Një sulm kibernetik në shkallë të gjerë ka goditur qindra supermarkete në Francë gjatë natës së 11 dhe 12 tetorit 2026. Hakerët manipuluan nga distanca sistemet e ftohjes, duke rritur temperaturat deri në 50 gradë Celsius dhe duke shkaktuar prishjen e sasive të mëdha të produkteve ushqimore. Prokuroria e Parisit ka nisur hetimet, ndërsa autoritetet franceze po bashkëpunojnë me partnerët evropianë për të përcaktuar shtrirjen e sulmit.
Qindra supermarkete në Francë janë përballur të hënën, më 12 tetor, me pasojat e një sulmi të pazakontë kibernetik, gjatë të cilit persona ende të paidentifikuar morën kontrollin nga distanca të sistemeve të ftohjes dhe i detyruan ato të prodhonin nxehtësi në vend që të ruanin temperaturat e nevojshme për produktet ushqimore.
Në disa frigoriferë, temperaturat arritën deri në 50 gradë Celsius, duke shkaktuar prishjen e mishit, peshkut, produkteve të qumështit, ushqimeve të ngrira dhe mallrave të tjera që kërkojnë ruajtje në temperatura të ulëta.
Sulmi preku disa prej zinxhirëve më të mëdhenj të supermarketeve në Francë, përfshirë Intermarché dhe Coopérative U. Ndërkohë, raportime për probleme të ngjashme janë regjistruar edhe në rrjete të tjera tregtare.
Autoritetet kanë konfirmuar se incidenti ka shkaktuar jo vetëm humbje të konsiderueshme ushqimore, por edhe zjarre në disa prej objekteve të prekura.
Qindra supermarkete të prekura, produktet ushqimore përfundojnë në mbeturina
Sipas agjencisë franceze të lajmeve AFP, përfaqësuesit e Intermarché dhe Coopérative U konfirmuan se sulmi kishte prekur rreth 150 deri në 200 dyqane të Intermarché dhe afro 100 pika shitjeje të Coopérative U.
Grupi Les Mousquetaires, pronar i zinxhirit Intermarché, i konfirmoi Reuters se rreth 150 dyqane të tij ishin goditur.
Një zëdhënës i kompanisë shpjegoi se në disa prej objekteve, frigoriferët kishin qëndruar në temperatura deri në 50 gradë Celsius për gjashtë orë.
Për të shmangur rreziqet ndaj shëndetit të konsumatorëve, kompania vendosi të asgjësonte të gjitha produktet ushqimore të prekura.
Në mesin e mallrave të dëmtuara ishin produkte të freskëta, mish, peshk, produkte qumështi, pica të ngrira dhe artikuj të tjerë ushqimorë.
Reuters raportoi gjithashtu se zinxhiri Carrefour konfirmoi se 80 supermarkete të tij ishin prekur nga sulmi. Megjithatë, kompania theksoi se shumica dërrmuese e rreth 6.000 dyqaneve të saj nuk ishin goditur.
Televizioni francez BFMTV raportoi se sulmi kishte prekur edhe pika të E.Leclerc. Media të specializuara për sektorin e tregtisë raportuan gjithashtu për probleme në Monoprix dhe Carrefour Market.
Në raportimet e deritanishme është përmendur edhe zinxhiri Netto, ndërsa Auchan ishte ndër kompanitë nga të cilat Reuters kërkoi informacion.
Megjithatë, jo të gjitha kompanitë kishin konfirmuar publikisht numrin e objekteve të prekura.
Për këtë arsye, numri përfundimtar i supermarketeve të goditura mbetet ende i papërcaktuar.
Si e realizuan hakerët sulmin: Frigoriferët u kthyen në burime nxehtësie
Ndryshe nga sulmet kibernetike që synojnë vjedhjen e të dhënave, bllokimin e sistemeve informatike apo kërkimin e shpërblimeve financiare, në këtë rast objektivi kryesor ishin pajisjet fizike të ftohjes.
Sipas raportimeve të mediave franceze dhe Reuters, sulmuesit ndërhynë në sistemet elektronike që kontrollojnë temperaturën e frigoriferëve dhe ngrirësve.
