Nga Rebecca Falconer | Axios | 4 nëntor 2026
Udhëheqësit botërorë po reagojnë ndaj fitoreve gjithëpërfshirëse të demokratëve në zgjedhjet e mesmandatit, të cilat i rikthyen ata në kontroll të Senatit dhe u mundësuan t’ua marrin republikanëve edhe Dhomën e Përfaqësuesve të martën në mbrëmje.
Pse ka rëndësi: Rezultatet mund t’i ndryshojnë ndjeshëm dy vitet e fundit të mandatit të presidentit Donald Trump, me pasoja të mëdha për marrëdhëniet e Shteteve të Bashkuara si me aleatët, ashtu edhe me kundërshtarët e tyre.
Irani e sheh rezultatin si kundërshtim ndaj luftës
Ndërsa Trump përballet me thirrje të kundërta lidhur me çështjen nëse duhet të rifillojë veprimet ushtarake kundër Iranit, zyrtarët iranianë i përshëndetën fitoret e demokratëve si një shenjë të kundërshtimit ndaj luftës.
Kryetari i Parlamentit të Iranit, Mohammad Bagher Ghalibaf, shkroi në platformën X:
“Qoftë për shkak të ndërgjegjes, qoftë për shkak të kostos së jetesës, amerikanët i thanë JO LUFTËS dhe ne e mbështesim këtë mesazh.”
Para zgjedhjeve, ndërmjetësuesit rajonalë, të udhëhequr nga Katari, po përpiqeshin të arrinin një marrëveshje diplomatike për rifillimin e negociatave ndërmjet Shteteve të Bashkuara dhe Iranit, me synimin për të shmangur rikthimin në luftë, thanë për Axios tre burime amerikane, izraelite dhe rajonale. Megjithatë, mundësia e rifillimit të luftimeve mbetet ende në tryezë.
Ndërkohë, edhe pse kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu dëshiron rifillimin e luftimeve kundër Iranit, e ardhmja e tij politike mbetet e pasigurt, pasi asnjëri prej dy blloqeve nuk arriti të siguronte shumicën prej 61 mandatesh të nevojshme për formimin e qeverisë pas zgjedhjeve të fundit në Izrael.
Shpresa të reja te aleatët e SHBA-së
Vendimet e Trumpit gjatë mandatit të tij të dytë kanë tensionuar ndjeshëm marrëdhëniet me aleatët dhe partnerët amerikanë, duke bërë që gjithnjë e më shumë vende ta shohin Uashingtonin si jo të besueshëm, të përqendruar te interesat e veta dhe më pak të angazhuar ndaj bashkëpunimit global, sipas të dhënave të Qendrës Kërkimore Pew.
Megjithatë, rezultatet e zgjedhjeve të së martës duket se kanë ringjallur shpresat e disa udhëheqësve ndërkombëtarë për marrëdhëniet me Shtetet e Bashkuara.
Kryeministri spanjoll Pedro Sánchez i përgëzoi amerikanët që votuan “kundër politikave që vetëm i varfërojnë njerëzit”, si edhe kundër “urrejtjes”, “seksizmit”, “mohimit të ndryshimeve klimatike” dhe “privilegjeve të elitave”, në një postim në X.
Presidenti i Afrikës së Jugut, Cyril Ramaphosa, u tha gazetarëve se beson që kontrolli demokrat i Kongresit do të “sjellë një epokë të re në marrëdhëniet botërore”, duke shtuar se shpreson për bashkëpunim më të mirë në fushën e gjeopolitikës, tregtisë dhe investimeve, raportoi Bloomberg.
Trump e ka kritikuar vazhdimisht Ramaphosën dhe gjatë vitit fiskal 2026 u dha përparësi afrikanojugorëve në pranimin e refugjatëve, duke iu referuar pretendimeve të rrëzuara për një “gjenocid të të bardhëve” — pretendime të rreme sipas të cilave afrikaanerët e bardhë përballen me dhunë racore nga shumica me ngjyrë e popullsisë së vendit.
Moska nuk pret përmirësim
Moska dha pak shenja optimizmi për ndryshimin e pushtetit në Kongres, duke paralajmëruar se kontrolli demokrat mund t’i tensionojë edhe më tej marrëdhëniet SHBA-Rusi, veçanërisht për shkak të tensioneve lidhur me Ukrainën.
Zëvendësministri rus i Punëve të Jashtme, Sergei Ryabkov, i tha agjencisë RIA Novosti se “qasja e demokratëve ndaj marrëdhënieve me Rusinë është jashtëzakonisht negative”.
Zëdhënësja e Ministrisë së Jashtme të Kinës, Mao Ning, përdori një ton më të përmbajtur, duke thënë se Kina shpreson të “ndërtojë një marrëdhënie konstruktive” dhe të vazhdojë bashkëpunimin me Shtetet e Bashkuara.
Megjithatë, Ushtria Amerikane në Paqësor po ndjek nga afër mundësinë e një pushtimi kinez të Tajvanit në vitin 2027 ose më vonë, një konflikt që mund të përshkallëzohej me shpejtësi dhe të shkaktonte një numër shumë të madh viktimash.
Shqetësime për përçarjen e thellë politike në SHBA
Disa udhëheqës po vënë gjithashtu në pikëpyetje se sa përparim mund të bëjë Uashingtoni përballë ndarjeve kaq të thella politike.
Ministri belg i Mbrojtjes dhe Tregtisë së Jashtme, Theo Francken, shkroi në X se qeverisja në Shtetet e Bashkuara do të jetë “pothuajse e pamundur në vitet e ardhshme, me kaq shumë ndarje të brendshme dhe qendra pushteti të polarizuara”.
Nënkryetarja e Parlamentit Evropian, Christel Schaldemose, tha se është “me optimizëm të kujdesshëm për Evropën”, si dhe për mënyrën se si rezultatet mund të ndikojnë pozitivisht te Ukraina dhe marrëdhëniet globale.
