Shumica e viktimave janë fëmijë, adoleshentë dhe të rinj. Autobusi po kthehej nga një shëtitje në Chã das Caldeiras, por autoritetet arsimore sqarojnë se aktiviteti nuk ishte organizuar nga shkollat. Qeveria e Kepit të Gjelbër ka shpallur dy ditë zie kombëtare, është ngritur një shtab krize dhe një ekip i specializuar mjekësor është dërguar në ishullin Fogo. Shkaqet e aksidentit mbeten nën hetim.
Një nga aksidentet më të rënda rrugore të viteve të fundit në Kepin e Gjelbër ka lënë të paktën 25 persona të vdekur dhe 14 të lënduar në ishullin Fogo, pasi një autobus që transportonte kryesisht fëmijë, adoleshentë dhe të rinj doli nga rruga dhe ra rreth 30 metra në një zonë të thepisur dhe shkëmbore.
Aksidenti ndodhi të shtunën, më 5 shtator 2026, në orët e vona të pasdites ose në fillim të mbrëmjes, në aksin ndërmjet Chã das Caldeiras dhe Campanas de Cima. Inforpress e lokalizon vendin e ngjarjes në zonën e lartë veriore të komunës São Filipe, në ishullin Fogo.
Autobusi po kthehej nga një shëtitje në Chã das Caldeiras kur, për shkaqe që ende nuk janë përcaktuar zyrtarisht, doli nga rruga, ra në një shpat të pjerrët dhe përfundoi në një përrua/ravinë shkëmbore, në një zonë shumë të vështirë për t’u arritur nga ekipet e shpëtimit.
Shoferi i autobusit është mes viktimave.
Nga dhjetë viktima në raportimet e para te bilanci përfundimtar prej 25 të vdekurish
Përmasat e tragjedisë u bënë të qarta gradualisht gjatë natës.
Në raportimin e parë urgjent, të publikuar nga Inforpress në orën 21:50 të 5 shtatorit, konfirmoheshin të paktën dhjetë viktima. Agjencia raportonte se disa prej udhëtarëve ishin hedhur jashtë autobusit gjatë rënies, ndërsa persona të tjerë kishin mbetur të bllokuar në automjet.
Bilanci u rrit më pas në të paktën 18 të vdekur, ndërsa ekipet e mbrojtjes civile, zjarrfikësit, personeli shëndetësor dhe policia vazhdonin operacionin e kërkim-shpëtimit në terrenin e vështirë.
Deri në orën 02:00 të së dielës, 6 shtator, autoritetet kishin konfirmuar 24 viktima: 20 persona kishin humbur jetën në vendin e aksidentit dhe katër të tjerë në Spitalin Rajonal São Francisco de Assis.
Gjatë orëve të mëvonshme të mëngjesit humbi jetën edhe një person tjetër i dërguar në spital.
Në përditësimin zyrtar me të dhënat e orës 07:50, bilanci arriti në 25 të vdekur: 20 në vendngjarje dhe pesë pasi ishin transportuar në spital.
Kjo shifër është ruajtur edhe në përditësimet pasuese të autoriteteve gjatë 6 shtatorit.
Në urgjencë u dërguan 19 fëmijë dhe adoleshentë
Një nga faktet më të rënda të tragjedisë është mosha e shumë prej udhëtarëve.
Sipas drejtorit klinik të Spitalit Rajonal São Francisco de Assis, Dionísio Semedo, në urgjencë u pranuan 19 fëmijë dhe adoleshentë: tetë vajza dhe 11 djem.
Inforpress raporton se pacientët ishin të moshës nga 6 deri në 16 vjeç dhe kishin pësuar politrauma, me lëndime të shumta, veçanërisht në gjymtyrët e poshtme.
Pesë prej personave të transportuar në spital humbën jetën pas mbërritjes. Sipas drejtorit klinik, të pestë kishin pësuar trauma të rënda në kokë.
