Meta e kishte shtyrë për muaj të tërë publikimin e Muse, aplikacionit të saj të bazuar në një agjent të inteligjencës artificiale, për shkak të shqetësimeve për sigurinë. Më pas, konkurrenca e re e shtyu Zuckerbergun të merrte vendimin për ta nxjerrë në treg.
Mark Zuckerberg, drejtori ekzekutiv i Meta-s, mblodhi në gusht dy nga bashkëpunëtorët e tij kryesorë — Alexandr Wang, drejtuesin e inteligjencës artificiale, dhe Nat Friedman, drejtuesin e produkteve të inteligjencës artificiale — për të diskutuar një kërcënim të afërt konkurrues.
Një kompani e re teknologjike me 14 punonjës, e quajtur Instinct, kishte krijuar një agjent të inteligjencës artificiale, një sistem që mund të përdorë aplikacione dhe programe kompjuterike në emër të përdoruesve, dhe produkti po fitonte me shpejtësi popullaritet. Meta po zhvillonte një produkt të ngjashëm, të quajtur Muse, por e kishte shtyrë publikimin e tij për shkak të shqetësimeve për sigurinë.
Nga frika se mos humbiste avantazhin konkurrues, Zuckerberg deklaroi se Muse ishte gati për t’u hedhur në treg, pavarësisht rreziqeve, sipas tre personave që kishin dijeni për takimin dhe që nuk ishin të autorizuar të flisnin publikisht për çështje konfidenciale.
Wang, 29 vjeç, dhe Friedman, 49 vjeç, ishin në dijeni të problemeve të sigurisë të konstatuara gjatë testimeve të fundit, përfshirë një rast kur Muse i kishte ndryshuar një përdoruesi fjalëkalimin pa lejen e tij, thanë dy prej burimeve. Megjithatë, më 8 shtator, Meta e prezantoi publikisht Muse, pikërisht siç kishte kërkuar Zuckerberg.
Takimi i brendshëm nxori në pah ekuilibrin e vështirë ndërmjet shpejtësisë së zhvillimit dhe sigurisë, me të cilin po përballen kompanitë e inteligjencës artificiale, si Meta, ndërsa përpiqen të tejkalojnë rivalët në garën teknologjike. Teksa teknologjia përparon me shpejtësi, ajo po bëhet njëkohësisht më e dobishme dhe më e rrezikshme, duke i vështirësuar edhe më shumë vendime të tilla.
Zuckerberg ka shpenzuar miliarda dollarë për zhvillimin e inteligjencës artificiale të Meta-s, por për vite me radhë ka parë rivalë si OpenAI dhe Anthropic të nxjerrin në treg chatbot-e dhe mjete programimi përpara kompanisë së tij. Kur erdhi puna te agjentët personalë, gjigantit të Silicon Valley-t, që zotëron Facebook-un dhe Instagram-in, i duhej një sukses. Në fund, përparësi mori nxjerrja sa më e shpejtë e produktit në treg.
Kjo i ka dhënë Meta-s një avantazh fillestar në fushën e agjentëve të inteligjencës artificiale, të cilët janë shndërruar në një nga drejtimet më të reja të zhvillimit të industrisë. Kompani të tjera tashmë po prezantojnë produkte konkurruese. Tri javë pasi Meta publikoi Muse, OpenAI prezantoi Dots, agjentin e saj.
“Gjëja më interesante për Muse është se Meta arriti e para”, tha Avi Greengart, analist në kompaninë kërkimore Techsponential.
Deri tani, vendimi i Zuckerbergut për ta nxjerrë Muse në treg ka dhënë rezultate. Agjenti ka pasur vetëm disa incidente të sigurisë, përfshirë një rast kur Muse ia zbuloi adresën e një përdoruesi një shitësi në Facebook Marketplace pa lejen e tij. Deri të mërkurën, më shumë se 6,6 milionë njerëz e kishin shkarkuar aplikacionin falas, ndërsa 1,8 milionë e përdornin Muse çdo ditë, sipas të dhënave të kompanisë kërkimore Sensor Tower.
Për ta ruajtur këtë ritëm, Meta po shpenzon miliona dollarë për një fushatë të gjerë marketingu për Muse, duke e shfaqur avatarin e tij me pamje prej pellushi — një personazh të quajtur Jolly — në tabela të mëdha reklamuese dhe në reklama televizive.
