Marrëveshja parashikon furnizimin e tregut amerikan dhe atij botëror me miliona tonë naftë dizel ruse, ndërsa Uashingtoni lehtëson përkohësisht disa sanksione ndaj sektorit energjetik rus. Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky e cilëson vendimin një dhuratë për Putinin.
Presidenti amerikan Donald Trump njoftoi të premten, më 9 tetor 2026, se ka arritur një marrëveshje me Rusinë për të rritur furnizimin e Shteteve të Bashkuara dhe të tregjeve botërore me naftë dizel. Njoftimi shkaktoi reagimin e ashpër të Ukrainës, e cila e cilësoi marrëveshjen një dhuratë për presidentin rus Vladimir Putin, ndërkohë që lufta mes dy vendeve vazhdon.
Pse ka rëndësi: Njoftimi, që përfshin një autorizim të përkohshëm për disa transaksione energjetike ruse që normalisht kufizohen nga sanksionet amerikane, u bë në kohën kur diplomatë ukrainas dhe evropianë mbërritën në Miami për bisedime mbi përfundimin e luftës së Rusisë kundër Ukrainës.
Trump: Rusia do të furnizojë tregjet me miliona tonë naftë dizel
Çfarë deklaroi Trump: “Sapo përfundova një bisedë shumë të suksesshme me presidentin e Rusisë, Vladimir Putin, gjatë së cilës u ra dakord që Rusia të furnizojë menjëherë tregun amerikan dhe atë botëror me mbi 300.000 tonë naftë dizel, me 500.000 tonë të tjerë gjatë muajit nëntor dhe me 1.000.000 tonë menjëherë pas kësaj”, shkroi Trump në rrjetin social Truth Social.
Trump shtoi se Rusia do të furnizojë, “brenda një periudhe të shkurtër, 3.000.000 tonë naftë dizel”.
Sipas presidentit amerikan, furnizimet ruse, së bashku me naftën që kalon përmes Ngushticës së Hormuzit, do të ndikonin në uljen e ndjeshme të çmimeve të karburanteve.
“Çmimet e naftës dizel për amerikanët dhe, në fakt, për të gjithë botën, DO TË BIEN, ME RITME REKORDE DHE SHPEJT!”, shkroi Trump.
Departamenti amerikan i Thesarit konfirmoi se do të autorizojë përkohësisht furnizimin e tregjeve ndërkombëtare me naftë dizel ruse.
“Sot, me udhëzim të presidentit Trump, Zyra e Kontrollit të Pasurive të Huaja (OFAC) po lëshon menjëherë një licencë të përgjithshme të përkohshme për të lejuar furnizimin e tregut botëror me naftë dizel ruse”, thuhet në deklaratën e Departamentit të Thesarit.
Zelensky: Dhuratat për Putinin nuk sjellin paqe
Pika e përplasjes: Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky reagoi ashpër ndaj njoftimit të Trumpit, duke shkruar në rrjetin social X se çdo lehtësim i sanksioneve kundër Rusisë, jashtë kuadrit të një “marrëveshjeje për uljen e qëndrueshme të përshkallëzimit të konfliktit”, përbën “një shenjë të qartë dobësie”.
“Dhuratat për Putinin nuk do të sjellin paqe apo ndonjë përfitim për botën e qytetëruar. Rusia do ta shpërblejë naftën dizel me më shumë terror dhe pabesi. Lejimi i Rusisë që të shesë produkte të rafinuara të naftës është investim në një luftë që duhet të përfundojë, jo të zgjatet. Ajo që nevojitet është një ulje e vërtetë e përshkallëzimit të konfliktit me Rusinë, mbi bazën e reciprocitetit”, shkroi Zelensky.
Presidenti ukrainas shtoi se Kievi u ka bërë të ditur të dërguarve të Trumpit, Jared Kushner dhe Steve Witkoff, se Ukraina është “e gatshme të ndërmarrë hapa reciprokë për uljen e përshkallëzimit” me Rusinë.
“Ukraina nuk do t’u vërë flakën rafinerive ruse të naftës nëse Rusia nuk shkatërron infrastrukturën tonë energjetike. Kjo është marrëveshja që po i propozojmë Amerikës dhe besojmë se SHBA-ja ka fuqi të mjaftueshme për të arritur një kompromis të tillë”, deklaroi Zelensky.
Kremlini konfirmon bisedimet për energjinë dhe luftën në Ukrainë
Qëndrimi i palës ruse: Kremlini njoftoi se gjatë bisedës telefonike ndërmjet Putinit dhe Trumpit, “vëmendje e konsiderueshme iu kushtua perspektivave për zgjidhjen e krizës ukrainase”.
Sipas Kremlinit, dy presidentët diskutuan edhe situatën në tregjet botërore të energjisë.
“Pala ruse konfirmoi gatishmërinë e saj për të furnizuar SHBA-në dhe tregjet botërore me naftë bruto dhe produkte të rafinuara të naftës. Jam i bindur se kjo do të ketë ndikim pozitiv në ekonominë botërore në tërësi”, deklaroi Putin gjatë bisedës, sipas njoftimit të Kremlinit.
I dërguari i posaçëm i Putinit, Kirill Dmitriev, i cili mori pjesë në përgatitjen e marrëveshjes, shkroi në X se “bashkëpunimi energjetik dhe ekonomik ndërmjet Rusisë dhe SHBA-së do të vazhdojë dhe do t’u sjellë përfitime tregjeve botërore dhe gjithë botës”.
Sulmet ukrainase kanë goditur rëndë kapacitetet ruse të rafinimit
Shifrat: Sulmet ukrainase ndaj rafinerive ruse gjatë verës reduktuan deri në 60% kapacitetin e disponueshëm të rafinimit të naftës në Rusi, megjithëse ndikimi ka ndryshuar nga njëri muaj në tjetrin, sipas një analize të publikuar këtë javë nga dy studiues të Bankës së Rezervës Federale të Dallasit.
Tregu botëror i karburanteve është përballur me një reduktim të kapacitetit të rafinimit prej 6 deri në 8 milionë fuçish në ditë që nga fundi i pranverës, ose deri në 10% të kapacitetit botëror të rafinimit.
Ky reduktim është shkaktuar nga një kombinim faktorësh: ndërprerjet e punës në rafineritë e Lindjes së Mesme, kufizimet në transportin detar, dëmtimet e rafinerive ruse dhe ulja e aktivitetit të rafinimit në Kinë.
Ben Geman kontribuoi në këtë raport. (Axios)
