Mosmarrëveshja gjithnjë e më personale ndërlikon përpjekjet e presidentit Donald Trump për të ndërmjetësuar përfundimin e luftës.
Nga Cleve R. Wootson Jr. dhe Sammy Westfall
Presidenti Donald Trump mbrojti të dielën vendimin e tij për të lehtësuar trysninë ndaj Rusisë dhe akuzoi presidentin ukrainas Volodymyr Zelensky se po e zgjat luftën, duke hedhur akuza përtej Atlantikut, ndërkohë që edhe anëtarë të partisë së tij kritikonin qasjen e Trumpit ndaj Moskës.
Në një postim të gjatë në rrjetet sociale, Trump e lavdëroi Rusinë për furnizimin e tregjeve botërore me naftë dizel, ndërsa pretendoi se sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse po dëmtonin fermerët dhe bizneset amerikane. Ai pretendoi gjithashtu se Zelensky «nuk dëshiron t’i japë fund kësaj lufte dhe ndoshta nuk e ka dëshiruar kurrë».
Sulmet gjithnjë e më personale rrezikojnë ta tendosin më tej aleancën mes SHBA-së dhe Ukrainës dhe të ndërlikojnë përpjekjet e Trumpit për të ndërmjetësuar përfundimin e luftës, e cila tashmë ka hyrë në vitin e pestë që nga pushtimi rus në shkallë të gjerë.
Tensionet në rritje mes Trumpit dhe Zelenskyt janë shfaqur publikisht, kryesisht përmes intervistave televizive dhe postimeve të Trumpit në rrjetin e tij social, Truth Social.
Pakënaqësia e vetë Zelenskyt ishte e dukshme të dielën në emisionin «Meet the Press» të NBC News, ku ai tha se vendimi për të kufizuar qasjen e vendit të tij në internetin satelitor — duke penguar aftësinë e tij për të luftuar — ishte marrë nga qeveria amerikane, pavarësisht mohimeve të Trumpit dhe sekretarit të Shtetit Marco Rubio.
Shqetësimet e Zelenskyt përqendrohen te Starlink, në pronësi të aleatit të Trumpit, Elon Musk, shërbimi i internetit me shpejtësi të lartë i të cilit luan një rol vendimtar në operacionet ushtarake të Ukrainës, përfshirë ato të dronëve përgjues të lidhur me internetin.
«Sigurisht që mesazhi erdhi nga qeveria. Nuk e di nga kush, nga cila zyrë», tha Zelensky në emision. «… Është mendimi i gjeneralëve tanë, i qeverisë sonë dhe, sigurisht, edhe mendimi im … se ishte një mesazh nga qeveria amerikane për të kufizuar shpejtësinë».
Forcat e armatosura të Ukrainës mbështeten në një version të sigurt të Starlinkut, të përshtatur për përdorim ushtarak, të quajtur Starshield. Musk, në një postim në rrjetet sociale javën e kaluar, sqaroi se Starshield kontrollohet nga qeveria amerikane. «Çdo kufizim i shpejtësisë ose i përdorimit vendoset nga ushtria amerikane dhe, në fund të fundit, nga presidenti i Shteteve të Bashkuara», shkroi ai.
Trump e ka mohuar përfshirjen. «Nuk e di nëse ka qenë dikush, por nuk kam qenë unë dhe nuk mendoj se ka qenë Eloni», u tha Trump gazetarëve të premten. «Dhe, nga sa kuptoj, është njësoj siç ka qenë gjithmonë». Rubio e përsëriti mohimin një ditë më vonë, duke thënë: «Askush nuk urdhëroi që të ngadalësohej shpejtësia e Starlinkut. Thjesht ndodhi, disi».
Por të dielën Trump e drejtoi sërish zemërimin ndaj Zelenskyt, duke thënë se Ukraina po sulmon rafineritë ruse të naftës dizel «duke e ditur se këto sulme po dëmtojnë rëndë tregjet botërore të naftës dizel, përfshirë ato në Shtetet e Bashkuara». Ndërsa Rusia, sipas Trumpit, po «dërgon në botë, me çmim të ulët, miliona fuçi naftë dizel».
«Zelenskyt nuk i bëhet vonë», shkroi Trump.
Përplasja nxori në pah edhe trysnitë e kundërta me të cilat përballet Trump më pak se tri javë para zgjedhjeve të mesmandatit: nga njëra anë, votuesit e shqetësuar për kostot në rritje; nga ana tjetër, kritikët, përfshirë anëtarë të partisë së tij, të cilët paralajmërojnë se lehtësimi i sanksioneve ndaj Rusisë do t’i japë zemër Putinit.
Reagimi kundërshtues i ligjvënësve erdhi pasi Trump njoftoi këtë muaj një marrëveshje që Rusia të furnizojë tregun botëror me naftë dizel.
Disa ligjvënës kritikuan gjithashtu një urdhër ekzekutiv që Trump nënshkroi të premten në mbrëmje dhe që pezullon një paketë të gjerë sanksionesh ndaj Rusisë. Sanksionet ishin parashikuar të hynin në fuqi të dielën, në bazë të një projektligji që mbante emrin e senatorit të ndjerë Lindsey Graham, republikan nga Karolina e Jugut, dhe që Trump e kishte nënshkruar duke e kthyer në ligj.
Senatorja Darline Graham, republikane nga Karolina e Jugut, vëllai i së cilës kishte qenë një nga mbështetësit kryesorë të legjislacionit për sanksionet, tha se do të kishte parapëlqyer të ruhej trysnia ekonomike ndaj Moskës.
«Personalisht, do të zgjidhja ta mbaja trysninë ndaj Rusisë», tha ajo, «sepse nuk i besoj Putinit dhe nuk i besoj Rusisë».
Trump i mbrojti veprimet e tij të dielën, duke thënë se po përpiqet të negociojë një marrëveshje paqeje dhe nuk dëshiron të «bëjë asgjë që, në mënyrë të pamend, do ta largonte Rusinë nga tryeza e negociatave».
«Po bëhet përparim i madh dhe këtu përfshihen edhe negociatat aktuale për pengjet!», shkroi Trump në postimin në Truth Social.
SHBA-ja dhe aleatët e saj evropianë kanë qenë kryesisht të bashkuar në mbështetjen për Ukrainën në luftën e saj kundër Rusisë. Por aleanca është bërë gjithnjë e më e pasigurt nën drejtimin e Trumpit, i cili e ka shprehur publikisht pakënaqësinë në rritje ndaj Zelenskyt, përfshirë një përballje të tensionuar në Zyrën Ovale në fillim të mandatit të dytë të Trumpit.
Në mes të tensioneve të fundit me Trumpin, Zelensky tha në «Meet the Press» se do të ishte «një gabim historik dhe një tragjedi e madhe» nëse SHBA-ja do të rreshtohej në anën e Rusisë në konflikt.
«Prandaj shpresojmë që presidenti dhe ekipi i tij të jenë në anën tonë, ose të paktën në mes», tha ai.
Për Trumpin, Zelensky tha: «Duam t’i besojmë dhe shpresoj se ai do t’i ndryshojë vendimet e tij»./WP
