Ballina Bota Me rrënjë turke: Elif Eralp synon ta ndryshojë rrënjësisht Berlinin – kush...

Me rrënjë turke: Elif Eralp synon ta ndryshojë rrënjësisht Berlinin – kush është fituesja e Die Linke?

Ajo kërkon kufizimin e qirave dhe socializimin e kompanive të mëdha të banesave, ndërsa partia e saj përballet me akuza për ekstremizëm: Kush është Elif Eralp?

Nga Thomas Sennhauser

Elif Eralp e udhëhoqi Die Linke drejt fitores në zgjedhjet e Berlinit. Tani ajo synon të bëhet kryebashkiake qeverisëse e kryeqytetit gjerman.

Juristja 45-vjeçare ka lindur në Mynih, pasi prindërit e saj, të përndjekur politikisht, ishin arratisur në Gjermani pas grushtit ushtarak të shtetit në Turqi. Ajo nuk ka ende përvojë qeverisëse.

Eralp kërkon socializimin e kompanive të mëdha të banesave. “Jemi të gatshëm të përballemi me koncernet e pasurive të paluajtshme”, deklaroi ajo gjatë fushatës zgjedhore.

Pikat kryesore

  • Elif Eralp, 45 vjeçe, e udhëhoqi Die Linke në Berlin drejt fitores me 25,7 për qind të votave dhe tani synon të bëhet kryebashkiake qeverisëse e Berlinit.
  • Programi i saj parashikon ngrirjen e qirave, socializimin e kompanive të mëdha të banesave dhe një “taksë për vilat luksoze”.
  • Pas fitores zgjedhore, prania në festën zgjedhore të një anëtari të një klani dhe e një aktivisti të afërt me PFLP-në ka shkaktuar kritika.

Elif Eralp e udhëhoqi Die Linke drejt fitores në Berlin me 25,7 për qind të votave. Tani juristja 45-vjeçare synon postin e kryebashkiakes qeverisëse. Për këtë do t’i nevojitej mbështetja e SPD-së dhe e të Gjelbërve.

Kush është Elif Eralp?

Eralp lindi në Mynih në vitin 1981 si vajza e refugjatëve nga Turqia. Prindërit e saj, të përndjekur politikisht, ishin arratisur në Gjermani pas grushtit ushtarak të shtetit në Turqi në shtator të vitit 1980.

Video bonus

Ajo studioi drejtësi, punoi për grupin parlamentar të Die Linke në Bundestag dhe që nga viti 2021 është deputete në Dhomën e Përfaqësuesve të Berlinit. Që nga viti 2024 është nënkryetare e grupit parlamentar të Die Linke në Berlin.

Eralp nuk ka përvojë qeverisëse. Modeli i saj është Zohran Mamdani, kryebashkiak i Nju Jorkut që nga fillimi i vitit 2026. Edhe ajo ndjek një kurs qartësisht të majtë.

Çfarë kërkon Eralp?

Die Linke në Berlin kërkon shpërbërjen e Zyrës për Mbrojtjen e Kushtetutës në rolin e saj si shërbim i inteligjencës së brendshme dhe zëvendësimin e saj me një institucion të pavarur, jashtë administratës së punëve të brendshme. Ky institucion do të punonte pa përdorur mjete të shërbimeve sekrete, do ta studionte ekstremizmin mbi baza shkencore dhe do ta informonte publikun për të.

Sa i përket policisë, partia kërkon ndalimin e “armatimit të mëtejshëm”. Fondet që do të kurseheshin nga reduktimi i angazhimeve policore në demonstrata, kontrolleve pa shkak të veçantë apo ndeshjeve të futbollit, do të orientoheshin drejt shërbimeve të ndërhyrjes në kriza, punës sociale në rrugë, ndihmës për personat me varësi dhe parandalimit. Në planin afatgjatë, ekipe të specializuara do të plotësonin ose do të merrnin përsipër disa prej detyrave të policisë.

Përballje me gjigantët e pasurive të paluajtshme

Megjithatë, vëmendja e saj kryesore është përqendruar te kriza e qirave në kryeqytet. “Jemi të gatshëm të përballemi me koncernet e pasurive të paluajtshme”, deklaroi Eralp gjatë fushatës zgjedhore.

Kompanitë e mëdha të banesave që zotërojnë më shumë se 3.000 apartamente duhet të socializohen. Për banesat në pronësi të landit të Berlinit, ajo kërkon ngrirjen e qirave për një vit, ndërsa më pas rritjet do të kufizoheshin në maksimum një për qind në vit. Për kontratat e reja të qirasë, çmimet do të duhej të ishin madje më të ulëta se qiraja krahasuese e zakonshme në zonën përkatëse.

Eralp e njeh këtë problem edhe nga përvoja personale: sipas saj, prej vitesh kërkon pa sukses një banesë më të madhe për familjen. Në referendumin e vitit 2021, 56,4 për qind e berlinezëve votuan në favor të socializimit të koncerneve të mëdha të pasurive të paluajtshme. Eralp tani kërkon zbatimin e këtij rezultati.

