind, në përditësimin me më shumë se 90 për qind të votave të raportuara.

Slaven Kovaçeviq (Slaven Kovačević) i Frontit Demokratik kishte 70.428 vota, ose 30,57 për qind, ndërsa Zdenko Luçiq (Zdenko Lučić), i mbështetur nga koalicioni Pesëshja Kroate, kishte 52.712 vota, ose 22,88 për qind.

Në raportimin e mëvonshëm, Filipoviq kishte arritur në 108.952 vota, ndërsa Kovaçeviq në 71.429.

Filipoviq pritet të jetë e vetmja anëtare e re e Presidencës. Pas shpalljes së fitores, ajo falënderoi votuesit dhe tha se dëshiron që puna e institucionit gjatë katër viteve të ardhshme të jetë shembull se si institucionet shtetërore mund të funksionojnë ndryshe.

«Populli kroat ka zgjedhur përfaqësuesin e tij në Presidencën e Bosnjë-Hercegovinës, më saktë përfaqësuesen e tij», deklaroi ajo.

Kryetari i HDZ-së, Dragan Çoviq (Dragan Čović), e paraqiti rezultatin si sukses të strategjisë katërvjeçare të partisë. Ai falënderoi edhe boshnjakët, duke thënë se nuk kishin mbivotuar kroatët.

Kryeministri i Kroacisë, Andrej Plenkoviq (Andrej Plenković), e uroi Filipoviqin dhe e cilësoi përfaqësuese legjitime politike të kroatëve.

Në anën tjetër, Komshiq pranoi humbjen e kandidatit të Frontit Demokratik dhe rënien e partisë.

«Rezultatet e DF-së janë shumë të dobëta. Nuk ia dolëm me kandidatin për Presidencën e Bosnjë-Hercegovinës. Vërehet një rënie në të gjitha nivelet», deklaroi ai.

Rezultati paraprak i Filipoviqit është dukshëm më i ulët në vota absolute se 180.255 votat që Borjana Krishto (Borjana Krišto) mori në vitin 2022, kur humbi ndaj Komshiqit, i cili kishte 227.540 vota. Megjithatë, shpërndarja e votave dhe kandidatët ndryshojnë nga një cikël në tjetrin, ndaj ky krahasim nuk përcakton vetvetiu forcën përfundimtare të secilës parti.

Zhelka Cvijanoviq (Željka Cvijanović)

Cvijanoviq drejt mandatit të dytë, SNSD-ja ruan epërsinë në Republikën Srpska

Zhelka Cvijanoviq e SNSD-së kryesonte garën për vendin serb në Presidencë me 281.190 vota, ose 55,37 për qind, në përditësimin me më shumë se 90 për qind të votave të raportuara.

Marinko Bozhoviq (Marinko Božović) i Partisë Demokratike Serbe (SDS) kishte 134.782 vota, ose 26,54 për qind, ndërsa Nebojsha Vukanoviq (Nebojša Vukanović) i Listës për Drejtësi dhe Rend kishte 91.817 vota, ose 18,08 për qind.

Në një raportim të mëvonshëm, Cvijanoviq kishte arritur në 285.062 vota. Ky numër ishte më i ulët se 327.720 votat që mori në vitin 2022, por ajo kishte siguruar më shumë vota se dy kundërshtarët kryesorë së bashku.

Në garën për president të Republikës Srpska, Savo Miniq i SNSD-së kryesonte ndaj Branko Blanushës (Branko Blanuša) së SDS-së.

Blanusha pranoi humbjen dhe paralajmëroi një analizë të thelluar të rezultatit, përfshirë përgjegjësinë e partisë dhe të drejtuesve të opozitës.

Kreu i SNSD-së, Milorad Dodik (Milorad Dodik), shpalli fitoren e partisë së tij dhe e festoi rezultatin. SNSD-ja kryesonte edhe në zgjedhjet për Kuvendin Popullor të Republikës Srpska dhe në votimin e këtij entiteti për parlamentin shtetëror.

Sipas raportimit të Nezavisne novine, Ramiz Salkiq (Ramiz Salkić) i SDA-së dhe Ivan Begiq (Ivan Begić) i SDP-së priteshin të siguronin postet e nënpresidentëve të Republikës Srpska. Edhe këto pozicione varen nga përfundimi dhe certifikimi i rezultateve.