Në fazën e parë të trajtimit, katër pacientë raportohej se kishin trauma të rënda kranio-cerebrale, ndërsa dy vajza konsideroheshin në gjendje veçanërisht të rëndë dhe me rrezik për jetën.
Një pjesë e pacientëve iu nënshtrua tomografisë së kompjuterizuar, ndërsa mjekët vazhduan ekzaminimet për të identifikuar dëmtime të tjera të mundshme.
Në përditësimin e publikuar nga Komuna e São Filipe përmes Inforpress-it në orën 11:24 të 6 shtatorit, bilanci ishte 25 të vdekur dhe 14 të lënduar, tre prej tyre në gjendje kritike.
Ky është bilanci më i vonë zyrtar lokal i kryqëzuar në momentin e përgatitjes së këtij materiali.
Pse disa media raportojnë 18 të lënduar dhe katër në gjendje të rëndë?
Në raportimet e së dielës është shfaqur një mospërputhje për numrin e të lënduarve.
Agjencia portugeze Lusa, e cituar nga RTP, HealthNews dhe media të tjera, publikoi në orën 08:30 një bilanc prej 25 të vdekurish dhe 18 të lënduarish, katër prej tyre në gjendje të rëndë. Në të njëjtin raportim thuhej se të shtruarit ishin të moshës nga 6 deri në 11 vjeç.
Megjithatë, të dhënat e mëvonshme të Komunës së São Filipe, të publikuara nga Inforpress në orën 11:24, japin 14 të lënduar dhe tre në gjendje kritike.
Edhe të dhënat direkte të spitalit mbështesin një kronologji tjetër: 19 fëmijë dhe adoleshentë u dërguan në urgjencë dhe pesë prej tyre humbën jetën, duke lënë 14 të mbijetuar të lënduar.
Për këtë arsye, në këtë artikull përdoret bilanci më i vonë lokal: 25 të vdekur dhe 14 të lënduar, tre në gjendje kritike.
Edhe grupmosha 6–16 vjeç, e dhënë nga drejtori klinik i spitalit për pacientët e pranuar, konsiderohet më e fortë se varianti 6–11 vjeç i raportuar në disa materiale të Lusa/RTP.
Shumica nxënës, por nuk ishte ekskursion i organizuar nga shkollat
Autobusi transportonte kryesisht të rinj dhe adoleshentë, shumë prej tyre nxënës të shkollave të mesme nga grupimet III dhe IV të Curral Grande dhe Ponta Verde.
Megjithatë, një dallim i rëndësishëm duhet bërë në përshkrimin e udhëtimit.
Delegati i Ministrisë së Arsimit në São Filipe, José Pedro Gonçalves, sqaroi se shëtitja nuk ishte organizuar nga shkollat dhe nuk ishte aktivitet zyrtar i Ministrisë së Arsimit.
Sipas tij, bëhej fjalë për një aktivitet që shoferi e organizonte privatisht çdo vit për nxënësit që transportonte gjatë vitit shkollor, zakonisht në fund të vitit shkollor ose para fillimit të vitit të ri.
Ministri i Arsimit, Arnaldo Brito, e konfirmoi këtë sqarim të dielën, duke thënë se aktiviteti zhvillohej prej disa vitesh në komunitet, por nuk ishte organizuar as nga ministria dhe as nga shkollat.
Për këtë arsye, formulimi “autobus shkollor gjatë një ekskursioni të shkollës”, i përdorur në disa media ndërkombëtare, nuk është plotësisht i saktë. Bëhej fjalë për një autobus që transportonte nxënës dhe që po kthehej nga një shëtitje private.
Sa njerëz ndodheshin në autobus?
Edhe numri total i personave në autobus nuk është raportuar në mënyrë të njëtrajtshme.
Expresso das Ilhas shkruan se automjeti mund të ketë transportuar rreth 40 persona, ndërsa A NAÇÃO në një raportim tjetër flet për rreth tri dhjetëra të rinj dhe adoleshentë.
