Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi se është arritur marrëveshje për një plan që parashikon çarmatimin e Hamasit. Megjithatë, ende mbeten shumë pyetje të hapura dhe çështje të pazgjidhura.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu dhe presidenti amerikan Donald Trump gjatë një takimi në Shtëpinë e Bardhë në fund të korrikut. Izraeli deri më tani nuk e ka miratuar planin e çarmatimit të shpallur nga Trumpi.
Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi se është arritur marrëveshje për “çarmatimin e plotë” të Hamasit. Megjithatë, Izraeli dhe Hamasi e interpretojnë ndryshe planin e dakorduar.
Kampi i refugjatëve Balata në Bregun Perëndimor të pushtuar. Ndërsa zhvillohen negociata për një plan për Gazën, situata mbetet e tensionuar edhe në Bregun Perëndimor.
ÇFARË DUHET DITUR
Presidenti amerikan Donald Trump ka shpallur një plan prej 15 pikash për “çarmatimin e plotë” të Hamasit në Rripin e Gazës.
Izraeli nuk e ka miratuar planin dhe kërkon demilitarizimin e plotë, si dhe largimin e të gjitha armëve nga Gaza.
Hamasi konfirmon se është arritur një marrëveshje për depozitimin e armëve të rënda, por e kushtëzon miratimin e saj me tërheqjen e Izraelit.
ÇFARË KA NDODHUR?
Presidenti amerikan Donald Trump deklaroi se “Këshilli i Paqes” i drejtuar prej tij ka arritur një marrëveshje për “çarmatimin e plotë” të Hamasit dhe të grupeve të tjera të armatosura në Rripin e Gazës.
Një plan prej 15 pikash, i verifikuar nga agjencia Associated Press, parashikon depozitimin e armëve të rënda, si dhe nxjerrjen graduale jashtë funksionit të objekteve për prodhimin e armëve, depove të armatimit dhe tuneleve.
Ruajtjen dhe kontrollin e armëve duhet ta marrë përsipër komiteti kalimtar palestinez NCAG. Procesi do të lidhej me një tërheqje graduale të forcave izraelite. Sipas AP-së, armët nuk do t’i dorëzoheshin Izraelit.
Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi se është arritur marrëveshje për “çarmatimin e plotë” të Hamasit. Megjithatë, Izraeli dhe Hamasi e interpretojnë ndryshe planin e dakorduar.
SI U ARRIT DERI KËTU?
Që nga 10 tetori 2025, zyrtarisht është në fuqi një armëpushim, megjithëse sulmet vdekjeprurëse kanë vazhduar.
Negociatat për fazën e ardhshme ishin bllokuar. Pika kryesore e mosmarrëveshjes ishte çarmatimi.
Gjatë bisedimeve në Kajro, Hamasi, përfaqësuesit e Këshillit të Paqes, si dhe Egjipti, Katari dhe Turqia, arritën përparim.
Sipas gazetës “The Wall Street Journal”, në bisedime ishte përfaqësuar edhe Izraeli, por nuk e ka miratuar planin.
A ËSHTË VENDOSUR PËRFUNDIMISHT ÇARMATIMI?
Jo.
Nga zyra e kryeministrit Benjamin Netanyahu u deklarua se plani nuk i përmbush kërkesat e Izraelit për çarmatim të plotë dhe për largimin e të gjitha armëve nga Gaza.
Për këtë arsye, ushtria izraelite nuk do të tërhiqet nga e ashtuquajtura “vijë e verdhë” përpara se të realizohet një “çarmatim i vërtetë”.
Hamasi konfirmon se është arritur një marrëveshje, por e paraqet atë ndryshe nga presidenti Trump.
Negociatori i Hamasit, Ghazi Hamad, i tha gazetës “The Wall Street Journal” se grupi kishte pranuar t’i depozitonte armët nën mbikëqyrjen e NCAG-së.
“Ne nuk kemi folur për çarmatim dhe nuk kemi folur për dorëzimin e armëve”, deklaroi ai.
Në një deklaratë për televizionin Al Jazeera, Hamad tha gjithashtu se çarmatimi është pjesë e një “pakete të përgjithshme”.