Ata aktivizuan nga distanca ciklet e detyruara të shkrirjes së akullit, një funksion që përdoret normalisht për largimin e akullit të grumbulluar në pajisjet frigoriferike.
Në kushte të zakonshme, ky proces zgjat për një periudhë të kufizuar dhe kontrollohet automatikisht.
Por gjatë sulmit, sistemet u manipuluan në mënyrë që procesi i shkrirjes të vazhdonte, duke shkaktuar rritje të mëdha të temperaturave.
Në disa pajisje, temperatura arriti deri në 50 gradë Celsius.
Për pasojë, ushqimet e ruajtura në këto sisteme u ekspozuan ndaj temperaturave që i bënë të papërshtatshme për konsum.
Sulmi ndodhi gjatë natës mes së dielës, 11 tetor, dhe së hënës, 12 tetor. Në shumë dyqane, punonjësit e zbuluan problemin vetëm kur mbërritën në punë në mëngjes.
Deri atëherë, një pjesë e madhe e produkteve tashmë ishte dëmtuar.
Dobësitë e sigurisë në sistemet e kompanisë daneze Danfoss
Hetimet paraprake janë përqendruar te sistemet e kontrollit të ftohjes të prodhuara nga kompania daneze Danfoss.
Një burim pranë kryeministrit francez Sébastien Lecornu deklaroi për Reuters se Agjencia Kombëtare Franceze e Sigurisë së Sistemeve të Informacionit (ANSSI) kishte identifikuar një dobësi sigurie në softuerin e furnizuar nga kjo kompani.
Vetë Danfoss konfirmoi se ishte në dijeni të incidenteve në Francë që kishin prekur një numër të kufizuar sistemesh të menaxhimit të ftohjes.
Sipas kompanisë, pajisjet e prekura përdornin versione të vjetruara të softuerit të brendshëm, të njohur si firmware.
Danfoss theksoi se prej kohësh i kishte këshilluar klientët të instalonin përditësimet më të fundit dhe t’i zëvendësonin sistemet e vjetra me zgjidhje të gjeneratës së re.
Dobësi të sigurisë në pajisjet e kompanisë ishin evidentuar edhe përpara sulmit.
Më 9 gusht 2026, kompania e specializuar për sigurinë kibernetike Claroty publikoi rezultatet e një hulumtimi mbi sistemet e kontrollit frigoriferik Danfoss AK-SM 800A.
Studiuesit identifikuan disa dobësi në ndërfaqen e administrimit të këtyre pajisjeve, përfshirë probleme që mund të mundësonin qasje të paautorizuar.
Një nga dobësitë lidhej me një mekanizëm alternativ autentikimi, në të cilin fjalëkalimi ndryshonte çdo ditë, por mënyra e gjenerimit të tij mund të zbulohej nga studiuesit.
Claroty ia raportoi problemet Danfoss, e cila publikoi një version të përditësuar të softuerit për korrigjimin e tyre.
Megjithatë, mbetet për t’u përcaktuar përfundimisht se cilat dobësi konkrete u shfrytëzuan gjatë sulmit të 12 tetorit dhe nëse ato përputhen plotësisht me problemet e identifikuara më parë nga Claroty.
Dëme prej miliona eurosh dhe shqetësime për sigurimin e bizneseve
Pasojat ekonomike të sulmit pritet të jenë të konsiderueshme.
Sipas raportimeve të mediave franceze, një supermarket Intermarché dhe një E.Leclerc në qytetin Haguenau, në rajonin e Alsasës, kanë vlerësuar së bashku dëme në inventar prej rreth 270.000 eurosh.
Ndërkohë, sipas televizionit publik holandez NOS, pronari i një dyqani në Alsasë ka raportuar humbje prej 220.000 eurosh vetëm në objektin e tij.
Këto shifra janë vlerësime të raportuara për objekte të veçanta dhe nuk përfaqësojnë një bilanc përfundimtar kombëtar.
Intermarché ka paralajmëruar se dëmet totale mund të arrijnë në disa miliona euro, megjithëse nuk ka publikuar ende një shumë të konfirmuar.
Përveç asgjësimit të produkteve ushqimore, kompanitë përballen edhe me shpenzime për kontrollin teknik, rikthimin e funksionimit të sistemeve dhe zëvendësimin e inventarit.