Autoritetet nuk kanë publikuar deri tani një shifër përfundimtare dhe të unifikuar për numrin e përgjithshëm të personave që ndodheshin në automjet.
Për këtë arsye, numri i udhëtarëve nuk duhet paraqitur si fakt i mbyllur.
Operacion tepër i vështirë shpëtimi
Terreni ku përfundoi autobusi e komplikoi ndjeshëm operacionin.
Automjeti ra rreth 30 metra në një zonë shkëmbore dhe të pjerrët, pranë një rryme ujore, ku automjetet e emergjencës nuk mund të mbërrinin drejtpërdrejt.
Ekipet e Delegacionit të Shëndetësisë, Mbrojtjes Civile, zjarrfikësit vullnetarë komunalë, Policia Kombëtare dhe shërbime të tjera punuan gjatë natës për nxjerrjen e viktimave dhe transportimin e të plagosurve.
Në orët e para pas aksidentit, autoritetet paralajmëruan se bilanci mund të rritej, për shkak të numrit të të lënduarve rëndë dhe vështirësisë së operacionit të shpëtimit.
Shtatë viktima u varrosën gjatë natës, 18 të tjera të dielën
Tragjedia u pasua nga ceremoni mortore të jashtëzakonshme në São Lourenço.
Shtatë nga 25 viktimat u varrosën rreth orës 03:30 të mëngjesit të së dielës, pasi trupat ishin nxjerrë nga morgu i Spitalit Rajonal São Francisco de Assis pas orës 02:00.
Inforpress raportoi se vendimi për varrimin e tyre gjatë natës ishte marrë nga autoriteti shëndetësor lokal, duke marrë parasysh gjendjen e trupave dhe rrethanat e jashtëzakonshme të tragjedisë.
Varrimi i 18 viktimave të tjera nisi rreth orës 11:30, pas një meshe mortore në São Lourenço.
Në ceremonitë mortore morën pjesë Presidenti i Republikës José Maria Neves, kryeministri Francisco Carvalho, ministri i Shëndetësisë Lúcio Miranda Fernandes, ministri i Drejtësisë Clóvis Isildo Silva dhe përfaqësues të autoriteteve lokale, civile dhe fetare.
Autoriteti shëndetësor njoftoi se synimi ishte që të gjitha viktimat të varroseshin gjatë 6 shtatorit.
Dy ditë zie komunale dhe dy ditë zie kombëtare
Komuna e São Filipe shpalli fillimisht dy ditë zie komunale dhe thirri një mbledhje të jashtëzakonshme për të vendosur mbi format konkrete të ndihmës për familjet e viktimave.
Komuna mobilizoi gjithashtu një ekip që punon në koordinim me Delegacionin e Shëndetësisë, Policinë Kombëtare, zjarrfikësit dhe institucionet e tjera.
Më pas qeveria e Kepit të Gjelbër shpalli dy ditë zie kombëtare për 25 viktimat.
Kryeministri Francisco Carvalho mbërriti në ishullin Fogo në orën 10:28 të 6 shtatorit, së bashku me ministrin e Shëndetësisë, Lúcio Miranda Fernandes, dhe ministrin e Drejtësisë, Clóvis Isildo Silva.
Kreu i qeverisë deklaroi se prioriteti i parë ishte solidariteti dhe mbështetja për familjet dhe popullsinë e ishullit.
Qeveria krijon shtab krize dhe dërgon ekip prej rreth 16 specialistësh
Qeveria ngriti një shtab krize për menaxhimin e pasojave të tragjedisë.
Në Fogo u dërgua një ekip mjekësor multidisiplinar prej rreth 16 mjekësh, infermierësh dhe specialistësh, mes tyre kirurgë, neurokirurg, ortoped dhe profesionistë të fushave të tjera.
Ekipi u ngarkua me përforcimin e kapaciteteve të Spitalit Rajonal São Francisco de Assis, stabilizimin e pacientëve dhe vlerësimin e nevojës për transferimin e rasteve më të rënda në Hospitalin Universitar Dr. Agostinho Neto në Praia.
