Një ortek i fuqishëm në malin Broad Peak të Pakistanit u ka marrë jetën dhjetë alpinistëve të një ekspedite ndërkombëtare, mes tyre edhe alpinistit të njohur britaniko-nepalez Nirmal “Nimsdai” Purja, i cili kishte hyrë në historinë e alpinizmit duke ngjitur të 14 majat e botës mbi 8.000 metra brenda 189 ditëve.
Vdekja e Purjas dhe e nëntë pjesëtarëve të tjerë të ekspeditës u konfirmua të shtunën, më 1 gusht 2026, nga kompania e tij e ekspeditave, Elite Exped. Të dhënat e publikuara nga Associated Press, Klubi Alpin i Pakistanit dhe mediat ndërkombëtare konfirmojnë se grupi përbëhej nga dhjetë persona dhe se të gjithë humbën jetën. (AP News)
Ortekut i përfshiu mes kampeve të larta
Tragjedia ndodhi të enjten, më 30 korrik, gjatë ngjitjes në Broad Peak, malin e dymbëdhjetë më të lartë në botë, i cili ngrihet në vargmalin Karakorum, në rajonin Gilgit-Baltistan të Pakistanit.
Sipas të dhënave nga pajisjet gjurmuese të alpinistëve, orteku dyshohet se e goditi grupin në shpatin perëndimor, në zonën ndërmjet kampit të dytë dhe kampit të tretë, në një lartësi prej rreth 6.580 metrash. Pajisjet treguan një humbje të menjëhershme dhe të shpejtë të lartësisë, çka përforcoi dyshimet se grupi ishte marrë nga masa e dëborës.
Në ditën e parë të operacionit, ekipet e shpëtimit lokalizuan katër trupa, ndërsa tre prej tyre arritën t’i transportonin deri në një zonë të sigurt. Moti i keq, dukshmëria e kufizuar dhe terreni jashtëzakonisht i pjerrët penguan fluturimet e helikopterëve dhe ngadalësuan operacionin.
Kërkimet u zhvilluan me mbështetjen e helikopterëve ushtarakë, alpinistëve pakistanezë, sherpasve dhe ekipeve civile të shpëtimit. Pas vazhdimit të operacionit, kompania Elite Exped konfirmoi se asnjë nga dhjetë pjesëtarët e ekspeditës nuk kishte mbijetuar. Përpjekjet për nxjerrjen dhe transportimin e trupave vazhduan në kushte tepër të rrezikshme.
Viktima nga disa shtete
Ekspedita drejtohej nga Nirmal Purja dhe përbëhej nga alpinistë e udhërrëfyes nga Nepali, Pakistani, Shtetet e Bashkuara, Omani, Kina dhe vende të tjera.
Mes viktimave të identifikuara janë alpinistja amerikane Mallory Geis, alpinistja e njohur nga Omani, Nadhira al-Harthy, si dhe alpinistët nepalezë Pur Bahadur Gurung, i njohur si Yukta, dhe Nima Sherpa. Al-Harthy ishte bërë e njohur si gruaja e parë nga Omani që kishte arritur në majën e Everestit.
Trupi i alpinistes nga Omani ishte planifikuar të transportohej drejt Islamabadit, ndërsa trupat e Mallory Geis dhe Pur Bahadur Gurung ndodheshin në një spital në Skardu, qyteti kryesor i rajonit verior Gilgit-Baltistan.
Presidenti i Klubit Alpin të Pakistanit, Irfan Arshad Khan, e cilësoi humbjen e alpinistëve si një goditje të jashtëzakonshme për komunitetin ndërkombëtar të alpinizmit. Ai vlerësoi ekipet ushtarake dhe civile që morën pjesë në kërkime, duke theksuar se bukuria e maleve shoqërohet gjithmonë me rreziqe të mëdha për ata që ngjiten në Himalaje dhe Karakorum.
Elite Exped konfirmon vdekjen e Purjas
Në njoftimin e saj, Elite Exped deklaroi se komuniteti i alpinizmit kishte humbur një nga figurat e tij më të mëdha.
Kompania e përshkroi Purjan si një drejtues që kishte frymëzuar miliona njerëz me guximin, përulësinë dhe bindjen se potenciali njerëzor është shumë më i madh nga sa mendohet zakonisht. Ajo konfirmoi gjithashtu vdekjen e anëtarëve të tjerë të ekspeditës dhe kërkoi respektimin e privatësisë së familjeve të viktimave.
Purja kishte shërbyer për 16 vjet në ushtrinë britanike, përfshirë rreth dhjetë vjet në forcat speciale. Në vitin 2018, ai ishte nderuar me titullin MBE për kontributin dhe arritjet e tij në alpinizmin e lartësive ekstreme.
Rekordi që ndryshoi historinë e alpinizmit
Nirmal Purja fitoi famë botërore në vitin 2019, kur realizoi projektin “Project Possible” dhe u ngjit në të 14 majat e botës mbi 8.000 metra brenda 189 ditëve, ose gjashtë muaj e gjashtë ditë.
Arritja e tij u dokumentua në filmin e Netflix-it “14 Peaks: Nothing Is Impossible”, të publikuar në vitin 2021. Rekordi i tij për përfundimin më të shpejtë të të 14 majave u tejkalua në vitin 2023, por ekspedita e vitit 2019 vazhdon të konsiderohet një nga arritjet më të jashtëzakonshme në historinë moderne të alpinizmit.
Purja ishte gjithashtu pjesë e ekipit nepalez që, në janar të vitit 2021, realizoi ngjitjen e parë dimërore në K2, malin e dytë më të lartë në botë. Ai ishte vlerësuar edhe për operacionet e shpëtimit në lartësi ekstreme, gjatë të cilave kishte rrezikuar jetën dhe kishte dhënë oksigjenin e tij për alpinistë të tjerë në rrezik.
Broad Peak, një nga malet më të rrezikshme
Broad Peak ndodhet në vargmalin Karakorum, pranë kufirit ndërmjet Pakistanit dhe Kinës, dhe ka një lartësi prej rreth 8.051 metrash. Ai është mali i dymbëdhjetë më i lartë në botë dhe një nga pesë majat mbi 8.000 metra që ndodhen në territorin e Pakistanit.
Pavarësisht se konsiderohet teknikisht më pak i vështirë se K2, mali paraqet rreziqe të mëdha nga ortekët, çarjet e akullnajave, rëniet e akullit, mungesa e oksigjenit dhe ndryshimet e menjëhershme të motit.
Tragjedia e 30 korrikut konsiderohet një nga aksidentet më të rënda të viteve të fundit në alpinizmin e lartësive të mëdha në Pakistan.
Sqarim nga verifikimi
Pretendimi kryesor i lajmit të NTV-së është i saktë: Nirmal Purja dhe nëntë alpinistë të tjerë humbën jetën në ortekun e Broad Peak. Megjithatë, disa raportime fillestare përmendën 11 persona të përfshirë, ndërsa informacioni i përditësuar i Associated Press dhe i kompanisë Elite Exped flet për një ekspeditë me gjithsej 10 viktima. Po ashtu, nuk gjeta konfirmim të besueshëm për deklaratën që NTV ia atribuon ministrit britanik Wes Streeting; burimet e verifikuara raportojnë një mesazh ngushëllimi nga Princi i Uellsit. Për këtë arsye, deklarata e pakonfirmuar nuk është përfshirë në tekstin përfundimtar. /TN
