Spiunazh në BND: Hanning ishte një mysafir i mirëpritur në Kinë

Nga Mona Jaeger dhe Jochen Stahnke

Ish-kreu i Shërbimit Federal të Inteligjencës gjermane (BND), i cili ndodhet në paraburgim nën dyshimin për spiunazh, zhvilloi për vite me radhë një politikë të tijën, paralele me politikën e brendshme dhe të jashtme zyrtare të Gjermanisë.

August Hanning përdori fjalë të ashpra për të përshkruar dëmin që një spiun i dyshuar brenda radhëve të Shërbimit Federal të Inteligjencës gjermane (BND) i kishte shkaktuar institucionit. Kur në vitin 2022 u zbulua rasti i Carsten L., një drejtues departamenti në BND, i dyshuar se kishte spiunuar për Rusinë, Hanning deklaroi se një rast i tillë tradhtie nga brenda përbënte skenarin më të keq të mundshëm për një shërbim inteligjence.

Sipas tij, ishte e nevojshme të shqyrtohej me hollësi karriera e punonjësit të dyshuar për tradhti, për të përcaktuar se në cilat informacione kishte pasur qasje. Përveç përcjelljes së informacioneve sekrete, veçanërisht shqetësues ishte fakti se Carsten L. mund t’u kishte zbuluar personave që merrnin informacionet prej tij metodat e punës së BND-së, burimet dhe objektet e shërbimit, të cilat duhej të mbeteshin të fshehta.

Me këto deklarata, Hanning dënonte pikërisht një sjellje për të cilën tani dyshohen ai vetë dhe ish-shefi i zyrës së tij, Manfred D. Të dy ndodhen në paraburgim, ndër të tjera nën dyshimin për tradhti ndaj shtetit dhe spiunazh. Manfred D. dyshohet se, pas largimit të Hanningut nga posti i presidentit të BND-së, kishte vazhduar ta furnizonte kundrejt pagesës me informacione të klasifikuara. Hanning, nga ana e tij, dyshohet se i kishte përdorur këto informacione për të hartuar një analizë për një punonjës të një shërbimi të huaj inteligjence. Mbetet e paqartë nëse analiza i ka mbërritur personit për të cilin ishte përgatitur.

Sipas raportimeve të mediave, mund të bëhet fjalë për shërbimin e inteligjencës së Azerbajxhanit dhe jo për atë të Rusisë. Përveç kësaj, Hanning dyshohet se kishte mbajtur kontakte intensive me një pjesëtar të një tjetër shërbimi inteligjent, të cilit thuhet se i kishte përcjellë informacione për vite me radhë. Sipas hulumtimeve të gazetës Frankfurter Allgemeine Sonntagszeitung (F.A.S.), Hanning kishte pasur kontakte të vazhdueshme me Nikolai Patrushevin, një bashkëpunëtor të ngushtë prej dekadash të presidentit rus Vladimir Putin.

Ajo që dihet me siguri është se, pas largimit nga politika në vitin 2009, Hanning nuk u tërhoq nga jeta publike. Përkundrazi, ai vazhdoi të udhëtonte në vende të ndryshme dhe të shprehej për një gamë të gjerë çështjesh të politikës së brendshme. Këto aktivitete nuk i zhvillonte me mandat zyrtar të shtetit gjerman. Disa prej nismave të tij përputheshin me politikën e brendshme të Gjermanisë, ndërsa për çështje të tjera ai mbante qëndrime dukshëm të ndryshme nga ato zyrtare. Në këtë mënyrë, Hanning zhvillonte një lloj politike alternative të brendshme dhe të jashtme.

Një takim në „China-Club“

Në korrik të vitit 2025, Hanning u takua me ish-presidentin afgan Hamid Karzai në klubin „China-Club“, pranë hotelit Adlon në Berlin. Sipas Hanningut, bisedimet u përqendruan te dëbimi i shtetasve afganë të dënuar për vepra penale dhe mundësia e vendosjes së kontakteve për bisedime me talebanët. Edhe në këtë rast, Hanning nuk vepronte në emër të qeverisë federale gjermane.