Qeveria njoftoi gjithashtu se ishte në kontakt me partnerë ndërkombëtarë, në mënyrë që, nëse bëhej e nevojshme, pacientët që kërkonin trajtim më të specializuar të mund të evakuoheshin jashtë vendit.
Mobilizimi i personelit shëndetësor në Fogo ishte i jashtëzakonshëm. Mjekë që ishin pushim, profesionistë nga Mosteiros dhe Santa Catarina do Fogo, mjekë të klinikave private dhe personel që ndodhej me pushime iu bashkuan ekipeve që trajtonin të plagosurit.
Ngrihet edhe strukturë për ndihmë psikologjike
Ministrja e Familjes, Përfshirjes, Zhvillimit Social dhe Punës, Adélsia de Jesus Mendes Almeida, urdhëroi krijimin e një strukture të posaçme për mbështetje psikologjike të familjeve të prekura.
Instituti i Kepit të Gjelbër për Fëmijët dhe Adoleshentët u angazhua në ngritjen e një ekipi me psikologë dhe punonjës socialë për të ofruar mbështetje emocionale dhe sociale.
Edhe Presidenti José Maria Neves kërkoi që përparësi maksimale t’i jepej ndihmës mjekësore, psikologjike dhe sociale për familjet.
Presidenti dhe kryeministri në Fogo
Presidenti José Maria Neves udhëtoi të dielën drejt ishullit Fogo për një vizitë emergjente dhe solidariteti.
Pas mbërritjes ai e cilësoi ngjarjen si një humbje të madhe dhe një moment jashtëzakonisht të dhimbshëm për vendin, duke u shprehur solidaritet familjeve, banorëve të Fogo-s dhe gjithë popullit të Kepit të Gjelbër.
Presidenti shkoi më pas drejt varrezave të São Lourenço për të marrë pjesë në ceremonitë mortore.
Kryeministri Francisco Carvalho tha se tragjedia kishte prekur gjithë vendin dhe se qeveria do të punonte në koordinim me autoritetet lokale për ndihmë mjekësore, psikologjike dhe sociale.
Ministri i Arsimit: “tragjedi e një përmase të paprecedentë”
Ministri i Arsimit, Arnaldo Brito, e përshkroi ngjarjen si një tragjedi të një përmase të paprecedentë për vendin.
Ai tha se ministria po e ndiqte situatën që nga raportimet e para dhe ishte në kontakt me autoritetet lokale dhe përfaqësuesit e arsimit në Fogo.
Brito theksoi veçanërisht dhimbjen për humbjen e fëmijëve në prag të fillimit të vitit të ri shkollor.
Një komunitet i tërë në zi
Famullia e São Lourenço njoftoi se mes viktimave kishte shumë pjesëtarë të komunitetit të saj: fëmijë, të rinj, ministrantë, katekistë, anëtarë të korit, besimtarë, familjarë dhe miq.
Prifti Flávio Correia tha se komuniteti e kishte pritur lajmin me dhimbje të thellë dhe shprehu solidaritet veçanërisht me prindërit që humbën fëmijët dhe familjet e tjera të prekura.
Mediat lokale e përshkruajnë aksidentin si një nga tragjeditë më të rënda rrugore në historinë e Kepit të Gjelbër.
Fogo është një nga ishujt e arkipelagut të Kepit të Gjelbër në Oqeanin Atlantik, në brigjet perëndimore të Afrikës, me një diasporë të madhe, veçanërisht në Shtetet e Bashkuara. Tragjedia ka shkaktuar reagime të shumta edhe në komunitetet e diasporës.
Solidaritet nga Portugalia
Ngjarja shkaktoi reagim të menjëhershëm edhe në Portugali, vend me lidhje historike dhe institucionale shumë të afërta me Kepin e Gjelbër.
