Nga Oliver Kühn, Claudia Bothe dhe Jens Giesel
Në fillim të javës zgjedhore, demokratët kanë shpresa të mëdha. Sa duhet të shqetësohet Donald Trump për pushtetin e tij? Ja çfarë tregojnë sondazhet më të fundit.
Pikat kryesore
218 vende për shumicën: Në zgjedhjet e 3 nëntorit, demokratët synojnë të marrin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve. Drejtuesja politike e DCCC-së, Brooke Butler, pret deri në 240 mandate.
Sondazhet favorizojnë demokratët në Dhomën e Përfaqësuesve: Sipas artikullit të F.A.Z.-së, ata mund të sigurojnë një shumicë të ngushtë edhe pa fituar zonat ku gara paraqitet e barabartë, nëse ruajnë epërsinë në zonat që aktualisht anojnë nga ta.
Kontrolli i Senatit mbetet i pasigurt: Në garë janë 35 nga 100 vendet. Republikanët mbrojnë 22 mandate dhe demokratët 13; rezultati do të varet veçanërisht nga shtetet me gara të ngushta.
Polymarket paraqet pritshmëri më të favorshme për demokratët: Të dhënat e platformës pasqyrojnë vlerësimet e pjesëmarrësve në tregun e basteve dhe duhen dalluar nga sondazhet e opinionit publik.
Mbështetja e ulët për Trumpin rëndon mbi republikanët: Sipas shifrave të cituara në artikull, pak më shumë se 37 për qind e të anketuarve e vlerësojnë pozitivisht ushtrimin e detyrës së tij, ndërsa 60 për qind e kundërshtojnë.
Disa kandidatë republikanë mbajnë distancë nga presidenti: Mes tyre është senatorja e Maine, Susan Collins, e cila përballet me një garë të ngushtë kundër demokratit Troy Jackson.
Zgjidhen edhe guvernatorët në 36 shtete: Republikanët shpresojnë të fitojnë në Kansas, ndërsa demokratët shohin mundësi për t’ua marrë republikanëve postin në Arkansas, Georgia, Iowa, Nevada dhe Ohio.
218 është numri magjik për demokratët dhe republikanët më 3 nëntor. Me 218 vende në Dhomën e Përfaqësuesve sigurohet shumica në dhomën e parë të Kongresit amerikan. Demokratët shfaqen të bindur. Drejtoresha politike e Komitetit të Fushatës së Demokratëve për Kongresin (DCCC), Brooke Butler, e ka vendosur madje mjaft lart objektivin: ajo pret që partia të fitojë deri në 240 vende. Kështu do të thyhej bindshëm shumica aktuale prej dy votash e republikanëve, në kushtet kur katër vende janë vakante.
Organizata përgjegjëse për fushatën e demokratëve për Kongresin ka ngritur posaçërisht një program për të mbështetur kandidatët që garojnë në të ashtuquajturat zona të Trumpit: në këtë rast, në zona zgjedhore ku, dy vjet më parë, Donald Trump fitoi me të paktën 16 pikë përqindjeje epërsi ndaj kandidates demokrate për presidente, Kamala Harris. Nëpërmjet programit “Red to Blue”, më shumë se dyzet kandidatë marrin mbështetje financiare dhe personel. Komiteti Kombëtar Republikan për Kongresin (NRCC), homologu “i kuq”, pra republikan, i DCCC-së, tallet me zellin “blu”. Në një deklaratë thuhej se demokratët po i shpërndanin burimet e tyre përtej mundësive.
Në sondazhe, gjendja nuk duket e keqe për demokratët. Prej muajsh, anketuesit e nxjerrin partinë opozitare fituese të zgjedhjeve. Demokratët do të siguronin një shumicë të ngushtë në Dhomën e Përfaqësuesve edhe sikur të mos fitonin asnjërën prej atyre pak zonave zgjedhore ku sondazhet nuk tregojnë epërsi për asnjërën parti — me kusht që disa prej zonave që, sipas sondazheve, anojnë nga demokratët, të mos kalojnë megjithatë te republikanët.
Në Senat, gjendja paraqitet disi ndryshe. Anëtarët e tij — nga dy për çdo shtet, pavarësisht numrit të banorëve — zgjidhen për një mandat gjashtëvjeçar. Prandaj, ndryshe nga Dhoma e Përfaqësuesve, në zgjedhjet për Kongresin nuk rinovohen kurrë të gjitha vendet e Senatit, por rreth një e treta.
Këtë vit garohet për 35 nga 100 vendet. Trembëdhjetë prej tyre deri tani u “përkisnin” demokratëve, ndërsa republikanët duhet të mbrojnë plot 22 mandate. Megjithatë, sipas sondazheve, në nëntë shtete epërsia e demokratëve dhe në dymbëdhjetë shtete ajo e republikanëve është aq e madhe, sa vendet përkatëse mund të konsiderohen të sigurta. Fushata e ashpër përqendrohet, pra, te shtetet e mbetura dhe veçanërisht tek ato pak ku sondazhet parashikojnë një garë pothuajse të barabartë.
