Pse u rrëzua helikopteri ushtarak në Turqi? Eksperti zbulon dy shkaqet e mundshme të tragjedisë ku humbën jetën katër ushtarë (VIDEO)

Katër ushtarë turq humbën jetën mbrëmjen e së enjtes, 12 nëntor 2026, pas rrëzimit të një helikopteri ushtarak të tipit S-70 Sikorsky në provincën Malatya të Turqisë. Autoritetet kanë publikuar identitetet e viktimave dhe kanë nisur hetimet, ndërsa ekspertët e aviacionit po shqyrtojnë shkaqet e mundshme të tragjedisë. Në një intervistë për CNN Türk, eksperti Tolga İnan vlerësoi se aksidenti mund të jetë shkaktuar nga një defekt teknik ose nga përplasja e helikopterit me tela elektrikë. Megjithatë, asnjëra prej këtyre hipotezave nuk është konfirmuar zyrtarisht.

Aksidenti ndodhi rreth orës 18:45 sipas kohës lokale, në zonën Samanköy, në rrethin Yeşilyurt të provincës Malatya, pak kohë pas ngritjes së helikopterit në fluturim.

Helikopteri ushtarak S-70, pjesë e familjes së njohur Sikorsky Black Hawk, u rrëzua në afërsi të një zone të banuar dhe u përfshi nga flakët.

Në vendngjarje mbërritën zjarrfikësit, ambulancat, ekipet e Agjencisë së Menaxhimit të Fatkeqësive dhe Emergjencave (AFAD), si dhe forcat policore dhe ushtarake.

Pamje të publikuara në rrjetet sociale, që pretendohet se janë regjistruar nga qytetarë, tregojnë flakët dhe pasojat e rrëzimit të helikopterit.

Sipas televizionit turk A Haber, një pjesë e shkëputur nga helikopteri goditi një banesë aty pranë, ndërsa dy qytetarë u dërguan në spital si masë paraprake. Nuk janë raportuar viktima në tokë.

Kush janë katër ushtarët që humbën jetën?

Mediat turke kanë publikuar identitetet dhe gradat e katër pjesëtarëve të Forcave të Armatosura Turke që ndodheshin në helikopter.

Viktimat janë:

• Erdem Çimen – major, pilot i Forcave Tokësore.
• Orhun Pınar – major, pilot i Forcave Tokësore.
• Hüseyin Zehir – nënoficer teknik i avionëve dhe helikopterëve, me gradën kryerreshter i lartë.
• Serkan Önder – nënoficer teknik i avionëve dhe helikopterëve, me gradën kryerreshter.

Ministria turke e Mbrojtjes Kombëtare (MSB) konfirmoi vdekjen e të katër ushtarëve.

“Si pasojë e rrëzimit të helikopterit tonë të tipit S-70 në Malatya, për një shkak që ende nuk është përcaktuar, katër bashkëluftëtarët tanë heroikë që ndodheshin në bord kanë rënë dëshmorë. I lutemi Allahut t’i mëshirojë dëshmorët tanë dhe u shprehim ngushëllime e u urojmë durim familjeve të tyre të pikëlluara, Forcave tona të Armatosura dhe kombit tonë fisnik”, thuhet në deklaratën e ministrisë.

Eksperti për CNN Türk: Dy janë shkaqet kryesore që duhen shqyrtuar

Pas aksidentit, Tolga İnan, drejtues i Departamentit të Pilotimit në Universitetin Bahçeşehir, analizoi në transmetimin e CNN Türk rrethanat e mundshme të rrëzimit.

Sipas tij, dy hipotezat kryesore janë një defekt mekanik ose teknik gjatë ngritjes në fluturim dhe një përplasje e mundshme me tela elektrikë, që mund të ketë shkaktuar humbjen e kontrollit të helikopterit.

