Uji i ujësjellësit të Gostivarit mund të përdoret vetëm për higjienë dhe nevoja teknike, por jo për pije ose gatim. Numri i qytetarëve që kërkojnë ndihmë mjekësore po bie, megjithatë institucionet kanë vendosur mbikëqyrje të përforcuar për pasojat e mundshme të epidemisë. Tre drejtues të NP “Komunalec” ndodhen në paraburgim 30-ditor, ndërsa po shqyrtohen edhe raportet e mëparshme që e kishin vlerësuar ujin si të sigurt.
Deri në orët e para të 31 korrikut 2026, nuk është publikuar njoftim zyrtar se uji nga ujësjellësi i Gostivarit është lejuar për pije ose përgatitjen e ushqimit. Statusi i fundit i konfirmuar mbetet se ai mund të përdoret si ujë teknik, përfshirë larjen dhe higjienën, ndërsa furnizimi me ujë të ambalazhuar vazhdon. Lejimi për pije do të bëhet vetëm pasi analizat e përsëritura nga të gjitha pikat e kontrollit të tregojnë se uji i plotëson kriteret mikrobiologjike dhe kimike.
Epidemia po hyn në fazë qetësimi, por ende regjistrohen raste të reja
Autoritetet shëndetësore vlerësojnë se shpërthimi i gastroenteritit akut në Gostivar po hyn gradualisht në fazën e qetësimit. Megjithatë, ulja e numrit të pacientëve nuk nënkupton përfundim formal të epidemisë, pasi vazhdojnë të regjistrohen raste të reja dhe duhet të përcaktohet se cilat lidhen me ekspozimin ndaj ujit dhe cilat mund të jenë infeksione sezonale gastrointestinale.
Më 28 korrik, Ministria e Shëndetësisë raportoi 109 kontakte të reja të para, ndërsa gjatë katër ditëve paraprake numri ishte lëvizur ndërmjet 80 dhe 125 në ditë. Deri atëherë ishin paraqitur 869 fletëparaqitje zyrtare për sëmundje ngjitëse, ndërsa anketa epidemiologjike ishte zhvilluar me 622 persona. Këto të dhëna nuk duhet të ngatërrohen me numrin e përgjithshëm të kontrolleve, telefonatave, rikontrolleve ose ndërhyrjeve të Ndihmës së Shpejtë.
Në raportime të 29 korrikut u përmendën edhe 71 persona të rinj të paraqitur në spital dhe ambulancë. Kjo shifër mund t’i referohet një intervali, institucioni ose metodologjie tjetër dhe nuk është domosdoshmërisht në kundërthënie me të dhënat e Ministrisë për “kontaktet e para”.
Ministria ka vendosur mbikëqyrje të përforcuar shëndetësore në fazën postakute. Mjekët amë dhe institucionet shëndetësore do të marrin udhëzime për njohjen e hershme të rasteve eventuale të hepatitit A dhe E, si dhe të sëmundjeve të tjera që mund të shfaqen pas një epidemie të transmetuar përmes ujit. Kjo është masë parandaluese dhe nuk do të thotë se është konfirmuar një shpërthim i hepatitit në Gostivar.
Nga ndalimi i plotë te lejimi vetëm për përdorim teknik
Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë e ndaloi përdorimin e ujit më 17 korrik, pas dyshimeve për ndotjen e sistemit dhe kontrollit të jashtëzakonshëm në Vërtok. Në fazën e parë uji nuk lejohej as për pije, gatim, higjienë apo nevoja të tjera.
Pas pastrimit, shpëlarjes dhe hiperklorimit të sistemit, analizat e përsëritura treguan se uji mund të përdorej si teknik. Më 27 korrik u lejua përdorimi për larje, higjienë personale dhe nevoja të tjera shtëpiake, por jo për pije dhe gatim.
Ministri i Shëndetësisë, Sasho Klekovski, deklaroi se uji mund të lejohet për konsum pasi të gjitha mostrat nga çezmat të rezultojnë negative. Parashikimet se kjo mund të ndodhë deri në fund të javës mbeten afate të pritshme dhe jo vendime zyrtare. Deri në publikimin e një miratimi nga institucionet kompetente, qytetarët duhet të vazhdojnë të përdorin ujë të ambalazhuar për pije, gatim, larjen e dhëmbëve dhe përgatitjen e ushqimit.