E njëjta gjë vlente edhe për aktivitetet e tij në Kinë. Pas largimit nga posti i kreut të BND-së, Hanning vizitoi disa herë Kinën, ku zhvilloi takime të përsëritura me përfaqësues të strukturave ushtarake dhe të inteligjencës së Republikës Popullore. Ai mori pjesë edhe në aktivitete publike. Në vitin 2016, në Pekin, Hanning dha një intervistë për televizionin Phoenix TV, me seli në Hong-Kong. Intervista u zhvillua gjatë Forumit Xiangshan, një konferencë vjetore për sigurinë, e organizuar nga udhëheqja kineze, që mbledh ushtarakë, përfaqësues të politikës së sigurisë dhe pjesëtarë të shërbimeve të inteligjencës nga e gjithë bota.

„Kur ishit pjesë e qeverisë gjermane, drejtonit shërbimin gjerman të inteligjencës. Çfarë bënit saktësisht? Tingëllon mjaft misterioze“, e pyeti moderatorja Hanningun.

Ish-kreu i BND-së u përgjigj pa hezitim: „Jo, aspak misterioze. Bëhej fjalë për mbledhjen e informacioneve, nga niveli qeveritar te ai lokal dhe në mbarë botën, për të siguruar informacione vërtet të rëndësishme për vendimmarrësit. Natyrisht, ne kemi treguar gjithmonë interes të madh për këtë rajon.“

Kështu paraqitet, të paktën, biseda në transkriptin në gjuhën kineze të intervistës së Phoenix TV, i cili vazhdon të jetë i disponueshëm edhe sot. Regjistrimi i intervistës nuk gjendet më në internet. Avokati i Hanningut fillimisht nuk iu përgjigj kërkesës së F.A.Z. për koment lidhur me këtë çështje.

As moderatorja Fu Xiaotian nuk mund të pyetet më. Ajo është zhdukur nga jeta publike që prej vitit 2023, pas raportimeve të shumta, të cilat përputhen me njëra-tjetrën, por mbeten të pakonfirmuara, se kishte pasur një lidhje intime me ish-ministrin e Jashtëm kinez Qin Gang, i cili gjithashtu është zhdukur nga skena publike.

Hanning: Probleme të përbashkëta në luftën kundër terrorizmit

Më pas, biseda kaloi te terrorizmi, të cilin autoritetet kineze e përmendin vazhdimisht, ndër të tjera, për të justifikuar shtypjen e pakicës myslimane ujgure.

„Këtë vit dhe vitin e kaluar, fatkeqësisht, kemi përjetuar disa sulme terroriste në Evropë“, tha moderatorja Fu, përpara se ta pyeste Hanningun: „A mendoni se këto sulme kanë ardhur pjesërisht si pasojë e dështimeve të shërbimeve të inteligjencës?“

Hanning u përgjigj: „Terrorizmi është çështja jonë kryesore. Ishte i tillë edhe kur drejtoja shërbimin e inteligjencës dhe vazhdon të jetë një çështje shumë e rëndësishme edhe sot.“

Më pas ai shtoi: „Një fushë bashkëpunimi është Kina, e cila gjithashtu kërcënohet nga terrorizmi.“

Bashkëpunim mes shërbimeve të inteligjencës me Kinën, madje pikërisht në luftën kundër terrorizmit? Të paktën në kohën e intervistës, Hanning nuk dukej se kishte ndonjë kundërshtim për këtë.

„Ne përballemi me sfida të veçanta në Evropë dhe vendi juaj ka sfidat e veta“, vazhdoi ai. „Por në fushën e luftës ndërkombëtare kundër terrorizmit kemi probleme të përbashkëta.“

Ajo që Hanning në vitin 2016 e përshkruante si „probleme të përbashkëta“ në „luftën kundër terrorizmit“ lë të kuptohet se, nga këndvështrimi kinez, bëhej fjalë për ujgurët.