Më shumë banesa sociale, të financuara me një “taksë për vilat luksoze”

Programi parashikon gjithashtu krijimin e një Zyre të Landit për Mbrojtjen e Qiramarrësve, ndalimin e dëbimeve nga banesat për shkak të borxheve të qirasë në banesat në pronësi të landit dhe ndërtimin e më shumë banesave sociale.

Bileta sociale, një abonim i subvencionuar për transportin publik për personat me të ardhura të ulëta, duhet të kushtojë përsëri nëntë euro, ndërsa mensat e lagjeve duhet të ofrojnë ushqime me çmime të përballueshme.

Eralp kërkon gjithashtu ndalimin e privatizimeve dhe rikthimin gradualisht nën kontroll më të madh publik të strehimit, transportit lokal, kujdesit social dhe shëndetësisë. Financimi do të sigurohej, ndër të tjera, përmes një “takse për vilat luksoze” dhe kontrolleve më të rrepta tatimore ndaj milionerëve.

Këto janë akuzat ndaj partisë së saj

Pas fitores zgjedhore, prania e Issa Remmo-s në festën e Die Linke shkaktoi tituj në media. Ai i përket klanit të gjerë Remmo, anëtarë të të cilit janë lidhur vazhdimisht me krimin e organizuar.

Eralp deklaroi se Remmo nuk ishte i ftuar dhe se, pasi u shfaq në aktivitet, iu kërkua të largohej.

Në festën zgjedhore u pa edhe aktivisti kundër Izraelit Ibrahim Ibrahim. Atij i atribuohet afërsi me PFLP-në, Frontin Popullor për Çlirimin e Palestinës. Organizata marksiste palestineze klasifikohet nga Bashkimi Evropian si organizatë terroriste.

Eralp u distancua nga këto episode, ashtu si edhe bashkëkryetarja federale e Die Linke, Ines Schwerdtner.

“Për mua është krejtësisht e qartë se glorifikimi i dhunës dhe glorifikimi i terrorizmit janë absolutisht të papranueshme”, deklaroi Eralp.

Dhe shtoi: “Unë angazhohem për mbrojtjen e jetës hebraike po aq sa edhe për mbrojtjen e çdo jete tjetër.”

Zyra për Mbrojtjen e Kushtetutës dhe distancimi nga ekstremistët

Die Linke, si parti në tërësi, nuk klasifikohet si ekstremiste. Megjithatë, dega e Die Linke në Neukölln organizoi në vitin 2025 një aktivitet solidariteti me Palestinën, ku mori pjesë edhe Komiteti i Bashkuar Kombëtar Palestinez.

Në raportin e Zyrës për Mbrojtjen e Kushtetutës të Berlinit, ky komitet përshkruhet si një bashkim nën ombrellën e të cilit bashkëpunojnë mbështetës të Hamasit dhe PFLP-së.

Në një prononcim për Welt, Eralp mohoi se partia e saj kishte kontakte me Hamasin dhe përjashtoi bashkëpunimin me islamistët. Në të njëjtën kohë, ajo pranoi: “Antisemitizëm brenda mjedisit të majtë ka.”

Eksperti kërkon veprime, jo vetëm fjalë

Ekonomisti politik Klaus Wellershoff kritikon Die Linke-n se gjatë fushatës ka synuar në mënyrë të posaçme mjediset propalestineze, por se nuk ka vendosur kufij të qartë ndaj pjesëve islamiste dhe antisemite të kësaj lëvizjeje.

Ai kërkon nga Eralp veprime konkrete distancimi dhe jo vetëm deklarata. Sipas tij, vendimtare do të ishte përbërja e një qeverie të mundshme të saj: “Nëse aty do të kishte persona me qëndrime antisemite ose ekstremiste, ndërhyrja e Zyrës për Mbrojtjen e Kushtetutës do të ishte e pritshme.”

Wellershoff kritikon gjithashtu pikëpamjet radikale për pronën private, problemet në fushën e sigurisë së brendshme dhe rryma nga skena Antifa. Sipas tij, disa prej tyre janë të gatshme t’i realizojnë objektivat politike edhe përmes dhunës. Ai thotë se sheh gjithashtu prirje për ta paraqitur në mënyrë të zbukuruar regjimin e padrejtësisë në RDGJ.

Faktin që Die Linke, si parti në tërësi, nuk mbikëqyret nga Zyra për Mbrojtjen e Kushtetutës, ndërsa AfD-ja po, Wellershoff e konsideron “interesant”. Ai supozon se rrymat problematike në mjedisin e majtë deri tani janë diskutuar më pak publikisht, ndaj edhe vëmendja e autoriteteve është përqendruar më shumë te AfD-ja.

Megjithatë, ai paralajmëron kundër përfundimeve të nxituara. Kontakte të veçuara problematike ose kërkesa radikale nuk e bëjnë automatikisht një parti ekstremiste.

Thomas Sennhauser punon për 20 Minuten që nga viti 2020. Fillimisht nisi si video-gazetar dhe pas dy vjetësh kaloi në sektorin e lajmeve, ku shkruan për çështje shoqërore dhe analiza të zhvillimeve jashtë vendit.