Një tjetër shqetësim lidhet me mbulimin e dëmeve nga sigurimet.
Intermarché ka paralajmëruar se policat ekzistuese të sigurimit mund të mos mbulojnë incidente të këtij lloji, duke krijuar pasiguri për mënyrën se si do të kompensohen humbjet.
Prokuroria e Parisit nis hetimet, raportohen edhe zjarre
Prokuroria e Parisit ka konfirmuar hapjen e një hetimi penal për sulmin kibernetik.
Institucioni e përshkroi ngjarjen si një sulm në shkallë të gjerë kundër sistemeve të lidhura në rrjet të ftohjes në disa prej zinxhirëve më të mëdhenj të shitjes së produkteve ushqimore në Francë.
Sipas prokurorisë, hetimet synojnë të identifikojnë objektet dhe kompanitë e dëmtuara, si dhe të përcaktojnë lidhjen mes sulmit, humbjeve të produkteve ushqimore dhe zjarreve të raportuara.
Autoritetet kanë konfirmuar se në disa prej supermarketeve të prekura kanë shpërthyer zjarre.
Megjithatë, numri i saktë i incidenteve, përmasat e dëmeve nga zjarret dhe rrethanat teknike të secilit rast nuk janë bërë ende publike.
Hetimet po zhvillohen nga struktura të specializuara në luftimin e krimit kibernetik.
Ende nuk dihet kush qëndron pas sulmit, nga cili vend është organizuar apo cili ka qenë motivi i autorëve.
Kryeministri francez kërkon hetim dhe bashkëpunim evropian
Kryeministri francez Sébastien Lecornu ka ngarkuar Agjencinë Kombëtare të Sigurisë së Sistemeve të Informacionit, ANSSI, të hetojë incidentin.
Sipas një burimi nga zyra e kryeministrit, autoritetet franceze po bashkëpunojnë me homologët e tyre evropianë, pasi ekziston mundësia që edhe vende të tjera të jenë prekur.
Paralelisht po shqyrtohet nëse dobësia e identifikuar në sistemet e ftohjes mund të paraqesë rrezik edhe për kompani të tjera franceze.
Përfaqësuesit e supermarketeve dhe furnizuesit e pajisjeve frigoriferike kanë zhvilluar takime urgjente për të koordinuar masat teknike dhe rikthimin e funksionimit normal.
Drejtori ekzekutiv i Coopérative U, Dominique Schelcher, e cilësoi sulmin si një ngjarje të paprecedentë dhe jashtëzakonisht të rëndë.
Në një reagim në rrjetin social X, ai deklaroi se shënjestrimi i pajisjeve thelbësore për ruajtjen e produkteve të freskëta dhe furnizimin me ushqime të popullsisë franceze përbën një akt me pasoja tepër serioze.
Schelcher e cilësoi sulmin të papranueshëm dhe njoftoi se ekipet e kompanisë janë mobilizuar për rikthimin sa më të shpejtë të sistemeve.
Ai kërkoi gjithashtu një hetim të plotë për zbardhjen e ngjarjes.
Incident tjetër kibernetik në Holandë dhe Belgjikë, ndërpriten porositë online
Sulmi në Francë ka ndodhur në të njëjtën periudhë me një incident tjetër të rëndësishëm të sigurisë kibernetike, që ka prekur grupin ndërkombëtar të shitjes me pakicë Ahold Delhaize.
Kompania, me seli në Holandë, administron zinxhirin Albert Heijn dhe ka veprimtari të konsiderueshme në Belgjikë dhe Shtetet e Bashkuara.
Në një njoftim zyrtar të publikuar më 12 tetor, Ahold Delhaize konfirmoi se po përballej me një problem sigurie në rrjetin e saj informatik.
Si masë parandaluese, kompania kishte nxjerrë përkohësisht jashtë funksionimit disa sisteme.
Në Holandë, incidenti preku Albert Heijn, rrjetin e farmacive dhe produkteve të kujdesit personal Etos, si dhe zinxhirin Gall & Gall.
Sipas njoftimit të Albert Heijn, problemet kishin filluar që pasditen e së dielës, 11 tetor.
