Faturat e energjisë elektrike nën tension, rryma mund të shtrenjtohet deri në 5 për qind në Maqedoninë e Veriut

Kryeministri Hristijan Mickoski siguron se Qeveria po përgatit një model për rritjen e prodhimit vendor të energjisë elektrike, përmes furnizimit me qymyr nga Kosova dhe rivënies në funksion të bllokut 3 të REK Manastir. Synimi është që shtrenjtimi i energjisë elektrike të kufizohet, në kushtet kur çmimet në tregjet evropiane po rriten deri në trefish.

Energjia elektrike mund të shtrenjtohet, por Qeveria pret që rritja të jetë e kufizuar dhe të mos e kalojë 5 për qind. Kryeministri Hristijan Mickoski, gjatë një takimi informues me gazetarët, deklaroi se po përgatitet një model energjetik që synon rritjen e prodhimit vendor dhe zbutjen e presionit nga rritja e çmimeve në tregjet evropiane.

Mickoski tha se synimi është të shmanget një goditje më e madhe financiare për qytetarët, megjithëse Evropa po përballet me presion serioz energjetik për shkak të rezervave të ulëta të gazit, prodhimit më të dobët nga hidrocentralet dhe rritjes së kërkesës për energji elektrike, ndër të tjera edhe si pasojë e zhvillimit të qendrave të të dhënave dhe inteligjencës artificiale.

Sipas vlerësimeve të tij, çmimi i energjisë elektrike në Evropë gjatë muajve të ardhshëm mund të arrijë 350 deri në 400 euro për megavat-orë. Ai theksoi gjithashtu se çmimi i gazit, i cili më parë lëvizte nga 28 deri në 30 euro për megavat-orë, tani arrin rreth 86 euro, ndërsa në periudha të caktuara tejkalon edhe 100 euro.

„Në këtë moment, çmimet e energjisë elektrike dhe të gazit në Evropë po rriten deri në trefish“, tha Mickoski, duke vlerësuar se gjendja energjetike paraqet rrezik të drejtpërdrejtë për inflacionin.

Qymyr nga Kosova për rritjen e prodhimit në REK Manastir

Një nga masat kryesore që ka paralajmëruar Qeveria është sigurimi i qymyrit nga Kosova për nevojat e REK Manastir.

Sipas Mickoskit, po përgatitet një model logjistik që do të mundësonte transportimin e më shumë se 6.000 tonëve qymyr në ditë, me një kapacitet prej mbi 200 kamionësh.

Qymyri pritet të kombinohet me prodhimin nga minierat vendore dhe me sasi shtesë nga Greqia, me qëllim sigurimin e karburantit të mjaftueshëm për funksionimin e blloqeve të termocentralit.

Kryeministri paralajmëroi se në këtë proces do të përfshihen institucionet dhe kompanitë shtetërore, ndërsa procedura e tenderimit për transportimin dhe magazinimin e qymyrit nga Kosova është në zhvillim. Pritet që ajo të përfundojë deri në fund të muajit.

Drejtimi i dytë në të cilin po punon Qeveria është rivënia në funksion e bllokut 3 të REK Manastir.

Për furnizimin me lëndët e nevojshme energjetike është planifikuar transporti hekurudhor drejtpërdrejt nga porti i Selanikut, në vend të transportit me kamionë.

Sipas Mickoskit, po rindërtohet infrastruktura për lidhjen hekurudhore me bllokun, po vendosen elemente betoni dhe po përgatitet logjistika për transportin dhe magazinimin.

Në këtë aktivitet janë angazhuar Ministria e Transportit dhe Hekurudhat e Maqedonisë.

Kryeministri pretendon se, përmes këtij modeli, kostoja e prodhimit do të ishte përgjysmë më e ulët krahasuar me modelin e mëparshëm.

Qeveria pret një dimër më të qëndrueshëm, por paralajmëron për presionin energjetik në Evropë

Sa u përket kapaciteteve hidroenergjetike, Mickoski theksoi se parashikimet hidrometeorologjike për dimrin tregojnë temperatura dhe reshje pak mbi mesataren.

Sipas tij, kjo mund të ndikojë pozitivisht në rezervat ujore të akumulimeve dhe në prodhimin e hidrocentraleve, veçanërisht përpara fillimit të sezonit të ujitjes në pranverë.

Ai theksoi se qëllimi i Qeverisë është që, përmes rritjes së prodhimit vendor dhe uljes së kostove të prodhimit, të shmangen goditjet më serioze të çmimeve të energjisë elektrike.

Mickoski e lidhi gjendjen energjetike edhe me ecurinë e inflacionit.

Sipas të dhënave që paraqiti, inflacioni në tetor në Maqedoninë e Veriut ishte 3,3 për qind, kundrejt 4 për qind në Evropë, ndërsa në tremujorin e tretë mesatarja ishte 2,5 për qind në vend dhe 3,5 për qind në Evropë.

„Po bëjmë gjithçka që mundemi për të ruajtur stabilitetin“, deklaroi kryeministri, duke shtuar se Qeveria vlerëson se gjendja aktualisht është nën kontroll.

Ai theksoi gjithashtu se çmimi i derivateve të naftës në vend është rreth 1,5 euro për litër, ndërsa në vende të tjera tejkalon 2 euro.

Modeli i paralajmëruar duhet të mundësojë prodhim më të madh të energjisë elektrike dhe të zvogëlojë ndikimin e shtrenjtimeve në tregjet evropiane mbi çmimet vendore.

Realizimi i tij do të varet nga sigurimi në kohë i qymyrit, organizimi i transportit dhe rivënia në funksion e kapaciteteve të planifikuara prodhuese.

Shtrenjtimi i fundit i energjisë elektrike për amvisëritë në Maqedoninë e Veriut hyri në fuqi më 1 janar 2026, kur Komisioni Rregullator i Energjetikës vendosi që çmimi të rritej mesatarisht për 2,28 për qind për rreth 85 për qind të amvisërive.

Rritja ndryshonte sipas blloqeve të konsumit:

• Blloku i parë: 2,45 për qind.
• Blloku i dytë: 2,87 për qind.
• Blloku i tretë: 3,32 për qind.
• Blloku i katërt: 3,84 për qind.

Tarifa e lirë ditore u shtrenjtua për 2,5 për qind.

Sipas vlerësimit të atëhershëm të Komisionit Rregullator të Energjetikës, për pjesën më të madhe të amvisërive kjo nënkuptonte fatura mujore më të larta për rreth 57 deri në 70 denarë.

Kallëzime penale ndaj Filipçes, Zhernovskit dhe Trajanovskit

Kryeministri Hristijan Mickoski, gjatë takimit informues me gazetarët, deklaroi se institucioneve kompetente u janë dorëzuar disa qindra kallëzime që lidhen me krimin financiar dhe korrupsionin, por nuk dha informacione më të hollësishme për përmbajtjen dhe statusin e tyre.

Sipas tij, ka kallëzime që kanë të bëjnë me Andrej Zhernovskin, Venko Filipçen dhe Aleksandar Trajanovskin.

Gazetarët kërkuan të dhëna konkrete për veprimet e institucioneve kompetente, përkatësisht sa prej kallëzimeve lidhen me krimin financiar dhe korrupsionin dhe cilat janë rezultatet e shqyrtimit të tyre, por kryeministri nuk dha hollësi./Sloboden Peçat