Presidenti i Portugalisë, António José Seguro, zhvilloi një bisedë me homologun e tij José Maria Neves dhe i përcolli ngushëllimet në emër të tij dhe të popullit portugez.
Ministri portugez i Punëve të Jashtme, Paulo Rangel, shprehu “konsternim të thellë” për tragjedinë, duke përcjellë ngushëllime veçanërisht për familjet e fëmijëve dhe të rinjve që humbën jetën dhe duke u uruar shërim të shpejtë të plagosurve.
Presidenti i Parlamentit portugez, José Pedro Aguiar-Branco, shprehu gjithashtu solidaritet me familjet dhe popullin e Kepit të Gjelbër, duke e cilësuar tragjedinë veçanërisht të rëndë për shkak të numrit të madh të fëmijëve të prekur.
Hetimi: shkaku ende nuk është përcaktuar
Policia Kombëtare dhe ekspertët e trafikut kanë nisur hetimet për të përcaktuar se çfarë e shkaktoi daljen e autobusit nga rruga.
Deri në momentin e përgatitjes së këtij artikulli nuk ka një shkak të konfirmuar zyrtarisht.
A NAÇÃO raporton se në hetimin teknik po shqyrtohen disa skenarë, mes tyre një defekt i mundshëm teknik, ngarkesa e autobusit dhe karakteristikat e rrugës, me pjerrësi dhe kthesa të forta. Media përmend gjithashtu raportime paraprake për një problem të mundshëm me sistemin e frenimit.
Veçmas, drejtoresha e televizionit publik të Kepit të Gjelbër, Anabela Varela, përmendi në një intervistë mundësinë e shpërthimit të një gome.
Asnjëra prej këtyre hipotezave nuk është konfirmuar deri tani nga hetimi zyrtar.
Për rrjedhojë, defekti i frenave, shpërthimi i gomës, mbingarkesa apo ndonjë faktor tjetër nuk duhet të paraqiten si shkaku i aksidentit derisa të përfundojë ekspertiza teknike dhe policore.
Mospërputhje edhe për vendndodhjen administrative
Disa materiale të Lusa-s dhe RTP-së e kanë përshkruar Campanas de Cima si pjesë të komunës Santa Catarina do Fogo.
Megjithatë, Inforpress, që ka reporterë në terren dhe ka raportuar vazhdimisht nga vendngjarja, e vendos aksidentin në zonën e lartë veriore të komunës São Filipe dhe e përshkruan aksin si Chã das Caldeiras–Campanas de Cima.
Për këtë arsye, ky artikull përdor lokalizimin e Inforpress-it dhe të autoriteteve të São Filipe, ndërsa mospërputhja në disa ribotime ndërkombëtare mbetet e evidentuar.
Çfarë është e konfirmuar dhe çfarë mbetet e hapur
Në përfundim të kryqëzimit të burimeve, të konfirmuara konsiderohen: aksidenti i 5 shtatorit; rënia e autobusit rreth 30 metra; bilanci aktual prej 25 të vdekurish; 20 viktima në vendngjarje dhe pesë në spital; shoferi mes viktimave; 19 fëmijë dhe adoleshentë të transportuar në urgjencë; 14 të lënduar sipas bilancit më të vonë lokal, tre në gjendje kritike; fakti se shumica e udhëtarëve ishin fëmijë, adoleshentë dhe të rinj; si dhe fakti se shëtitja nuk ishte organizuar zyrtarisht nga shkollat.
Ende të hapura mbeten shkaku i aksidentit, rezultati i ekspertizës së autobusit, numri i saktë fillestar i personave në automjet dhe evoluimi klinik i të plagosurve më rëndë.
Në raportimet ndërkombëtare vazhdon të qarkullojë bilanci 25 të vdekur dhe 18 të plagosur, por përditësimi më i vonë i autoriteteve lokale përmes Inforpress-it jep 25 të vdekur, 14 të lënduar dhe tre prej tyre në gjendje kritike./TN