Pikërisht viti 2016 shënoi një pikë kthese vendimtare në shtypjen e ujgurëve nga autoritetet kineze. Udhëheqësi i Partisë Komuniste dhe i shtetit kinez, Xi Jinping, ashpërsoi një sistem të gjerë mbikëqyrjeje, kontrolli politik dhe asimilimi të detyruar të popullsisë ujgure në rajonin Xinjiang.

Megjithatë, internimi i qindra mijëra ujgurëve, i cili arriti kulmin duke filluar nga viti 2017, u bë gjerësisht i njohur vetëm më vonë. Prandaj, është e mundur që Hanning të mos i ketë ditur ende përmasat e „luftës kundër terrorizmit“ të Kinës në atë periudhë. Nga ana tjetër, si ish-kreu i BND-së, ai duhet të ketë qenë mjaft mirë i informuar për zhvillimet e atëhershme në Kinë.

Wang përktheu një libër me biseda me Gerhard Schröderin

Lidhjet e gjera të Hanningut në Republikën Popullore të Kinës dëshmohen edhe nga afërsia e tij personale me Wang Jianzheng, gjeneralmajor i Ushtrisë Çlirimtare Popullore të Kinës.

Wang kishte shërbyer gjithashtu si oficer në departamentin e inteligjencës të Shtabit të Përgjithshëm të ushtrisë kineze. Nga viti 1987 deri në vitin 1990, ai ishte atashe ushtarak në ambasadën kineze në Republikën Demokratike Gjermane (RDGJ). Më pas, nga viti 1998 deri në vitin 2003 dhe përsëri nga viti 2009 deri në vitin 2013, ushtroi të njëjtin funksion në Republikën Federale të Gjermanisë.

Për rrjedhojë, të dy mund të jenë njohur që në kohën e RDGJ-së. Hanning kishte punuar që nga viti 1986 në Përfaqësinë e Përhershme të Republikës Federale të Gjermanisë në Berlinin Lindor.

Në vitin 2017, një vit pas pjesëmarrjes së tij në Forumin Xiangshan, Hanning vizitoi së bashku me gjeneralmajorin Wang grykën Jinsi në provincën Shaanxi. Atje, në një shënim entuziast në librin e vizitorëve, ai shprehu admirim për peizazhin.

Për lidhjen personale mes Hanningut dhe Wangut raportoi për herë të parë revista gjermane „Der Spiegel“. Sipas saj, të dy morën pjesë së bashku edhe në vitin 2023 në një konferencë gjermano-kineze. Revista dokumentoi gjithashtu angazhimin e tyre të përbashkët në një „organ këshillimor të një ekoparku gjermano-kinez në Qingdao“.

Wang konsiderohet njohës i thellë i Gjermanisë, me një afërsi të veçantë me traditën autoritare të vendit. Ai përktheu në gjuhën kineze autobiografinë e Hans Modrowit, kryeministrit të parafundit të Republikës Demokratike Gjermane.

Përveç kësaj, në vitin 2017, Wang përktheu një libër me biseda me ish-kancelarin gjerman Gerhard Schröder.

Në parathënien e përkthimit të librit të Schröderit, Wang shprehte mirënjohjen e tij me këto fjalë: „Për sa u përket vështirësive gjuhësore, mora këshilla dhe mbështetje të vlefshme nga Dr. August Hanning, ish-sekretar shteti në Ministrinë Federale të Brendshme, i cili kohët e fundit vizitoi Kinën.“

Se Hanning nuk ngurronte të jepte shpjegime dhe vlerësime politike për Gjermaninë edhe gjatë qëndrimit në Kinë, e dëshmon një tjetër përgjigje e tij në intervistën për televizionin Phoenix TV.

„Prej vitesh, emigrantë nga Afrika e Veriut, Maroku, Nigeria dhe tani edhe nga Siria, së bashku me refugjatët, po vërshojnë në vend“, deklaroi Hanning në Pekin. „Ne jemi, në njëfarë mënyre, pjesë e problemit, sepse kemi pakica etnike nga këto vende.“

Moderatorja e pyeti nëse deklaratat e tij „nënkuptojnë se Gjermania ka ndjekur që nga fillimi një politikë të gabuar emigracioni“.