Në një postim në rrjetet sociale muajin e kaluar, Wang deklaroi: “Muse nuk mund ta ndaloni.”
Një zëdhënës i Meta-s kundërshtoi pretendimin se Zuckerberg kishte nxitur publikimin e Muse për shkak të presionit konkurrues nga Instinct.
“Jemi krenarë për këtë punë dhe, siç kemi thënë publikisht, madje e shtymë për disa muaj nxjerrjen e Muse në treg për t’u siguruar se gjithçka ishte bërë siç duhet”, tha ai në një deklaratë.
Ideja për Muse lindi në korrik 2025, kur Zuckerberg publikoi një memorandum prej 616 fjalësh mbi “superinteligjencën personale”, një formë të inteligjencës artificiale që, sipas tij, mund të shërbente si asistenti më i avancuar personal. Pak kohë më parë, ai e kishte ristrukturuar të gjithë sektorin e inteligjencës artificiale të Meta-s rreth këtij koncepti, duke angazhuar Wang dhe Friedman për të drejtuar përpjekjet.
Dy drejtuesit nisën një fushatë intensive rekrutimi, duke tërhequr studiues të nivelit të lartë nga OpenAI dhe Google dhe duke u ofruar paketa kompensimi me vlera nëntëshifrore, pra prej të paktën 100 milionë dollarësh, për t’iu bashkuar Meta-s. Ata ndanë gjithashtu përgjegjësitë: Wang u përqendrua në zhvillimin e modeleve të inteligjencës artificiale, ndërsa Friedman në zhvillimin e produkteve.
Në atë kohë ekzistonte vetëm një ide e paqartë se çfarë mund të ishte një asistent “superinteligjent”.
“Vizioni për të ndërtuar diçka si Muse ekzistonte në mendjet e të gjithëve ne, por nuk mund të përcaktonim saktësisht se çfarë produkti do të ishte”, tha në një intervistë Vishal Shah, nënpresident i Meta-s për produktet e inteligjencës artificiale.
Në shtator 2025, ekipi i ri i inteligjencës artificiale në Meta publikoi produktin e tij të parë, Vibes, një rrjedhë videosh të gjeneruara nga inteligjenca artificiale, që u përball menjëherë me kritika për prodhimin e përmbajtjeve të dobëta dhe pa vlerë, të njohura si AI slop. Brenda kompanisë nisën të shfaqeshin tensione ndërmjet drejtuesve të rinj dhe bashkëpunëtorëve të hershëm të Zuckerbergut. Disa prej tyre vunë në pikëpyetje nëse Wang do të arrinte ta ndihmonte Meta-n të zvogëlonte diferencën me konkurrentët në garën e inteligjencës artificiale.
Në nëntor, Peter Steinberger, një programues austriak, publikoi një aplikacion të quajtur OpenClaw, një agjent të inteligjencës artificiale që mund të shkruante kod dhe të përdorte në mënyrë autonome një kompjuter. Ai ishte softuer me kod burimor të hapur, që do të thoshte se mund të shkarkohej dhe modifikohej pa pagesë ose pa pasur nevojë për miratim. Teksa aplikacioni po fitonte popullaritet mes zhvilluesve në Silicon Valley, drejtuesit e Meta-s arritën në një përfundim të rëndësishëm.
“Gjithçka filloi të merrte kuptim”, tha Shah. “Gjenerata e ardhshme e produkteve për përdoruesit e zakonshëm do të ishte një agjent personal.”
Pasi provoi OpenClaw, Friedman porositi 200 kompjuterë Mac mini — pajisjet në të cilat funksionon agjenti — për selinë e Meta-s në Menlo Park të Kalifornisë. Ai i vendosi të grumbulluar jashtë zyrës së tij, në mënyrë që punonjësit të mund t’i merrnin. Më pas, kompania i përqendroi të gjitha përpjekjet në zhvillimin e një agjenti të ngjashëm me OpenClaw, por të përshtatur për njerëzit që nuk ishin inxhinierë softuerësh.
“Nuk pati asnjë hezitim”, tha Shah.
Drejtuesit e inteligjencës artificiale në Meta filluan ta përdornin OpenClaw edhe në jetën e tyre personale. Friedman e lidhi agjentin e tij me kamerat e shtëpisë, duke i mundësuar sistemit t’i jepte udhëzime, për shembull, të pinte ujë për të ruajtur hidratimin.
