Bumi i Inteligjencës Artificiale po i shtyn kompanitë në të gjithë ekonominë — nga gjigantët teknologjikë deri te prodhuesit e automjeteve — thellë në biznesin e energjisë.
Pse ka rëndësi: Gara për energji elektrike është bërë ethet e arit nën bumin e IA-së, duke krijuar vlerë financiare të jashtëzakonshme — dhe rreziqe të mëdha nëse kërkesa nuk i plotëson pritshmëritë.
Zhvillimi kryesor
Elektriciteti — që prej dekadash trajtohej si mall i lirë dhe i bollshëm — po shfaqet papritur si një nga asetet strategjike më të vlefshme në botën e biznesit.
“Të gjithë, në njëfarë mënyre, ose varen nga energjia si input bazë, ose e shohin atë si një mundësi të madhe”, tha Brian Janous, i pari i punësuar nga Microsoft-i në fushën e energjisë para 15 vitesh, dhe sot bashkëthemelues i kompanisë zhvilluese të qendrave të të dhënave Cloverleaf Infrastructure.
E fundit
Ford prezantoi këtë muaj zgjerimin e tij në ruajtjen e energjisë për qendrat e të dhënave dhe përdorues të tjerë të mëdhenj të rrymës. Kompania lançoi një degë të re të quajtur Ford Energy, në përgjigje të asaj që e quan “kërkesë masive për ruajtje vendore të energjisë.”
Ku shkojnë paratë
Investitorët po shpërblejnë gjithnjë e më shumë kompanitë që riorientohen drejt — ose thellojnë angazhimin e tyre në — energjinë pas bumit të IA-së. Disa shembuj të fundit:
- Aksioni i Ford u rrit në nivelin më të lartë në tre vjet pas lançimit të biznesit energjetik prej 2 miliardë dollarësh.
- Bloom Energy, prej kohësh e konsideruar si lojtar i specializuar në sektorin energjetik me teknologji që ofron furnizim lokal me energji shpejt, pa çmimin e aksionit të saj të rritet mbi 1,200% brenda një viti.
- Fervo Energy, një startup gjeotermal i dikurshëm i konsideruar si teknologji klimatike spekulative, u fuqizua pas daljes në bursë këtë muaj, ndërsa Wall Street kërkon burime të reja energjie elektrike për të furnizuar qendrat e të dhënave.
- GE Vernova regjistroi porosi prej 2.4 miliardë dollarësh për pajisje elektrike për qendra të dhënash vetëm në tremujorin e parë — më shumë se sa shiti gjatë gjithë vitit të kaluar në shitje ekuivalente. Aksioni i saj është rritur rreth 60% këtë vit.
“Energjia pas Inteligjencës Artificiale është e padukshme për shumicën e njerëzve, por është e jashtëzakonshme”, tha Andy Power, president dhe drejtor ekzekutiv i Digital Realty, një nga kompanitë më të mëdha dhe më të etabluara të qendrave të të dhënave në botë.
“Por kjo nuk është e re për ata prej nesh që ndërtojmë infrastrukturë dixhitale prej më shumë se 20 vitesh. Ajo që është e re është ritmi. Operatorët e rrjetit energjetik janë të mbingarkuar me kërkesa për energji dhe po bëjnë përzgjedhje se kush është realisht serioz.”
Kontroll realiteti
Nën çmimet e aksioneve në rritje, problemet po grumbullohen. Kundërshtimi ndaj qendrave të të dhënave po intensifikohet me shpejtësi dhe disa nga projektet më të mëdha mund të mos realizohen kurrë.
“Shumë njerëz do të humbasin shumë para në këtë fushë”, tha Janous — jo për shkak të mungesës së kërkesës, por sepse shumë megaprojekte po ndjekin të njëjtën kërkesë. Ai përmendi një projekt të vështirë në Teksas që paraqitet si propozimi më i madh i qendrës së të dhënave në botë, si dhe një propozim tjetër në Utah nga investitori i famshëm Kevin O’Leary.
Pika e fërkimit
Numri i qendrave të të dhënave të anuluara pas kundërshtimit nga komunitetet arriti rekord në tremujorin e parë të këtij viti, sipas të dhënave të Heatmap Pro. Projektet e anuluara përfaqësonin mbi 40 miliardë dollarë investimesh.
“Po bëhet shumë më keq”, tha Janous rreth kundërshtimit, duke dalë shumë më pesimist se në një intervistë të dhënë për Axios në shkurt. Ai citoi shqetësimet e komunitetit rreth përdorimit të ujit, ndotjes së ajrit dhe zhurmës si brengat kryesore.
Mes rreshtave
Çdo ethe ari sjell probleme — dhe biznese të reja. Bumi i energjisë për IA-në po lind tani një brez startup-esh që ndërtojnë produkte për qendrat e të dhënave, disa prej të cilave mund të ndihmojnë në adresimin e shqetësimeve të komuniteteve.
Si funksionon: Microsoft, Google, Amazon dhe Meta po bashkëpunojnë me investitorin jofitimprurës Elemental Impact për të përshpejtuar teknologji të reja, duke përdorur qendrat e të dhënave si raste testimi. Këto teknologji përfshijnë ftohje të avancuar, ruajtje të energjisë dhe materiale ndërtimi me karbon të ulët.
Çfarë po ndjekim
Nëse këto startup-e arrijnë të zgjerohen, disa mund të ndihmojnë në adresimin e shqetësimeve rreth qendrave të të dhënave, veçanërisht lidhur me përdorimin e ujit dhe ndotjen e ajrit.
Përfundimi: Për dekada me radhë, energjia ishte një burim i domosdoshëm për biznesin. Në epokën e Inteligjencës Artificiale, ajo po shndërrohet në vetë produktin./Axios/TetovaNews