Për shkak të ndërprerjes së sistemeve, faqet e internetit, aplikacionet dhe shërbimi ndaj klientëve nuk funksiononin normalisht.
Gjithashtu, kompania kishte pezulluar përkohësisht sistemet logjistike, duke e bërë të pamundur dërgimin e porosive ushqimore të bëra në internet.
Megjithatë, dyqanet fizike vazhduan të qëndronin të hapura dhe sistemet e arkave funksiononin.
Një problem tjetër u shfaq te etiketat elektronike të çmimeve në raftet e dyqaneve, ku vazhdonin të shfaqeshin disa çmime promocionale të javës së mëparshme.
Për këtë arsye, në raste të caktuara, çmimi i shfaqur në raft mund të ishte më i ulët se çmimi i regjistruar në arkë.
Incidenti preku gjithashtu shërbime të lidhura me kartat e besnikërisë, përfitimet personale dhe sistemet e grumbullimit të pikëve.
Kompania u kërkoi klientëve të ruanin faturat, duke paralajmëruar se do të kompensonte përfitimet e humbura nga ndërprerja e shërbimeve.
Probleme u raportuan edhe në dyqanet Delhaize në Belgjikë.
Ndërkohë, në Shtetet e Bashkuara, faqet e internetit të zinxhirëve Stop & Shop, Giant, Hannaford dhe Food Lion shfaqnin njoftime se ishin përkohësisht jashtë funksionimit.
Ahold Delhaize nuk kishte sqaruar ende nëse ishin prekur edhe veprimtari të tjera.
Pavarësisht përkimit kohor, deri tani nuk është konfirmuar asnjë lidhje mes sulmit ndaj sistemeve frigoriferike në Francë dhe incidentit të sigurisë kibernetike në rrjetin Ahold Delhaize.
Një sulm që nxjerr në pah cenueshmërinë e infrastrukturës ushqimore
Ngjarja ka ngritur shqetësime për sigurinë e sistemeve industriale që kontrollohen përmes rrjeteve informatike.
Ndryshe nga sulmet që kufizohen te të dhënat digjitale, ndërhyrja në sistemet e ftohjes ka prodhuar pasoja të drejtpërdrejta fizike: produkte ushqimore të shkatërruara, humbje financiare dhe zjarre.
Rasti ka tërhequr vëmendjen edhe për faktin se shumë sisteme të menaxhimit industrial mbeten në përdorim për periudha të gjata dhe mund të funksionojnë me versione të vjetruara të softuerit.
Në rastin e Danfoss, kompania ka konfirmuar se pajisjet e prekura përdornin firmware të vjetruar, ndërsa studiuesit e sigurisë kishin identifikuar dobësi dhe kishin publikuar më parë rezultate kërkimore për një prej platformave të saj të kontrollit frigoriferik.
Këto zhvillime kanë shtuar rëndësinë e hetimit mbi mënyrën e depërtimit në sisteme dhe masat që mund të kishin parandaluar sulmin.
Hetimet vazhdojnë, bilanci përfundimtar ende nuk dihet
Deri më 12 tetor 2026, sulmi kibernetik është konfirmuar nga Intermarché, Coopérative U, Carrefour dhe autoritetet franceze.
Të dhënat e publikuara tregojnë se janë prekur qindra objekte tregtare, por nuk ka ende një bilanc të plotë të numrit të dyqaneve dhe produkteve të dëmtuara.
Dëmet financiare vlerësohen në miliona euro, ndërsa kompanitë vazhdojnë verifikimin e inventarit dhe kontrollin e sistemeve frigoriferike.
Prokuroria e Parisit po heton përgjegjësit e mundshëm, zjarret e shkaktuara dhe pasojat ekonomike, ndërsa ANSSI po shqyrton dobësitë e sigurisë dhe rrezikun e përhapjes së sulmit.
Autorët, motivet dhe mënyra e saktë e organizimit të sulmit mbeten të panjohura.
Në të njëjtën kohë, autoritetet evropiane po përpiqen të përcaktojnë nëse incidentet e regjistruara në Francë, Holandë dhe Belgjikë përfaqësojnë ngjarje të ndara apo mund të kenë ndonjë lidhje.
Për momentin, një lidhje e tillë nuk është konfirmuar./TN