Gjatë javëve të fundit është shtuar numri i shteteve ku Trump fitoi bindshëm zgjedhjet presidenciale dy vjet më parë, por ku tani një kandidat demokrat duket se ka shanse reale për fitore. Kjo u jep demokratëve shpresë se së shpejti mund të marrin kontrollin edhe të dhomës më të vogël të Kongresit. Por kjo ende nuk është aspak e sigurt.
Fituesit e parashikuar të zgjedhjeve për Senatin
Një pamje tjetër shfaqet nëse, në vend të sondazheve serioze të opinionit publik, merren në shqyrtim të dhënat e platformës së basteve Polymarket. Përdoruesit e saj mendojnë se demokratët mund të sigurojnë shumicën. Polymarket pasqyron vetëm qëndrimet e përdoruesve të vet, pra një lloj inteligjence kolektive. Në të kaluarën, këto të dhëna shpesh kanë qenë pranë rezultateve reale. Përparësia e të dhënave të Polymarket është përditësimi i tyre i vazhdueshëm. Ndërsa në disa shtete sondazhet kryhen rrallë, në platformën e basteve përdoruesit i shprehin vazhdimisht vlerësimet e tyre.
Polymarket ka të dhëna edhe për katër shtete ku institutet e sondazheve e konsiderojnë garën veçanërisht të ngushtë — dhe këto të dhëna flasin qartë. Diferenca më e vogël mes kandidatit demokrat dhe atij republikan është në Maine. Senatorja republikane Susan Collins ka rikuperuar terren përballë sfiduesit të saj demokrat, Troy Jackson. Në Ohio, afër 90 për qind e përdoruesve të Polymarket presin fitoren e demokratit Sherrod Brown; në Michigan, më shumë se dy të tretat, ndërsa në Alaska pak më shumë se tre të katërtat e përdoruesve e shohin kandidatin demokrat në epërsi. Inteligjencë kolektive apo iluzion kolektiv? Këtë do ta tregojë vetëm numërimi i votave.
Në këto shtete gara do të jetë veçanërisht e fortë
Probabilitetet në përqindje, bazuar në kuotat e basteve.*
Devijimet nga shuma prej 100 për qind vijnë nga rrumbullakimet, si edhe nga efektet e tregtimit dhe të formimit të çmimeve, të cilat pasqyrohen në këto vlera.
Një problem i madh për republikanët është niveli i mbështetjes për presidentin. Aktualisht ai është më i ulëti që nga fillimi i mandatit të tij të dytë, madje edhe më i ulët se gjatë mandatit të parë. Vetëm pak më shumë se 37 për qind e amerikanëve të anketuar e vlerësojnë pozitivisht mënyrën se si Donald Trump po e ushtron detyrën, ndërsa 60 për qind e kundërshtojnë atë. Në mandatin e parë, mbështetja ishte të paktën rreth 40 për qind.
Trump është figura përcaktuese e republikanëve. Në zgjedhjet paraprake, ai përdori ndikimin e tij për të mbështetur kandidatë të caktuar dhe synon të angazhohet intensivisht në fushatë gjatë javëve të ardhshme. Për t’i nxitur të votojnë, ai u ka kërkuar mbështetësve të tij të sillen sikur edhe ai vetë të ishte kandidat. Për t’i motivuar, bëri një premtim të pazakontë: nëse republikanët ruajnë shumicën në të dyja dhomat, qeveria do t’i paguajë çdo amerikani të rritur 5.000 dollarë.
Por pikërisht në shtetet ku gara është e fortë, ka republikanë që mbajnë distancë nga Trumpi, për të mos u tërhequr poshtë nga niveli i tij tejet i ulët i mbështetjes. Një prej tyre është Susan Collins. Prej gati 30 vjetësh, ajo përfaqëson shtetin e Maine në Senatin në Uashington. Gjatë kësaj kohe është paraqitur vazhdimisht si republikane e moderuar dhe ka votuar herë pas here kundër vijës së partisë, por rrallëherë ka penguar ndonjë nismë të Trumpit. Ajo ndodhet në një garë të ngushtë dhe, në këtë shtet të moderuar në verilindje të Shteteve të Bashkuara, “ndihma” e presidentit nuk i hyn në punë. Kështu, në shtator ajo mungoi edhe në spektaklin e Trumpit në Teksas, të quajtur konventë partiake, gjoja për shkak të angazhimeve të tjera.
Krahas zgjedhjeve për Kongresin në Uashington, në shtete zhvillohen edhe shumë zgjedhje të tjera. Në 36 shtete zgjidhen guvernatorë të rinj. Aktualisht, 26 shtete kanë guvernator republikan dhe 24 guvernator demokrat.
Gara të ngushta ka vetëm në pak shtete; tre prej tyre qeverisen aktualisht nga republikanët dhe dy nga demokratët. Shpresat e republikanëve përqendrohen veçanërisht te Kansas, ku kanë shanse reale t’ua marrin demokratëve postin e guvernatorit. Ndërkaq, në shtetet me prirje thellësisht republikane të Floridës, Nebraskës dhe Teksasit, ata nuk mund ta marrin më të mirëqenë ruajtjen e postit më të lartë të ekzekutivit shtetëror. Demokratët, nga ana e tyre, tashmë vlerësojnë se kanë shanse t’ua marrin republikanëve postin e guvernatorit në pesë shtete: Arkansas, Georgia, Iowa, Nevada dhe Ohio.
(Burimi: F.A.Z.)