SDA-ja kryeson në Federatë, por pushteti do të përcaktohet nga mandatet dhe marrëveshjet

Në rezultatet paraprake për Dhomën e Përfaqësuesve të Asamblesë Parlamentare shtetërore, SDA-ja kryesonte në Federatën e Bosnjë-Hercegovinës, e ndjekur nga SDP-ja dhe koalicioni i udhëhequr nga HDZ-ja.

Në një përditësim të orës 21:10, SDA-ja kishte 186.665 vota, SDP-ja 91.886 dhe koalicioni i HDZ-së 83.834. Këto shifra i përkasin atij momenti të numërimit.

SDA-ja kryesonte edhe për Dhomën e Përfaqësuesve të Parlamentit të Federatës. Mes dhjetë forcave me më shumë vota në raportimet paraprake ishin SDA-ja, SDP-ja, HDZ-ja, Partia për Bosnjë-Hercegovinën, Populli dhe Drejtësia, Fronti Demokratik, NES-i, Partia Jonë, koalicioni i HDZ 1990 dhe SBB-ja.

Në kantone, raportimet e natës zgjedhore vendosnin SDA-në në krye në Tuzllë dhe Zenicë-Doboj, ndërsa HDZ-në në Hercegovinë-Neretvë. Në Kantonin Boshnjako-Podrinje raportohej një garë e ngushtë mes SDA-së, NiP-it dhe Perspektivës.

Megjithatë, vendi i parë në vota nuk siguron automatikisht drejtimin e qeverisë. Formimi i pushtetit do të varet nga mandatet përfundimtare, përbërja e dhomave parlamentare dhe marrëveshjet mes partive.

Izetbegoviq: Unë nuk ia dola, SDA-ja është më e suksesshme se unë

Izetbegoviq pranoi humbjen në garën presidenciale dhe uroi Beqiroviqin, por e paraqiti rezultatin e SDA-së si sukses.

«Unë nuk ia dola, SDA-ja është më e suksesshme se unë», deklaroi ai.

Sipas tij, rezultati parlamentar e bën SDA-në një partner të pashmangshëm në formimin e pushtetit. Ai tha gjithashtu se partia kishte marrë afërsisht 30 për qind më shumë vota se partitë e Trojkës. Ky ishte vlerësimi i tij mbi të dhënat e disponueshme gjatë natës zgjedhore.

Efendiq: Jemi më afër opozitës sesa Trojkës

Semir Efendiq e cilësoi mbështetjen prej afro 150.000 votash në garën presidenciale si rezultat të rëndësishëm për të dhe për Partinë për Bosnjë-Hercegovinën.

Ai tha se partia priste përfaqësim parlamentar në shumicën e kantoneve dhe deklaroi se kishte siguruar tetë mandate në Kantonin e Sarajevës. Ky numër ishte pjesë e përllogaritjeve të partisë gjatë natës zgjedhore.

Për koalicionet e mundshme, Efendiq tha se partia e tij ishte më afër forcave që kishin qenë në opozitë sesa partive të Trojkës, të cilat kishin qenë në pushtet.

Ai kërkoi një qeverisje që të punojë më shumë dhe më konkretisht, duke përfshirë në program temat ekonomike të ngritura gjatë fushatës.

Trojka mes suksesit presidencial dhe pakënaqësisë së votuesve

Koalicioni Trojka — SDP-ja, Populli dhe Drejtësia dhe Partia Jonë — siguroi suksesin e kandidatit të përbashkët presidencial, por përballej me rezultate të ndryshme në garat parlamentare.

Kryetari i SDP-së, Nermin Nikshiq (Nermin Nikšić), tha se, sipas të dhënave të partisë, SDP-ja e kishte përmirësuar rezultatin. Ai deklaroi se Trojka meriton të mbetet e bashkuar, nëse mandatet e lejojnë këtë.

Kreu i Popullit dhe Drejtësisë, Elmedin Konakoviq (Elmedin Konaković), pranoi se partia kishte pritur një rezultat më të mirë. Sipas tij, NiP-i kishte paguar çmimin më të madh të pakënaqësisë së qytetarëve me Trojkën, megjithëse e cilësoi rezultatin të qëndrueshëm.