“Më dërgoi një pamje të regjistruar ku shihesha duke pirë ujë nga një shishe dhe më tha: ‘Të lumtë’”, tregoi Friedman në një konferencë të fundit teknologjike.
Në një rast tjetër, ndërsa po diskutonte me agjentin për mënyrat se si mund të përmirësonte gjumin, OpenClaw mori kontrollin e sistemit të drejtimit autonom të makinës Tesla të Friedman dhe e ndryshoi destinacionin, duke e drejtuar drejt një dyqani ushqimor për të blerë tableta magnezi.
Në konferencën vjetore të zhvilluesve të Meta-s muajin e kaluar, Zuckerberg tha se e kishte lidhur agjentin e tij me kamerat në palestrën ku stërvitej në arte marciale, në mënyrë që sistemi të analizonte dhe të vlerësonte teknikën e tij të luftimit.
Megjithatë, shqetësimet për sigurinë vazhdonin. Agjentët ndonjëherë mund të vepronin jashtë udhëzimeve ose të merrnin kontrollin e aplikacioneve kompjuterike. Në shkurt, një agjent mori kontrollin e kompjuterit të punës të një studiueseje të sigurisë në Meta, duke filluar t’i fshinte në mënyrë të pakontrolluar mesazhet elektronike.
“Nuk mund ta ndaloja nga telefoni”, shkroi në rrjetet sociale studiuesja Summer Yue. “M’u desh të VRAPOJA te Mac mini im, sikur po çaktivizoja një bombë.”
Në shkurt, Friedman ia demonstroi Muse bordit drejtues të Meta-s. Dy muaj më vonë, kompania prezantoi një model të inteligjencës artificiale të quajtur Muse Spark, të zhvilluar nën drejtimin e Wang. Ai ishte modeli më i fuqishëm që Meta kishte krijuar deri në atë kohë.
Në fazat e hershme të zhvillimit, Muse mbështetej në modelet e inteligjencës artificiale të Anthropic. Megjithatë, prezantimi i Muse Spark nënkuptonte se Meta tashmë mund ta vinte në funksion agjentin e saj duke përdorur teknologjinë e vet.
Deri në atë kohë, Meta kishte një version të Muse që mund ta kishte nxjerrë në treg, tha Shah. Por kompania kaloi muaj të tërë duke u përpjekur të siguronte funksionimin e besueshëm të mekanizmave mbrojtës. Gjatë testimeve me punonjësit e Meta-s, agjenti herë pas here kishte shpërfillur udhëzimet ose i kishte drejtuar përdoruesit të blinin produkte nga faqe interneti mashtruese.
Më pas, në gusht, agjenti i Instinct filloi të fitonte gjithnjë e më shumë popullaritet. Pak kohë më vonë, Meta e nxori Muse në treg.
Muse është përballur edhe me probleme të privatësisë, përfshirë një rast kur lexoi mesazhet private të një përdoruesi pa lejen e tij dhe më pas, gjatë një bisede me të, iu referua informacioneve që kishte marrë nga ato mesazhe.
Disa prej problemeve të sigurisë ishin raportuar më herët nga media teknologjike The Information.
Muajin e kaluar, Instinct siguroi 1 miliard dollarë financim, në një raund investimi që e vlerësoi kompaninë me 10 miliardë dollarë. Megjithatë, ajo ka më pak burime dhe kapacitet përpunues kompjuterik sesa Meta, një kompani me 3,5 miliardë përdorues në të gjitha aplikacionet e saj dhe me një vlerë tregu prej më shumë se 1,5 trilionë dollarësh.
“Po përballesh me kompanitë më të fuqishme në botë”, tha muajin e kaluar, gjatë një podkasti, Noah Shinn, themeluesi 23-vjeçar i Instinct. “Kjo ndoshta është gara më emocionuese në historinë e softuerit dhe rezultati i saj lidhet me triliona dollarë.”
Në rrjetet sociale, Wang ka publikuar dhjetëra fotografi dhe meme me avatarin prej pellushi të Muse, disa prej të cilave i drejtoheshin OpenAI-t. Muajin e kaluar, edhe Friedman, i cili publikon rrallë në rrjetet sociale, iu bashkua kësaj fushate.
“Shpresoj t’ju pëlqejë!”, shkroi ai./The New York Times
