Nga Lisa Löw
Sipas një raporti të ABB dhe Boston Consulting Group (BCG), rryma e vazhduar po fiton gjithnjë e më shumë rëndësi për shkak të qendrave të të dhënave për inteligjencën artificiale dhe energjive të rinovueshme.
Koncerni teknologjik ABB, së bashku me kompaninë e konsulencës Boston Consulting Group (BCG), ka publikuar raportin me titull “The Strategic Case for Hybrid AC/DC Power: Shaping the Transition to the Next Electrical Architecture”. Në të, autorët argumentojnë se teknologjia e rrymës së vazhduar (DC) po del gjithnjë e më shumë nga roli i saj i kufizuar dhe po shndërrohet në një komponent qendror të infrastrukturës industriale, tregtare dhe digjitale.
Qendrat e të dhënave për IA si nxitësi kryesor
Sipas raportit, zgjerimi i qendrave të të dhënave për IA është një nga nxitësit më të drejtpërdrejtë të përdorimit të rrymës së vazhduar. Meqë ngarkesat e punës së IA-së vazhdojnë të rrisin kërkesat për dendësi të fuqisë, arkitekturat klasike të rrymës alternative po arrijnë kufijtë e tyre praktikë. Raporti identifikon shpërndarjen e rrymës së vazhduar me tension 800 volt si arkitekturë kyçe për infrastrukturën e gjeneratës së ardhshme të IA-së, duke u mundësuar operatorëve të vendosin më shumë kapacitet përpunues brenda kufizimeve ekzistuese të lidhjeve me rrjetin elektrik.
Ndër shifrat e tjera, raporti, duke iu referuar Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë (IEA), thekson se konsumi botëror i energjisë elektrike nga qendrat e të dhënave pritet të dyfishohet deri në vitin 2030. Gjithashtu, rreth 70 për qind e energjisë elektrike përpunohet tashmë përmes elektronikës së fuqisë, me të cilën sistemet DC mund të ndërveprojnë drejtpërdrejt. Sipas burimeve të cituara, kapaciteti botëror i ruajtjes së energjisë në bateri pritet të gjashtëfishohet deri në vitin 2030, ndërsa kapaciteti fotovoltaik të dyfishohet.
Tri kundërshtime të përhapura ndaj rrymës së vazhduar
Raporti trajton tri supozime që autorët i konsiderojnë të vjetruara. Së pari, DC-ja nuk është aspak e përshtatshme vetëm për përdorime të kufizuara: transmetimi i rrymës së vazhduar me tension të lartë (HVDC) përdoret prej dekadash, për shembull në parqet e erës në det të hapur, ndërsa në nivele më të ulëta tensioni, pajisjet e IT-së, bateritë e automjeteve elektrike dhe sistemet e lëvizjes funksionojnë tashmë nga brenda me rrymë të vazhduar.
Së dyti, siguria e sistemeve DC konsiderohet një sfidë teknike, sepse, ndryshe nga rryma alternative, rryma e vazhduar nuk ka kalim natyror në zero, gjë që e bën më të vështirë ndërprerjen e defekteve. Megjithatë, përparimet në ndërprerësit gjysmëpërçues dhe hibridë të fuqisë e kanë zgjidhur në masë të madhe këtë problem, duke bërë të mundur që defektet në sistemet DC të ndërpriten tashmë brenda mikrosekondave.
Së treti, sipas raportit, supozimi i përhapur se DC-ja është në thelb më e shtrenjtë lidhet kryesisht me vëllimet më të vogla të prodhimit të komponentëve të veçantë dhe jo me ndonjë mangësi teknike. Kur merren parasysh kostot e përgjithshme të sistemit, arkitekturat e përbashkëta DC mund të ofrojnë madje përparësi për shkak të më pak pajisjeve të konvertimit, konsumit më të ulët të bakrit dhe nevojës më të vogël për hapësirë.
Shembuj të përdorimit në praktikë
Ndër shembujt, raporti përmend transportin detar. Në Kanada, sipas ABB-së, kompania po pajis tragetet e reja hibride-elektrike të operatorit BC Ferries me sisteme të integruara të lëvizjes dhe kontrollit me rrymë të vazhduar.
Në fushën e qendrave të të dhënave, ABB deklaron se tashmë një në katër qendra të të dhënave përdor teknologjinë e saj të rrymës së vazhduar. Për më tepër, kompania po zhvillon së bashku me Nvidia zgjidhje DC prej 800 voltësh për infrastrukturën e gjeneratës së ardhshme të IA-së.
Në industri, rryma e vazhduar përshkruhet si e favorshme, ndër të tjera, për impiantet e elektrolizës, furrat me hark elektrik dhe proceset e saldimit. Në Finlandë, sipas ABB-së, kompania furnizon shkritoren e parë të aluminit me karbon të ulët në Evropë me ndreqës të fuqishëm të rrymës së vazhduar. Në Kanada, kompania po bashkëpunon me Hydrogen Optimized për sisteme DC të destinuara për prodhimin e hidrogjenit të gjelbër.
Në ndërtesat tregtare, raporti u referohet ngarkesave që tashmë funksionojnë me rrymë të vazhduar, si ashensorët, sistemet e klimatizimit ose infrastruktura e karikimit, të cilat mund të bashkohen përmes një linje të përbashkët furnizimi DC.
Standardet dhe fuqia punëtore e kualifikuar si pengesat më të mëdha
Raporti identifikon standardet jo të unifikuara dhe mungesën e fuqisë punëtore të kualifikuar si pengesat kryesore për përdorimin më të gjerë. Pajisjet e certifikuara shpesh duhet të ritestohen ose përshtaten sipas rajonit, gjë që vonon dhe shtrenjton projektet. Nisma si Current/OS dhe Open DC Alliance po punojnë për standarde më të unifikuara dhe ndërvepruese.
Sipas raportit, mungesa e specialistëve me njohuri specifike për rrymën e vazhduar është një nga pengesat e përmendura më shpesh. Megjithatë, aftësitë e nevojshme janë të afërta me profilin ekzistues profesional në elektronikën e fuqisë dhe, për këtë arsye, boshllëku mund të plotësohet më lehtë përmes trajnimeve të synuara sesa përmes krijimit të një grupi krejtësisht të ri specialistësh.
“Në një botë që do të ketë nevojë për më shumë energji elektrike, ndërkohë që njëkohësisht duhet të funksionojë brenda kufijve të infrastrukturës ekzistuese, përdorimi më i gjerë i sistemeve të rrymës së vazhduar kërkon bashkëpunim më të fuqishëm ndërmjet drejtuesve të biznesit, politikëbërësve dhe aktorëve të industrisë së teknologjisë”, tha drejtori ekzekutiv i ABB-së, Morten Wierod.
Sipas Wierod, si rryma alternative, ashtu edhe ajo e vazhduar do të vazhdojnë të luajnë role të rëndësishme. ABB gjithashtu u referohet projekteve të veta DC, disa prej të cilave datojnë prej vitesh. Kompania thotë se me një sistem furnizimi elektrik në anije të bazuar në rrymë të vazhduar ka arritur kursime karburanti deri në 27 për qind dhe se në vitin 2022 nxori në treg, sipas saj, ndërprerësin e parë gjysmëpërçues të fuqisë në industri. ABB deklaron se zotëron më shumë se 700 patenta që lidhen me rrymën e vazhduar./it-daily.net