Kryetarja e Partisë Sonë, Sabina Qudiq (Sabina Ćudić), pranoi rënien e mandateve në Kantonin e Sarajevës dhe në nivel shtetëror.

«Si kryetare e Partisë Sonë, marr përgjegjësinë», deklaroi ajo.

Qudiq theksoi se partia kishte arritur rezultatin më të mirë në historinë e saj në Kantonin e Tuzllës, duke fituar për herë të parë një mandat të drejtpërdrejtë në Parlamentin e Federatës nga ky kanton. Sipas të dhënave të atëhershme, partia mund të dyfishonte edhe përfaqësimin në kuvendin kantonal.

Ajo tha se kritikat e votuesve do të analizohen seriozisht dhe se vendimet për hapat e mëtejshëm do të merren në organet e partisë.

Teknologjitë e reja përshpejtuan rezultatet, por shkaktuan probleme në disa qendra

Zgjedhjet u zhvilluan me përdorim të gjerë të identifikimit biometrik të votuesve, skanimit të fletëvotimeve dhe transmetimit elektronik të rezultateve.

Teknologjitë mundësuan publikimin më të shpejtë të të dhënave, por në disa qendra pati vështirësi në vënien në punë të pajisjeve dhe vonesa në hapje.

Kryetari i Komisionit Qendror të Zgjedhjeve, Jovan Kalaba (Jovan Kalaba), tha se qendrat me hapje të vonuar do ta zgjasnin votimin për aq kohë sa kishte zgjatur vonesa. Në disa raste, përfshirë Bijeljinën, votimi mund të vazhdonte deri në orën 22:00.

Pavarësisht problemeve, Kalaba tha se vlerësimet e përgjithshme nga terreni për teknologjitë e reja ishin pozitive.

Koalicioni vëzhgues «Nën llupë» raportoi gjatë ditës dhe mbrëmjes më shumë se 100 parregullsi të rënda zgjedhore. Raportimet e vëzhguesve duhen dalluar nga shkeljet e vërtetuara përfundimisht nga institucionet kompetente.

Hayat TV raportoi pretendime se disa anëtarë të komisioneve të votimit kishin kërkuar heqjen e pajisjeve dhe rikthimin e sistemit të vjetër. Televizioni i lidhi këto veprime me tentativa manipulimi, por në informacionet e shqyrtuara nuk kishte një përfundim institucional përfundimtar për këtë pretendim.

Policia e Kantonit të Sarajevës njoftoi se dita zgjedhore kaloi në një mjedis të sigurt. Sipas saj, pati thirrje për ndërhyrje lidhur me sjellje të konsideruara në kundërshtim me rregullat zgjedhore, por nuk u regjistrua ndonjë cenim i sigurisë që të rrezikonte vetë procesin.

Prova e ardhshme: Formimi i qeverive dhe funksionimi i institucioneve

Tridhjetë e një vjet pas përfundimit të luftës së viteve 1992–1995, Bosnjë-Hercegovina vazhdon të funksionojë përmes një sistemi institucional me nivel shtetëror, dy entitete dhe dhjetë kantone brenda Federatës.

Dallimet për organizimin e vendit mbeten të thella. Forcat kryesore serbe kërkojnë më shumë autonomi për Republikën Srpska, disa forca kroate kërkojnë riorganizim institucional ose një entitet të tyre, ndërsa forcat boshnjake mbështesin forcimin e institucioneve qendrore.

Analisti Sërgjan Puhalo (Srdjan Puhalo) paralajmëroi se formimi i qeverive, sidomos në Federatë dhe në nivel shtetëror, mund të jetë i gjatë dhe i ndërlikuar. Për shkak të niveleve të shumta të pushtetit, një parti mund të jetë pjesë e qeverisjes në një institucion dhe në opozitë në një tjetër.

«Zgjedhjet janë vetëm pjesa e parë e ndeshjes. Por vetëm në pjesën e dytë vendoset se kush e ndan pushtetin me kë dhe në ç’mënyrë», tha ai.

Rezultatet e natës zgjedhore kanë qartësuar kandidatët kryesues për Presidencën dhe forcat më të mëdha parlamentare. Ende mbeten të hapura ndarja përfundimtare e mandateve, shqyrtimi i ankesave dhe përbërja e koalicioneve që do të drejtojnë vendin gjatë katër viteve të ardhshme./Tetova News