Hanning u përgjigj: „Po, kancelarja Merkel vendosi vitin e kaluar të pranonte mbi një milion refugjatë për arsye humanitare. Kjo ka shkaktuar probleme serioze të sigurisë.“

Hanning e kishte kritikuar vazhdimisht politikën e refugjatëve të Angela Merkelit. Pas sulmit në Solingen në vitin 2024, ai deklaroi se „kontrolli i rreptë i kufijve tanë“ ishte i domosdoshëm për rivendosjen e sigurisë së brendshme.

Sipas tij, dispozitat e posaçme humanitare për refugjatët që vinin nga vende të treta të sigurta duhej të pezulloheshin menjëherë, ndërsa personat pa leje qëndrimi duhej të dëboheshin në mënyrë të vendosur.

Hanning kishte një mendim për gjithçka

Hanning ishte një bashkëbisedues i kërkuar nga mediat edhe për çështje të tjera të politikës së brendshme dhe rrallëherë ngurronte të jepte mendimin e tij.

Për shembull, ai kritikoi njoftimin e Zyrës Federale për Mbrojtjen e Kushtetutës në maj të vitit 2025, sipas të cilit partia Alternativa për Gjermaninë (AfD) klasifikohej si një organizatë „e ekstremit të djathtë, me karakter të konfirmuar ekstremist“.

Në një deklaratë për gazetën „Bild“, Hanning tha se veprimi i ministres së atëhershme federale të Brendshme, Nancy Faeser, nga Partia Socialdemokrate (SPD), ushqente „dyshimin se synohet të diskreditohet një parti rivale përmes një institucioni që në dukje jep vlerësime objektive“.

Qoftë për shpërthimet që dëmtuan gazsjellësit Nord Stream, veprimtarinë ndërkombëtare të Iranit, marrjen e pushtetit nga talebanët apo financimin e xhamive nga jashtë, Hanning kishte një mendim për gjithçka.

Megjithatë, një vend të veçantë në shqetësimet e tij zinte e ardhmja e ish-institucionit që kishte drejtuar, BND-së.

Hanning besonte se shërbimi pengohej nga mekanizma tepër të rreptë mbikëqyrjeje dhe kontrolli. Sipas tij, BND-ja mund të ishte shumë më efikase nëse nuk do të kufizohej nga „detyrime vazhdimisht të reja raportimi, rregulla për trajtimin e të dhënave dhe ndalime“.

„Burokracia e kontrollit duhet të reduktohet në mënyrë radikale“, kërkonte ai.

Në një intervistë për „Bild“, Hanning dhe Gerhard Schindler, një tjetër ish-president i BND-së, deklaruan se shërbimet e inteligjencës ishin shndërruar prej vitesh në „një qen roje pa dhëmbë, me gojëz dhe me zinxhir hekuri“.

Kur në mars të vitit 2024 u zbulua se Rusia kishte përgjuar komunikimet e oficerëve të lartë të Forcave Ajrore gjermane, Hanning shprehu publikisht habinë e tij për masat dukshëm të pamjaftueshme të sigurisë.

Megjithatë, pikërisht nga dobësi të tilla ai vetë kishte përfituar deri në vitin 2022, kur ish-shefi i zyrës së tij e kishte furnizuar me 2.000 dokumente.

Në një deklaratë për gazetën zvicerane „Neue Zürcher Zeitung“, Hanning tha se në Gjermani dhe në disa struktura të Bundeswehr-it mbizotëronte një „naivitet i habitshëm në komunikimet telefonike dhe në korrespondencën elektronike“.

Sipas tij, rrjedhja e informacioneve synonte të diskreditonte Gjermaninë si një vend aleat të besueshëm brenda NATO-s.

Ai paralajmëroi se, kur ministrat diskutonin çështje konfidenciale me shefat e zyrave të tyre përmes linjave të pambrojtura të komunikimit, bisedat nuk mund të përgjoheshin vetëm nga vendet mike të Gjermanisë, por edhe nga Rusia dhe Kina.

(F.A.Z.)

@tetovanews