“Shkakun kryesor këtu mund ta vlerësojmë si një defekt mekanik ose teknik, ose si humbje të kontrollit të helikopterit pas përplasjes me tela elektrikë. Dukshmëria e ulët, kushtet atmosferike dhe era nuk duken problematike. Ose ka ndodhur një defekt teknik-mekanik gjatë ngritjes, ose një përplasje me tela elektrikë. Këto mund t’i përmendim si shkaqe të mundshme”, deklaroi İnan.

A ndikuan kushtet atmosferike në aksident?

Eksperti u ndal edhe te kushtet meteorologjike në momentin e aksidentit.

Sipas vlerësimit të tij, të dhënat për motin dhe erën nuk sugjerojnë se fenomenet atmosferike ishin shkaku kryesor i tragjedisë.

“Nuk duket të jetë një situatë meteorologjike”, tha İnan, duke theksuar se nuk vëreheshin probleme të dukshme me erën, dukshmërinë apo kushtet e fluturimit.

Megjithatë, ky është një vlerësim paraprak i ekspertit dhe jo përfundim i hetimit zyrtar.

Në një analizë tjetër për televizionin A Haber, piloti dhe inxhinieri elektronik Ahmet İzgi ngriti mundësinë që mjegulla lokale të shkaktojë humbje të orientimit hapësinor te pilotët.

Ky interpretim ndryshon nga vlerësimi i İnanit për kushtet atmosferike. Asnjëra prej hipotezave nuk është konfirmuar si shkak i aksidentit.

A mund të ketë shkaktuar rrëzimin një defekt në motor?

Në analizën e tij, Tolga İnan shpjegoi karakteristikat teknike të helikopterit S-70 Black Hawk.

Ai theksoi se bëhet fjalë për një helikopter të kategorisë së mesme, shumëfunksional dhe me dy motorë, i cili përdoret për transport personeli, furnizime, transport ngarkesash të jashtme dhe operacione kërkim-shpëtimi.

Helikopteri ka një rotor kryesor me katër fletë dhe një rotor bishti po me katër fletë.

Sipas ekspertit, fakti që helikopteri ka dy motorë do të thotë se defekti i njërit motor nuk shkakton automatikisht rrëzimin e tij.

Fuqia e motorëve transmetohet te rotori kryesor përmes sistemit të transmisionit, ndërsa një mekanizëm tjetër e transmeton fuqinë edhe te rotori i bishtit.

Një problem në këto sisteme mund të shkaktojë defekte mekanike ose teknike, por për të përcaktuar nëse ka ndodhur diçka e tillë në Malatya, nevojiten ekzaminime të specializuara.

A ishte helikopteri shumë i vjetër?

İnan komentoi edhe rëndësinë e moshës dhe mirëmbajtjes së mjeteve fluturuese.

Sipas tij, mosha e një helikopteri nuk është domosdoshmërisht tregues i gjendjes së tij teknike.

“Edhe nëse është mbi 30 vjeç, ne gjithmonë themi se te avionët, helikopterët dhe mjetet fluturuese në përgjithësi, mosha nuk është gjëja më e rëndësishme. E rëndësishme është mirëmbajtja. Për sa kohë mirëmbahen siç duhet, mund të përdoren edhe për 60-70 vjet”, shpjegoi eksperti.

Ai theksoi se në aviacionin ushtarak përdoren shpesh avionë dhe helikopterë më të vjetër sesa në aviacionin civil, por kjo nuk do të thotë automatikisht se janë të pasigurt.

“Sikorsky është një helikopter shumë i mirë dhe shumë i përdorur. Fakti që ka qenë i përfshirë në shumë aksidente në të kaluarën lidhet edhe me përdorimin e tij të gjerë. Sa më shumë të përdoret, aq më i madh është edhe numri i përgjithshëm i aksidenteve që mund të regjistrohen”, tha İnan.

Megjithatë, numri absolut i aksidenteve nuk mjafton për të përcaktuar nivelin e sigurisë së një modeli. Për këtë nevojiten të dhëna për orët e fluturimit dhe faktorë të tjerë teknikë.

A kishte helikopteri kuti të zezë?