Si dyshohet se uji i ndotur hyri në sistem
Sipas Prokurorisë, më 25 qershor tre drejtues të NP “Komunalec” dyshohet se urdhëruan vendosjen e tri pompave zhytëse në një kanal me ujë sipërfaqësor, pranë dhomës së derdhjes së sistemit të ujit të pijshëm, me arsyetimin se do të testohej presioni.
Gjatë këqyrjes më 16 korrik, dy nga pompat u gjetën ende në funksion. Ato dyshohet se, përmes zorrëve të presionit, transferonin ujë nga kanali i hapur në dhomën e sistemit të mbyllur të ujit të pijshëm.
Analizat e Institutit të Shëndetit Publik treguan 2.419,6 cfu/100 ml baktere koliforme në ujin e kanalit, përballë kufirit maksimal prej 50 cfu/100 ml. Kjo është rreth 48 herë mbi normën e përmendur për atë mostër. Në mostrën nga burimi i kaptuar u gjetën 39 cfu/100 ml, ndërsa në ujin e pijshëm vlera referente duhet të jetë zero.
Në një mostër nga çezma në rrugën “JNA” u matën edhe 1,1 mg/l klor i mbetur, mbi kufirin maksimal prej 0,5 mg/l. Nuk është përcaktuar publikisht nëse niveli i lartë i klorit ishte rezultat i dezinfektimit emergjent, i një procedure të mëparshme apo i një veprimi tjetër.
Tre drejtues në paraburgim 30-ditor
Nën hetim janë:
Artana Asani, ish-ushtruese e detyrës së drejtoreshës së NP “Komunalec” – Gostivar;
Leon Nuredini, drejtues teknik i Sektorit për Punë Teknike;
Vadedin Dervishi, drejtues i Departamentit për Ujësjellës, Kanalizim dhe Punë Ndërtimore.
Ata dyshohen për “Vepra të rënda kundër mjedisit dhe natyrës”, të lidhura me ndotjen e ujit të pijshëm. Më 21 korrik, Gjykata Themelore e Gostivarit caktoi nga 30 ditë paraburgim për secilin. Masa nuk përbën përcaktim të fajësisë; të tre gëzojnë prezumimin e pafajësisë deri në një vendim gjyqësor të formës së prerë.
Në të njëjtën ditë, Qeveria shpalli gjendje krize 30-ditore në territorin e Komunës së Gostivarit, për koordinimin e institucioneve, furnizimin alternativ dhe rikthimin e sistemit të ujësjellësit në funksion të plotë.
Nën hetim edhe raportet që e kishin vlerësuar ujin si të sigurt
Një nga çështjet kryesore është se si raporte të caktuara të Qendrës së Shëndetit Publik në Tetovë, Njësia në Gostivar, e kishin vlerësuar ujin si të sigurt në një periudhë kur, sipas dyshimeve të Prokurorisë, pompat tashmë ishin vendosur.
Po shqyrtohen veçanërisht raportet që institucionet thonë se janë lëshuar më 29 qershor dhe më 13 korrik. Drejtori i Qendrës së Shëndetit Publik në Tetovë, Shaqir Zylbehari, deklaroi se të gjitha rezultatet dhe dokumentet e kërkuara i janë dorëzuar Prokurorisë dhe se, sipas tij, procedurat janë kryer institucionalisht dhe profesionalisht. Ai theksoi se rëndësi ka jo vetëm data kur është shtypur raporti, por edhe data dhe vendi ku është marrë mostra.
Ministria e Shëndetësisë ka kërkuar të gjitha mostrat e marra gjatë vitit 2026, së bashku me vendndodhjet dhe datat e marrjes, për të verifikuar nëse rezultatet ishin përfaqësuese për rrjetin dhe nëse sistemi i kontrollit kishte funksionuar siç duhet.
Dokumenti fotografik i dërguar më herët në redaksi, me numër 563/2026, mban qartësisht datën 29.05.2026, pra 29 maj, dhe jo 29 qershor. Për këtë arsye, ai nuk duhet të paraqitet si analiza e 29 qershorit. Mund të ekzistojë një raport tjetër i qershorit, por ai duhet të publikohet ose të konfirmohet veçmas.
Po analizohen tenderët, komunikimet dhe dokumentet financiare
Sipas burimeve të TV24 të transmetuara nga disa media, Prokuroria ka kërkuar dokumentacion financiar nga Komuna e Gostivarit dhe NP “Komunalec”, komunikimet dhe urdhrat ndërmjet tyre, raportet e Qendrës së Shëndetit Publik dhe të dhëna për procedurat e furnizimit me klor.
