Nga Barak Ravid
Presidenti ukrainas Volodymyr Zelensky tha se përdorimi nga Ukraina i sistemit satelitor të SpaceX-it, kompanisë në pronësi të Elon Muskut, mbetet pjesërisht i kufizuar, pavarësisht sinjaleve të mëhershme gjatë kësaj jave se shërbimi ishte rikthyer plotësisht.
Pse ka rëndësi: Kufizimet aktuale ia kufizojnë ushtrisë ukrainase mundësinë për të përdorur dronë për kapjen dhe rrëzimin e dronëve sulmues rusë, si dhe për t’u dërguar furnizime ushtarëve në vijën e frontit, tha Zelensky.
Pikëpyetjet: Zyrtarët ukrainas thonë se ende po përpiqen të përcaktojnë nëse kufizimet janë pasojë e një vendimi politik të administratës Trump apo të Muskut.
- Zyrtarët ukrainas kanë dëgjuar versione të ndryshme për atë që ka ndodhur, ndërsa administrata Trump dhe drejtuesit e SpaceX-it fajësojnë njëri-tjetrin.
- «SpaceX, si kompani, na thotë se është një problem teknik. Por kontaktet tona brenda kompanisë thonë se kjo vjen nga Shtëpia e Bardhë. Kur pyesim Shtëpinë e Bardhë, na thonë se është Eloni», i tha Axios-it një zyrtar ukrainas.
Musk tha në një postim në X të mërkurën se qeveria amerikane ishte e përfshirë në ndërprerjen e funksionimit të Starshield-it.
- «Sistemet Starshield janë në pronësi dhe nën kontrollin e qeverisë amerikane. Çdo kufizim i shpejtësisë apo i përdorimit vendoset nga ushtria amerikane dhe, në fund të fundit, nga presidenti i SHBA-së», shkroi ai.
- Presidenti Trump tha të premten se Shtëpia e Bardhë nuk ishte e përfshirë në kufizimin e përdorimit të sistemit nga Ukraina.
Prapa skenës: The Telegraph raportoi të premten se Musk i kishte propozuar Trumpit kufizimin e funksionimit të rrjeteve satelitore Starlink dhe Starshield që përdor ushtria ukrainase.
- Një burim në dijeni të bisedës i tha Axios-it se Trump nuk e kishte kundërshtuar idenë e Elonit.
- Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë e mohoi raportimin e The Telegraph. «Kjo është krejtësisht e pavërtetë. Siç tha presidenti Trump, ne nuk e ngadalësuam aspak Starlink-un dhe shërbimi aktualisht është funksional», tha zyrtari.
Gjendja aktuale: Por shërbimi nuk është plotësisht funksional. Para kufizimeve, rrjeti Starlink dhe Starshield funksiononte edhe në dronë që arrinin shpejtësinë 400 kilometra në orë. Tani ai kufizohet në 161 kilometra në orë, thonë zyrtarët ukrainas.
- Zelensky u tha gazetarëve të shtunën se ushtria ukrainase e kishte testuar sistemin të premten në automjete në vende të Bashkimit Evropian.
- Automjetet lëviznin me 180 kilometra në orë dhe sistemet satelitore vazhdonin të funksiononin. Por sapo automjetet kaluan në territorin e Ukrainës, sistemi e ndërpreu lidhjen në shpejtësinë 161 kilometra në orë.
- «Përfundimi është se kufizimet zbatohen brenda Ukrainës, por nuk zbatohen në vendet e Bashkimit Evropian. Me fjalë të tjera, ky është një operacion i planifikuar», tha Zelensky.
- Zelensky shprehu gjithashtu skepticizëm ndaj pretendimit të SpaceX-it se kufiri i shpejtësisë është pasojë e problemeve teknike.
Për të rikujtuar shkurtimisht: Ushtria ukrainase përdor sistemin e komunikimit satelitor Starlink të SpaceX-it për të kontrolluar dhe vënë në funksion dronët e saj të zbulimit dhe dronët interceptues. Kur Starlink-u nuk funksionon me kapacitet të plotë, pengohet aftësia e Ukrainës për të mbledhur të dhëna zbulimi, për të përdorur dronë interceptues dhe për të kryer sulme me rreze të gjatë kundër Rusisë.
- Ukraina mbështetet në dy sisteme satelitore: njëri është Starlink-u i SpaceX-it, të cilin e përdor për komunikim, forcat tokësore, logjistikë dhe dronë mbrojtës — ata që rrëzojnë dronët që afrohen.
- Tjetri është Starshield-i, i cili kontrollohet nga qeveria amerikane dhe përdoret për qëllime ushtarake sulmuese.
- Ukraina tha se kufizimet kishin prekur të dyja sistemet.
Çfarë duhet ndjekur: Të premten, kryenegociatori i Ukrainës, Rustem Umerov, bisedoi me këshilltarin dhe të dërguarin e Trumpit, Jared Kushner, për çështjen e Starlink-ut, tha Zelensky.
- Ata biseduan gjithashtu për zhvillimin e një takimi mes ekipeve amerikane dhe ukrainase javën e ardhshme, për të vazhduar diskutimet mbi propozimin më të fundit të administratës Trump për një marrëveshje me Rusinë për përfundimin e luftës. (Axios)