Një tjetër çështje e ngritur në analizën e CNN Türk ishte mundësia që helikopteri të kishte pajisje regjistruese të të dhënave të fluturimit.

Tolga İnan shpjegoi se helikopterët e kësaj kategorie mund të transportojnë deri në 15 persona, përfshirë katër pjesëtarë të ekuipazhit dhe 11 pasagjerë, në varësi të konfigurimit.

Sipas tij, në mjete fluturuese të kësaj madhësie zakonisht mund të gjenden pajisje regjistruese, të njohura si kuti të zeza.

Eksperti kujtoi se në vitin 2015 ishte zhvilluar një proces për pajisjen e helikopterëve Sikorsky me sisteme të tilla regjistrimi.

Megjithatë, ai theksoi se nuk mund të konfirmonte me siguri absolute nëse helikopteri i rrëzuar në Malatya kishte kuti të zezë.

“Edhe pse mendoj se ka pasur, nuk mund të themi me siguri 100 për qind se ekziston. Fillimisht ekzaminohen mbetjet e helikopterit. Pas ekzaminimit të tyre analizohen regjistrimet e kabinës së pilotëve dhe të dhënat e fluturimit nga kutia e zezë. Në fund, raporti përfundimtar i komisionit të hetimit të aksidentit na tregon shkakun”, shpjegoi İnan.

Kjo do të thotë se hetuesit duhet të analizojnë gjendjen e mbetjeve, sistemet mekanike, dokumentacionin e mirëmbajtjes dhe çdo regjistrim të disponueshëm të fluturimit përpara se të nxjerrin një përfundim.

Prokuroria cakton tre prokurorë për hetimet

Prokuroria Publike e Malatyas ka nisur procedurën hetimore për aksidentin.

Sipas raportimeve të agjencisë turke Anadolu Ajansı, për rastin janë caktuar një zëvendëskryeprokuror dhe dy prokurorë.

Hetimi synon të përcaktojë rrethanat e aksidentit, ndërsa ekzaminimet teknike duhet të sqarojnë nëse ka pasur ndonjë defekt të helikopterit ose faktor tjetër që ka ndikuar në humbjen e kontrollit.

Deri në raportimet e mbrëmjes së 12 nëntorit, nuk ishte publikuar një përfundim zyrtar për shkakun e rrëzimit.

Reagime nga udhëheqësit e Turqisë

Tragjedia në Malatya shkaktoi reagime të shumta nga drejtuesit më të lartë të institucioneve dhe përfaqësuesit politikë të Turqisë.

Kryetari i Parlamentit turk, Numan Kurtulmuş, deklaroi se e kishte marrë me pikëllim të thellë lajmin për vdekjen e katër ushtarëve.

“Me pikëllim të thellë mora lajmin se katër ushtarët tanë heroikë ranë dëshmorë si pasojë e rrëzimit të helikopterit tonë ushtarak në Malatya. I lutem Allahut t’i mëshirojë dëshmorët tanë dhe u shpreh ngushëllime e u uroj durim familjeve të tyre të çmuara, Forcave tona të Armatosura dhe kombit tonë të dashur”, shkroi Kurtulmuş.

Zëvendëspresidenti i Turqisë, Cevdet Yılmaz, shprehu gjithashtu ngushëllime.

“I lutem Allahut t’i mëshirojë ushtarët tanë heroikë që ranë dëshmorë si pasojë e rrëzimit të helikopterit ushtarak të tipit S-70 në rrethin Yeşilyurt të Malatyas. U shpreh ngushëllime dhe u uroj durim familjeve, të afërmve të tyre dhe Forcave tona të Armatosura. Ngushëllime kombit tonë të dashur”, deklaroi Yılmaz.

Nga partia në pushtet AK Parti, mesazhe ngushëllimi publikuan nënkryetari i përgjithshëm Efkan Âlâ dhe zëdhënësi Ömer Çelik.

“Dhimbja jonë është e madhe. I lutemi Allahut t’i mëshirojë heronjtë tanë që ranë dëshmorë si pasojë e rrëzimit të helikopterit tonë ushtarak në Malatya”, deklaroi Çelik, duke shprehur ngushëllime për familjet dhe Forcat e Armatosura.