Është raportuar se mund të kryhet edhe ekspertizë financiare, me krahasimin e dokumentacionit të komunës, ndërmarrjes dhe institucioneve shëndetësore. Këto informacione vijnë nga burime mediatike të hetimit; Prokuroria nuk ka njoftuar zyrtarisht se hetimi është zgjeruar ndaj personave të tjerë. Ajo ka lënë të hapur mundësinë që të përfshihen persona ose institucione shtesë nëse sigurohen prova për përgjegjësi eventuale.
Vdekja e punonjësit më 15 qershor – nuk është vendosur lidhje me krizën
Më 15 qershor, punonjësi 64-vjeçar i “Komunalecit”, N.M. nga Debreshi, humbi jetën gjatë pastrimit të një kanali në territorin e fshatit Gorno Jellovcë. Policia njoftoi se ai ishte bllokuar në kanal, ndërsa trupi u dërgua për autopsi me urdhër të prokurorit.
Deri tani, institucionet nuk e kanë lidhur këtë rast me pompat e vendosura më 25 qershor ose me ndotjen e ujësjellësit. Informacioni se punonjësi mund të ketë vdekur nga sulmi në zemër është raportuar si jozyrtar, ndërsa raportet përfundimtare të autopsisë dhe Inspektoratit të Punës nuk ishin publikuar në raportimet e fundit.
Furnizimi alternativ dhe kontrollet e operatorëve ushqimorë
Gjatë krizës u dërguan qindra mijëra litra ujë të ambalazhuar dhe mbi 100 tonë ujë teknik. U angazhuan cisterna nga disa komuna dhe nga Armata, të vendosura pranë spitalit, Shtëpisë së Shëndetit, kopshteve dhe institucioneve të tjera me rëndësi jetike. Furnizimi me ujë të ambalazhuar duhet të vazhdojë derisa uji nga rrjeti të lejohet zyrtarisht për pije.
Agjencia e Ushqimit dhe Veterinarisë kreu 70 kontrolle të jashtëzakonshme në Gostivar. Për shkelje të ndryshme u shqiptuan 30 gjoba dhe 12 ndalime të përkohshme të veprimtarisë, ndërsa u asgjësuan 18 kilogramë ushqime të pasigurta. Sipas AUV-së, operatorët e kontrolluar në përgjithësi e kishin respektuar ndalimin për përdorimin e ujit të rrjetit në përgatitjen e ushqimit dhe larjen e pajisjeve.
Çfarë është konfirmuar dhe çfarë mbetet e hapur
Është konfirmuar se uji nga kanali përmbante përqendrim shumë të lartë të baktereve koliforme; se koliforme janë gjetur edhe në një mostër të sistemit ku norma duhet të jetë zero; se më 16 korrik dy pompa u gjetën duke punuar; se në Gostivar u shpall epidemi; dhe se uji ende nuk është lejuar për pije.
Ende nuk është bërë publik shkaktari i saktë mikrobiologjik i sëmundjes te pacientët dhe nëse i njëjti patogjen është izoluar edhe në ujë. Nuk dihet sasia e përgjithshme e ujit të ndotur që ka hyrë në rrjet, nëse pompat kanë punuar pa ndërprerje nga 25 qershori deri më 16 korrik dhe sa persona unikë janë prekur drejtpërdrejt.
Po ashtu duhet të sqarohet se nga cilat pika dhe në cilat data janë marrë mostrat që e kishin vlerësuar ujin si të sigurt, kush kishte përgjegjësi për kontrollin e vazhdueshëm dhe nëse raportet përputheshin me gjendjen reale të të gjithë sistemit.
GJENDJA MË E FUNDIT
Deri në orën 04:16 të 31 korrikut 2026:
- uji mund të përdoret vetëm për higjienë dhe nevoja teknike;
- nuk lejohet për pije ose gatim;
- epidemia po tregon prirje qetësimi, por ende nuk është shpallur formalisht e përfunduar;
- vazhdon mbikëqyrja e përforcuar epidemiologjike;
- tre të dyshuarit ndodhen në paraburgim 30-ditor;
- po shqyrtohen raportet laboratorike, dokumentet financiare, urdhrat dhe komunikimet institucionale;
- nuk ka ende njoftim zyrtar për zgjerimin e hetimit ndaj personave të tjerë./Tetov News
