Ekonomia e Kinës është rritur më ngadalë në fund të vitit të kaluar. Siç njoftoi Zyra e Statistikave në Pekin, Prodhimi i Brendshëm Bruto (PBB) u rrit me 4,5 për qind në tremujorin e katërt të vitit 2025 krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Kështu, ekonomia e dytë më e madhe në botë shënoi rritjen më të dobët tremujore që nga përfundimi i mbylljeve për shkak të pandemisë së COVID-19 tre vjet më parë. Në tre tremujorët pararendës, rritja kishte qenë 5,4 për qind, 5,2 për qind dhe 4,8 për qind.
Për të gjithë vitin, statistikat tregojnë një rritje prej 5,0 për qind. Me këtë rezultat u arrit objektivi i vendosur nga qeveria prej “rreth pesë për qind”. Rritja u mbështet kryesisht nga tregtia e jashtme. Pavarësisht tensioneve të vazhdueshme me Shtetet e Bashkuara dhe pasigurive të reja në politikat tregtare, kompanitë kineze përfituan nga eksportet e forta drejt rajoneve të tjera.
Rritja pritet të dobësohet më tej
Ekonomistët shohin në këtë zhvillim shenja të një rritjeje të paekuilibruar. Ndërsa bum-i i eksporteve e mban ekonominë në këmbë, një treg pune i tensionuar dhe rënia e çmimeve të pasurive të paluajtshme po ndikojnë negativisht në gatishmërinë e konsumatorëve për të shpenzuar. Kësaj i shtohen edhe borxhet e larta të shumë qeverive lokale, të cilat kufizojnë hapësirën për programe të mëdha stimuluese ekonomike.
Për vitin aktual, në përgjithësi pritet vazhdimi i këtij modeli. Organizatat ndërkombëtare mbeten të përmbajtura në parashikime. Banka Botërore parashikon për vitin 2026 një rritje rreth 4,4 për qind, ndërsa Fondi Monetar Ndërkombëtar rreth 4,5 për qind. Banka amerikane e investimeve Goldman Sachs është disi më optimiste dhe pret një rritje prej 4,8 për qind. Megjithatë, baza e këtij optimizmi mbetet kryesisht te eksportet e qëndrueshme, pasi kompanitë kineze kanë zgjeruar tregjet e tyre përtej SHBA-së.
Plani i ri pesëvjeçar përcakton drejtimin
Njëkohësisht, Goldman Sachs paralajmëron për probleme strukturore të vazhdueshme. Ndërtimi i një ekonomie të nxitur nga konsumi dhe shërbimet do të zgjasë “vite, në mos dekada”, shkroi kryeekonomistja për Kinën, Hui Shan, në një analizë të fundit. Për më tepër, sektori i pasurive të paluajtshme ende nuk ka arritur pikën më të ulët, dhe një treg pune i dobët vazhdon të frenojë konsumin e familjeve.
Vendimtar do të jetë plani i ri pesëvjeçar për periudhën 2026–2030, i cili pritet të miratohet në Kongresin Popullor në muajin mars. Në qendër të tij do të jenë inovacionet teknologjike. Udhëheqja kineze, nën drejtimin e presidentit dhe sekretarit të përgjithshëm të partisë, Xi Jinping, po shtyn veçanërisht për përparime në gjysmëpërçues, inteligjencë artificiale dhe prodhim industrial të avancuar, me synimin për të ulur më tej varësinë nga teknologjia e huaj.
Dhoma Gjermane e Tregtisë në Kinë u shpreh me kujdes. “Anëtarët tanë kanë ndjerë vitin e kaluar një përmirësim të lehtë të situatës së biznesit, por nuk mund të flitet ende për një rimëkëmbje”, deklaroi Maximilian Butek, anëtar drejtues i bordit të Dhomës Gjermane të Tregtisë në Kinën Lindore. Në një mjedis konkurrues intensiv, presioni mbi çmimet po dëmton perspektivat e biznesit për kompanitë gjermane në Kinë. Njëkohësisht, ato shpresojnë për masa strukturore që të rrisin të ardhurat dhe të forcojnë mbrojtjen sociale, për të nxitur konsumin.
Pak më optimist u shpreh ekonomisti kinez Huang Weiping nga Universiteti Popullor Shtetëror në Pekin. Sipas vlerësimit të tij, ekonomia kineze, pas presionit të fortë të viteve të fundit, ka kaluar një fazë konsolidimi që tani, në thelb, mund të konsiderohet e përfunduar. Për më tepër, viti 2026 është viti i parë i planit të ri pesëvjeçar. Synimi është që “të ketë një fillim të mirë dhe të shpaloset potenciali në mënyrë të plotë”./TetovaNews
