Gjatë mandatit të dytë të Trumpit, Kongresi deri tani në masë të madhe nuk e ka ushtruar rolin e tij mbikëqyrës. Nëse demokratët fitojnë njërën ose të dyja dhomat në zgjedhjet e mesmandatit, kjo mund të ndryshojë. Disa skenarë të mundshëm.
Uashington. Donald Trump po udhëton aq shumë nëpër vend, sa mund të krijohet përshtypja se vetë ai është kandidat në zgjedhje. Gjatë javëve të fundit, presidenti amerikan ka vizituar shumë shtete, disa prej tyre madje disa herë. Deri në zgjedhjet e rëndësishme për Kongresin, të martën e ardhshme, janë planifikuar edhe ndalesa të tjera.
Zgjedhjet e mesmandatit, që zhvillohen në mesin e mandatit të një presidenti amerikan, konsiderohen gjithmonë edhe si një lloj votimi i ndërmjetëm për politikat e tij. Vetë Trump e përforcon këtë ide: “Përfytyroni sikur emri im të ishte në fletën e votimit”, u bën thirrje mbështetësve të tij pothuajse çdo ditë në fjalimet e fushatës.
Pavarësisht popullaritetit të ulët, presidenti amerikan beson se askush nuk arrin ta mobilizojë elektoratin republikan si ai. Emri i tij nuk është në fletën e votimit, por për të ka shumë në lojë. Ekspertët e sondazheve shohin mundësi të mira që demokratët të arrijnë një rezultat të fortë.
Më poshtë, një pasqyrë e asaj me të cilën mund të përballet Trumpi nëse republikanët e tij humbin njërën ose të dyja dhomat e Kongresit.
Çfarë mund të nënkuptojë humbja e Dhomës së Përfaqësuesve
Nga pikëpamja historike, humbja e vendeve nga republikanët në Dhomën e Përfaqësuesve nuk do të ishte befasuese. “Gjatë 25 viteve të fundit, vetëm një herë partia e presidentit në detyrë nuk i ka humbur zgjedhjet e mesmandatit në Dhomën e Përfaqësuesve”, i tha agjencisë gjermane të lajmeve dpa Julia Simon, politologe në Universitetin e Lirë të Berlinit. Edhe gjatë dekadave të mëparshme, partia në pushtet pothuajse gjithmonë humbiste vende në këtë dhomë në zgjedhjet e mesmandatit, siç tregon një pasqyrë e projektit American Presidency Project.
Nëse ky trend vazhdon dhe demokratët fitojnë aq vende shtesë sa të marrin kontrollin e Dhomës së Përfaqësuesve, ata mund të nisin hetime të gjera ndaj presidentit amerikan. Prej kohësh, demokratët kanë në shënjestër disa çështje: për shembull, luftën jopopullore të Trumpit kundër Iranit, veprimet e zyrtarëve amerikanë gjatë bastisjeve kundër migrantëve, që në disa raste kanë shkaktuar viktima, apo aktivitetet e biznesit të familjes Trump.
Me shumicën në Dhomën e Përfaqësuesve, ata mund të bllokojnë edhe nismat e republikanëve, pasi ligjet duhet të miratohen me tekst identik në të dyja dhomat. Veçanërisht e rëndësishme është se demokratët do të kishin mundësi të pengonin edhe miratimin e ligjeve buxhetore të Trumpit. Ata mund ta përdornin këtë pushtet për t’u përpjekur të çonin më tej interesat e partisë së tyre. Kështu, mund të ketë përplasje të tjera për buxhetin, si edhe pezullime të tjera të veprimtarisë së administratës federale, nëse nuk arrihet në kohë një marrëveshje për financimin e saj.
Çfarë mund të nënkuptojë humbja e Senatit
Edhe në Senat, gjatë dekadave të fundit, partia e presidentit ka humbur vende më shpesh sesa ka fituar. Megjithatë, ky model është më pak i qartë sesa në Dhomën e Përfaqësuesve. Për më tepër, kjo prirje nuk nënkupton domosdoshmërisht se ndryshon edhe shumica. Kjo varet nga përmasat e humbjeve apo të fitimeve: në këto zgjedhje për Senatin, demokratëve u nevojitet një fitim neto prej katër vendesh për të siguruar shumicën në dhomë. Kjo nuk konsiderohet e lehtë, por, përballë sondazheve aktuale, republikanët nuk mund të qëndrojnë të qetë.
Nëse demokratët fitojnë Senatin, Trumpi nuk do të mund t’i anashkalojë më në emërimet në poste të rëndësishme. Sa herë që një president amerikan emëron një ministër, një gjyqtare federale apo një ambasador, emërimi duhet të konfirmohet nga Senati.
Nëse republikanët pësojnë një humbje në të dyja dhomat, do të ishte hera e parë në 20 vjet që njëra parti ia merr tjetrës kontrollin e të dyja dhomave. Trumpi vështirë se do të mund ta paraqiste një rezultat të tillë në dritë pozitive. Ai do të perceptohej pashmangshëm edhe si një humbje personale e tij. Në një rast të tillë, do të ishte me interes të shihej nëse shumica e kolegëve të tij të partisë do të vazhdonin t’i qëndronin besnikë apo do të fillonin të distancoheshin gjithnjë e më shumë prej tij.
Çfarë mund të nënkuptojë një procedurë për shkarkimin nga detyra
Trumpi ishte presidenti i parë amerikan ndaj të cilit, gjatë mandatit të parë, u nisën dy procedura për shkarkimin nga detyra. Dhoma e Përfaqësuesve mund ta miratojë një hap të tillë me shumicë të thjeshtë, duke e vënë, në njëfarë mënyre, presidentin nën akuzë. Nëse demokratët fitojnë këtë dhomë, ata mund të nisin një tjetër procedurë “impeachment”. Kohët e fundit, Trumpi ka paralajmëruar disa herë për këtë mundësi.
Në të dyja procedurat e mëparshme, Senati e shpalli të pafajshëm. Në këtë dhomë zhvillohet procesi i mirëfilltë, i cili i ngjan një gjykimi. Për ta dënuar, të paktën 67 nga 100 senatorët duhet ta shpallin presidentin fajtor — një prag i lartë. Edhe nëse demokratët e fitojnë Senatin me një shumicë të ngushtë, për të arritur këtë shumicë prej dy të tretash do t’u duheshin edhe vota republikane./Handelsblatt