Edhe drejtori i Komunikimeve i Presidencës, Burhanettin Duran, shprehu ngushëllime dhe u lut për ushtarët që humbën jetën.

Mesazhe ngushëllimi publikuan gjithashtu ministri i Drejtësisë Akın Gürlek, ministri i Punëve të Brendshme Mustafa Çiftçi, ministri i Mjedisit Murat Kurum, ministri i Shëndetësisë Kemal Memişoğlu, ministri i Industrisë dhe Teknologjisë Mehmet Fatih Kacır, ministri i Tregtisë Ömer Bolat, ministri i Punës dhe Sigurimeve Shoqërore Vedat Işıkhan dhe ministri i Rinisë dhe Sportit Osman Aşkın Bak.

Në reagimin e tij, ministri i Tregtisë, Ömer Bolat, deklaroi:

“E ndiejmë në zemrat tona dhimbjen për ushtarët tanë heroikë që ranë dëshmorë në aksidentin me helikopter në Malatya. I lutem Allahut të Madhërishëm t’i mëshirojë dëshmorët tanë të dashur, të cilët humbën jetën gjatë kryerjes së detyrës për paqen dhe sigurinë e atdheut tonë. U uroj durim dhe u shpreh ngushëllime familjeve të tyre, Forcave tona të Armatosura dhe kombit tonë. Ngushëllime kombit tonë.”

Ngushëllime edhe nga drejtuesit e opozitës

Për aksidentin reaguan edhe figura të rëndësishme politike të opozitës turke.

Devlet Bahçeli, kryetar i Partisë së Lëvizjes Nacionaliste (MHP), shprehu pikëllimin për katër viktimat dhe u përcolli ngushëllime familjeve të tyre dhe ushtrisë turke.

“I lutem Allahut të Madhërishëm t’i mëshirojë ushtarët tanë që ranë dëshmorë si pasojë e këtij aksidenti tragjik, i cili na pikëlloi të gjithëve. U shpreh ngushëllime dhe u uroj durim familjeve të tyre të nderuara, ushtrisë sonë heroike dhe kombit të dashur turk”, deklaroi Bahçeli.

Mesazhe ngushëllimi publikuan edhe Özgür Özel, Müsavat Dervişoğlu, kryetar i Partisë së Mirë (İYİ Parti), dhe Kemal Kılıçdaroğlu.

Özel deklaroi se kishte marrë me pikëllim të thellë lajmin për vdekjen e ushtarëve, ndërsa Dervişoğlu shprehu dhimbjen për humbjen e katër pjesëtarëve të Forcave të Armatosura.

Kılıçdaroğlu, në mesazhin e tij, u lut për viktimat dhe u shprehu ngushëllime familjeve, të afërmve dhe ushtrisë turke.

Çfarë mbetet për t’u sqaruar?

Pavarësisht vlerësimeve të ekspertëve të aviacionit, shkaku i rrëzimit të helikopterit S-70 në Malatya mbetet i papërcaktuar.

Hipotezat për një defekt mekanik, një përplasje me tela elektrikë ose ndikimin e kushteve atmosferike janë vlerësime paraprake dhe nuk përbëjnë përfundime zyrtare të hetimit.

Për zbardhjen e plotë të ngjarjes, hetuesit duhet të përcaktojnë gjendjen teknike të helikopterit, rrethanat e ngritjes në fluturim, kushtet e motit, praninë e pengesave në trajektoren e tij dhe të dhënat e mundshme të regjistruara gjatë fluturimit.

Raporti përfundimtar i hetimit teknik pritet të jetë vendimtar për përcaktimin e shkakut të tragjedisë, në të cilën humbën jetën katër ushtarë turq.

(CNN Türk, Hürriyet, Habertürk, Anadolu Ajansı – AA, A Haber, Associated Press, Reuters, Ministria turke e Mbrojtjes Kombëtare)