Nga Sam Sabin – Axios, 3 shtator 2026
OpenAI po nis një nismë të re që synon t’u ofrojë qasje të subvencionuar në modelet e saj sistemeve të ujësjellësit, operatorëve të energjisë elektrike, pushteteve lokale dhe shërbimeve të tjera kritike.
Pse ka rëndësi: Organizatat e infrastrukturës kritike – të cilat prej kohësh vuajnë nga mungesa e buxhetit, personelit dhe kohës së nevojshme për të forcuar mbrojtjen e tyre kibernetike – po përballen me vështirësi në përgatitjen për valën e pritshme të sulmeve kibernetike të fuqizuara nga inteligjenca artificiale.
Çfarë po ndodh
Presidenti i OpenAI, Greg Brockman, e njoftoi programin e ri të enjten, gjatë një samiti në selinë e kompanisë, ku morën pjesë rreth 300 drejtues dhe ekspertë të sigurisë.
Axios kishte raportuar më herët për organizimin e samitit dhe për njoftimin që pritej të bënte Brockman.
OpenAI angazhon 1 miliard dollarë
OpenAI po angazhon 1 miliard dollarë për një nismë të re të quajtur Daybreak for Frontline Defenders, e fokusuar në mbrojtjen e shërbimeve esenciale në mbarë botën.
Kjo shumë nuk do të shpërndahet thjesht si financim i drejtpërdrejtë. Mbështetja prej 1 miliard dollarësh do të ofrohet nëpërmjet:
- qasjes së zgjeruar dhe të subvencionuar në modelet e OpenAI;
- trajnimeve për personelin e sigurisë;
- mbështetjes teknike;
- partneriteteve me organizatat pjesëmarrëse.
OpenAI po nis gjithashtu programin Daybreak for America, i cili do t’u mundësojë qasje në modelet e kompanisë:
- qeverive dhe administratave lokale;
- sistemeve të ujësjellësit;
- operatorëve të energjisë elektrike;
- bankave rajonale;
- institucioneve të tjera të infrastrukturës kritike.
Si pjesë e Daybreak for America, OpenAI po fillon një program pilot me Multi-State Information Sharing and Analysis Center (MS-ISAC).
Synimi është që mbrojtësit kibernetikë në administratat shtetërore dhe lokale të trajnohen për përdorimin e modeleve të OpenAI në operacionet e tyre të sigurisë.
OpenAI po bashkëpunon gjithashtu me më shumë se 35 kompani dhe ofrues teknologjie e shërbimesh të sigurisë kibernetike, me qëllim integrimin e modeleve të avancuara të kompanisë drejtpërdrejt në mjetet, shërbimet dhe proceset e tyre të punës.
Niveli i kërcënimit
Prej vitesh, zyrtarët e sigurisë kibernetike kanë paralajmëruar se modelet e inteligjencës artificiale mund të arrijnë së shpejti aftësinë për të zbuluar në mënyrë autonome dobësi në sisteme komplekse dhe për të kombinuar disa dobësi njëra pas tjetrës, duke krijuar sulme të sofistikuara kundër sistemeve që mbajnë në funksion shërbimet publike dhe infrastrukturën kritike.
Laboratorët kryesorë të inteligjencës artificiale, përfshirë OpenAI, deri tani e kanë kufizuar në masë të madhe qasjen në aftësitë më të avancuara kibernetike të modeleve të tyre më të fuqishme.
Megjithatë, përmirësimet e shpejta të aftësive të modeleve me pesha të hapura – “open-weight models” po shtojnë shqetësimet se sulmet kibernetike të fuqizuara nga IA-ja mund të bëhen realitet më shpejt nga sa ishte parashikuar.
Si mund ta përdorin IA-në shërbimet kritike
Sipas OpenAI, programi i ri do t’u mundësojë institucioneve dhe operatorëve me më pak burime që të përdorin inteligjencën artificiale për një sërë detyrash të sigurisë kibernetike.
Ndër të tjera, modelet e OpenAI mund të përdoren për:
- analizimin e kodeve të vjetra kompjuterike që vazhdojnë të përdoren në sisteme kritike;
- shqyrtimin e aktiviteteve të dyshimta në rrjete;
- identifikimin e dobësive të mundshme të sigurisë;
- verifikimin nëse një dobësi është reale dhe e shfrytëzueshme;
- përcaktimin e përparësisë së rreziqeve më serioze;
- zhvillimin e korrigjimeve të sigurisë;
- testimin e patch-eve para vendosjes së tyre në sistemet reale.
Këto aftësi mund të jenë veçanërisht të rëndësishme për operatorët e vegjël të ujësjellësve, energjisë elektrike apo administratave lokale, të cilët shpesh nuk kanë ekipe të mëdha të specializuara të sigurisë kibernetike.
Por problemi nuk zgjidhet vetëm me inteligjencë artificiale
Megjithatë, zgjerimi i qasjes në modele të avancuara dhe ofrimi i trajnimeve nuk i zgjidh të gjitha problemet e sigurisë që e kanë shoqëruar infrastrukturën kritike prej dekadash.
Në fakt, mjetet e mundësuara nga inteligjenca artificiale mund t’i përkeqësojnë disa nga dobësitë ekzistuese.
Shumë institucione kanë nevojë gjithashtu për më shumë specialistë që kuptojnë jo vetëm sigurinë informatike, por edhe karakteristikat specifike të sistemeve fizike dhe industriale që duhet të mbrohen nga sulmet digjitale.
Këtu përfshihen sistemet që kontrollojnë furnizimin me ujë, energjinë elektrike, proceset industriale dhe shërbime të tjera esenciale.
Sfida, për rrjedhojë, nuk është vetëm krijimi i mjeteve më të fuqishme të IA-së për mbrojtje, por edhe ndërtimi i kapaciteteve njerëzore dhe teknike që mund t’i përdorin këto mjete në mënyrë të sigurt dhe efektive.
Në të njëjtën kohë, përmirësimi i shpejtë i modeleve të inteligjencës artificiale po krijon një garë të re mes sulmuesve dhe mbrojtësve: të njëjtat aftësi që mund të përdoren për të zbuluar dhe korrigjuar dobësitë e sistemeve kritike mund të përdoren gjithashtu nga sulmuesit për t’i gjetur dhe shfrytëzuar ato.
