Dy distriktet më të mëdha shkollore në Shtetet e Bashkuara vendosën gjatë javës së kaluar ndalime të gjera për përdorimin e inteligjencës artificiale, duke frenuar përhapjen e një teknologjie që po hyn me shpejtësi në klasat e shkollave në të gjithë vendin.
Pse ka rëndësi: Studimet mbi vlerën arsimore të inteligjencës artificiale japin rezultate të përziera. Disa kërkime kanë zbuluar se tutorët e personalizuar me IA mund ta përmirësojnë procesin e të nxënit, ndërsa studime të tjera e kanë lidhur përdorimin e IA-së gjatë shkrimit të eseve me dobësimin e aftësive për të menduar në mënyrë kritike.
Nju Jorku dhe Los Anxhelosi vendosin kufizime të forta
Distrikti i shkollave publike të qytetit të Nju Jorkut bllokoi përdorimin e inteligjencës artificiale për rreth 600.000 nxënës, nga arsimi parashkollor deri në klasën e tetë.
Për nxënësit e shkollave të mesme, përdorimi i IA-së do të lejohet vetëm në raste dhe për qëllime të caktuara.
Vetëm disa orë më vonë, distrikti shkollor i bashkuar i Los Anxhelosit vendosi një moratorium në të gjithë distriktin për përdorimin e IA-së në pajisjet shkollore gjatë vitit shkollor 2026–2027. Masa pasoi një tjetër fushatë të distriktit për kufizimin e kohës që nxënësit kalojnë para ekraneve.
Ndërkohë, në Çikago, kandidatë për bordin shkollor po rreshtohen pas një zotimi që kërkon vendosjen e një moratoriumi trevjeçar për inteligjencën artificiale gjenerative në shkolla.
Prindërit: Fëmijët po shndërrohen në “brezin e kavieve eksperimentale”
Nicki Petrossi, nënë dhe bashkëthemeluese e organizatës Tech-Safe Learning Coalition, tha për Axios se një prind i kishte përshkruar fëmijët e sotëm si:
“brezi i kavieve eksperimentale”.
Sipas saj, shqetësimi mes prindërve është pothuajse universal.
“Vështirë se mund të gjeni një prind që nuk është i shqetësuar për këtë”, tha Petrossi.
Një tjetër prind i kishte thënë:
“Fëmijës tim pesëvjeçar, i cili ende beson te Zana e Dhëmbëve, po i kërkohet të komunikojë me chatbotë. Çfarë mund të shkojë keq?”
Problemi: IA tashmë është e integruar në teknologjinë e klasave
Megjithatë, ndalimet mund të jenë shumë të vështira për t’u zbatuar në praktikë, sepse inteligjenca artificiale tashmë është integruar në shumë prej teknologjive që përdoren në shkolla.
Për shembull, Gemini i Google mund t’u shfaqet nxënësve gjatë kërkimeve që bëjnë përmes pajisjeve Chromebook të shkollës.
Kjo e bën gjithnjë e më të ndërlikuar ndarjen midis përdorimit të zakonshëm të internetit dhe përdorimit të drejtpërdrejtë të mjeteve të inteligjencës artificiale.
Kundërshtarët e ndalimeve: Shkollat mund të humbin mjete të dobishme
Disa ekspertë të arsimit paralajmërojnë se ndalimet gjithëpërfshirëse mund të eliminojnë edhe përdorime të dobishme të teknologjisë.
Janice Jackson, drejtoreshë ekzekutive e Aspen Institute Education & Society Program dhe ish-drejtuese e Shkollave Publike të Çikagos, tha se teknologjia mund të ketë një rol veçanërisht të vlefshëm për nxënësit me nevoja të veçanta ose për ata që janë duke mësuar anglishten.
“Nëse punoni me nxënës me nevoja të veçanta ose me nxënës që mësojnë gjuhën angleze, ekzistojnë shumë përfitime nga përdorimi i teknologjisë që na lejojnë t’i plotësojmë dhe t’i përmirësojmë mësimet”, tha Jackson për Axios.
“Ne nuk duhet t’i hedhim poshtë të gjitha këto.”
Ajo paralajmëroi gjithashtu se është ende tepër herët për të gjykuar përfundimisht politikat e reja.
“Ende nuk kemi një verdikt për cilësinë e secilës prej këtyre politikave dhe kjo nuk është një kritikë ndaj tyre. Kjo lidhet më shumë me faktin se gjithçka është ende shumë e re”, tha Jackson.
Shumica e mësuesve druhen se nxënësit po e përdorin IA-në si rrugë të shkurtër
Një sondazh i fundit i NPR/Ipsos tregon se mësuesit janë seriozisht të shqetësuar nga ndikimi i inteligjencës artificiale mbi mënyrën se si nxënësit mësojnë dhe kryejnë detyrat.
Sipas sondazhit:
- 55 për qind e mësuesve thonë se nxënësit kryesisht e përdorin IA-në si një rrugë të shkurtër për të shmangur punën;
- 54 për qind thonë se IA e bën më të vështirë zhvillimin e aftësive të të menduarit kritik;
- 57 për qind thonë se teknologjia ua vështirëson mësuesve të kuptojnë se çfarë dinë realisht nxënësit.
Më shumë se gjysma e mësuesve të anketuar thanë gjithashtu se shkolla e tyre nuk u ka dhënë udhëzime të qarta se si duhet të veprojnë me inteligjencën artificiale.
Industria e teknologjisë arsimore përballet me presion në rritje
Brendan Bouffard, zëvendëskëshilltar i përgjithshëm juridik në organizatën Fairplay, paralajmëroi se industria e teknologjisë arsimore po i afrohet një momenti përballjeje serioze me rregullatorët, prindërit dhe institucionet arsimore.
“Industrinë e teknologjisë arsimore e pret një përballje serioze”, tha ai.
Sipas Bouffard, disa shtete amerikane po shqyrtojnë tashmë vendosjen e masave të forta mbrojtëse ligjore për IA-në në shkolla.
“Do të jetë mirë të shohim vendosjen e disa standardeve të vërteta, në mënyrë që të sigurohemi se këto mjete po përdoren në mënyrë të sigurt dhe efektive për nxënësit dhe që kompanitë e teknologjisë të mbajnë realisht përgjegjësi për atë që po shesin.”
Debati sapo ka filluar
Përplasja mbi përdorimin e inteligjencës artificiale në shkolla po thellohet ndërsa teknologjitë gjenerative bëhen pjesë gjithnjë e më e zakonshme e jetës së nxënësve.
Nga njëra anë janë prindërit dhe mësuesit që druhen se përdorimi i hershëm dhe i pakontrolluar i chatbotëve mund të dobësojë të menduarit kritik, aftësinë për të shkruar, pavarësinë intelektuale dhe mundësinë e mësuesve për të vlerësuar njohuritë reale të nxënësve.
Nga ana tjetër janë edukatorët që argumentojnë se, e përdorur me kujdes, IA mund të shërbejë si mjet personalizimi, mbështetjeje dhe përfshirjeje për nxënës me nevoja të ndryshme.
Me Nju Jorkun dhe Los Anxhelosin që tashmë kanë ndërmarrë masa të forta, ndërsa qytete dhe shtete të tjera po shqyrtojnë kufizime të ngjashme, debati amerikan po zhvendoset gradualisht nga pyetja “a duhet të përdoret IA në shkolla?” te pyetja shumë më e ndërlikuar:
“Kur, si dhe nën çfarë rregullash duhet të lejohet inteligjenca artificiale në arsim?”/Axios
