Aktorja më e njohur iraniane, Taraneh Alidoosti, ka njoftuar se i jep fund karrierës së saj artistike në shenjë proteste kundër detyrimit për mbajtjen e shamisë në filmat iranianë. Me këtë vendim, ajo synon të kundërshtojë hapur ligjin që imponon shaminë në art dhe shoqëri. Vendimi i saj ka marrë mbështetje dhe vlerësime të shumta në rrjetet sociale.
Në një intervistë për një dokumentar mbi jetën e saj, aktorja 41-vjeçare deklaroi prerazi: “Me shami nuk do të luaj më në asnjë film, në asnjë rrethanë.” Pas më shumë se dy dekadash aktivitet në industrinë e filmit dhe një sërë suksesesh, Alidoosti theksoi se për të ky kapitull ka marrë fund.
Ajo tha se, përderisa detyrimi për shami në filma nuk shfuqizohet, do t’i përkushtohet aktiviteteve të tjera. Në bisedën me dokumentaristen Pegah Ahangaran, aktorja e përshkroi lëvizjen e grave të shtatorit 2022 si një “shpërthim shoqëror”, ku një komb i tërë kërkoi fundin e detyrimit për shami. Që nga ajo kohë, sipas saj, është e paimagjinueshme të shfaqet në filma me shami, pasi kjo do të ishte një “farsë” që ajo nuk dëshiron ta mbështesë.
Me këtë vendim, Alidoosti synon gjithashtu të dërgojë një mesazh të fortë në luftën kundër ligjit islamik të shamisë. Mbështetja për të në rrjetet sociale ka qenë e gjerë, ndërsa shumë e kanë cilësuar veprimin e saj si të guximshëm.
Ndër filmat më të njohur të saj janë dramat “The Salesman” dhe “Everything About Elly”, të dy nën regjinë e fituesit të dyfishtë të çmimit Oscar, Asghar Farhadi.
Në dhjetor të vitit 2022, Alidoosti u arrestua gjatë protestave mbarëkombëtare në Iran, madje para syve të vajzës së saj të vogël. Pak më herët, ajo kishte shprehur solidaritet me lëvizjen e grave duke publikuar në Instagram një fotografi pa shami. Autoritetet e akuzuan për “mbështetje të qarqeve kundërrevolucionare” dhe më pas ajo u përball edhe me ndalim pune.
Pavarësisht ofertave të leverdishme nga jashtë vendit, aktorja vendosi të qëndrojë në Iran. “Pavarësisht të gjitha problemeve, ky është ende shtëpia ime,” ka theksuar ajo disa herë.
Shkak për shpërthimin e lëvizjes së grave dhe protestave mbarëkombëtare ishte vdekja e të resë kurde Mahsa Jina Amini në shtator të vitit 2022, e cila u arrestua për një shkelje të supozuar të detyrimit për shami dhe vdiq disa ditë më vonë në paraburgimin policor. Që prej asaj kohe, shumë gra në Iran e kanë injoruar hapur detyrimin për shami, ndërsa edhe ligje të reja me dënime të ashpra, të miratuara nga deputetë radikalë, nuk kanë arritur ta ndalin këtë fenomen.