Sipas agjencisë AFP, Hamad deklaroi se Hamasi po bën lëshime për ta shpëtuar popullsinë nga vrasjet dhe dëbimi. Megjithatë, sipas tij, grupi do të veprojë vetëm nëse edhe Izraeli i përmbush detyrimet e tij.
Luftëtarë të armatosur të Hamasit gjatë një paraqitjeje në Rripin e Gazës në shkurt 2025. Ende nuk është e qartë se çfarë do të ndodhë me armët e lehta dhe armët personale të luftëtarëve.
ÇFARË PRITET TË NDODHË MË TEJ?
Brenda 14 ditësh nga miratimi i marrëveshjes prej të gjitha palëve, duhet të hartohen afati kohor dhe mënyra e zbatimit të saj.
Një komision ndërkombëtar verifikimi, i formuar nga Këshilli i Paqes, duhet ta miratojë secilën fazë të procesit.
Një përfaqësues i Këshillit të Paqes i tha Associated Press se depozitimi i armëve të rënda dhe nxjerrja jashtë funksionit e tuneleve mund të zgjasin nga 200 deri në 350 ditë.
Megjithatë, ky vlerësim nuk është përfshirë në planin zyrtar.
Përderisa Izraeli nuk e ka miratuar planin, pritet që të mos fillojë as afati 14-ditor.
CILAT JANË SHQETËSIMET?
Pikat më të diskutueshme janë renditja e hapave dhe kuptimi i termit “çarmatim”.
Izraeli kërkon demilitarizimin e plotë dhe largimin e të gjitha armëve nga Rripi i Gazës.
Hamasi e kushtëzon dorëzimin ose depozitimin e armëve të rënda, ndër të tjera, me tërheqjen izraelite dhe me krijimin e një shteti palestinez.
Plani i paqes nuk e garanton krijimin e një shteti të tillë, por flet për një “rrugë politike të besueshme” drejt vetëvendosjes dhe shtetësisë palestineze.
Gjithashtu mbetet e paqartë se si do të trajtohen armët e lehta dhe armët personale të luftëtarëve.
Forca e planifikuar ndërkombëtare e stabilizimit ende nuk është vendosur në terren.
Sipas Associated Press, parashikohet që ajo të përbëhet nga 20.000 ushtarë dhe 12.000 policë palestinezë.
Pesë shtete kanë dhënë miratimin parimor për dërgimin e trupave, por numri i saktë i ushtarëve që do të dërgohen mbetet i paqartë.
Izraeli kontrollon rreth 60 për qind të Rripit të Gazës.
Për rindërtimin e Gazës, kostoja e të cilit nga Kombet e Bashkuara, Banka Botërore dhe Bashkimi Evropian vlerësohet në rreth 70 miliardë dollarë, anëtarët e Këshillit të Paqes deri më tani kanë premtuar shtatë miliardë dollarë.
SI PO POZICIONOHEN PALËT?
SHBA-ja
Trumpi e cilëson marrëveshjen si një “hap monumental” dhe pretendon se Izraeli është “shumë i kënaqur”.
Megjithatë, deklaratat e publikuara nga zyra e kryeministrit Netanyahu bien në kundërshtim me këtë pretendim.
IZRAELI
Zyra e Netanyahut kërkon çarmatimin e plotë të Hamasit përpara se Izraeli të ndërmarrë ndonjë tërheqje tjetër.
Ministri izraelit i Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben Gvir, e cilëson marrëveshjen si “të papranueshme” dhe kërkon vazhdimin e luftimeve.
HAMASI
Hamasi e pranon planin vetëm me kusht që Izraeli t’i përmbushë detyrimet e tij.
Sipas Hamasit, këto detyrime përfshijnë ndërprerjen e sulmeve, tërheqjen e trupave izraelite dhe dorëzimin e administrimit të Gazës te komiteti kalimtar NCAG.
BASHKËSIA NDËRKOMBËTARE
Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, António Guterres, e cilësoi marrëveshjen si “lajmin e vetëm të mirë” të ditëve të fundit.
Përfaqësuesja e Lartë e Bashkimit Evropian për Politikën e Jashtme, Kaja Kallas, e mirëpriti marrëveshjen, por theksoi se suksesi i saj varet nga “angazhimi i plotë i të gjitha palëve”./20Minuten
