Delegacioni i Komisionit të Venecias do të zhvillojë takime me institucionet shtetërore, përfaqësuesit e partive politike, ekspertët juridikë dhe studentët e pesë fakulteteve të drejtësisë. Në qendër të konsultimeve do të jetë propozimi që pjesa teorike e provimit të jurisprudencës të mund të jepet edhe në gjuhën shqipe, ndërsa pjesa praktike të zhvillohet në maqedonisht.
PIKAT KRYESORE
- 26–27 nëntor 2026: Delegacioni i Komisionit të Venecias do të qëndrojë në Shkup për të shqyrtuar ndryshimet në Ligjin për Provimin e Jurisprudencës.
- Provimi në shqip: Propozimi parashikon mundësinë e dhënies së pjesës teorike edhe në gjuhën shqipe, ndërsa pjesa praktike do të zhvillohet në maqedonisht.
- Katër ekspertë: Delegacioni përbëhet nga Janneke Gerards, Mārtiņš Mits, Andreas Paulus dhe Mattia Zeba.
- Takime institucionale: Raportuesit do të konsultohen me Ministrinë e Drejtësisë, institucionet gjyqësore, shumicën parlamentare dhe opozitën.
- Pesë universitete: Dekanët dhe përfaqësuesit studentorë, përfshirë ata të Universitetit të Tetovës dhe UEJL-së, do të paraqesin argumentet e tyre.
- Kërkesa zyrtare: Më 10 nëntor, Ministria e Drejtësisë kërkoi opinionin e Komisionit të Venecias për ndryshimet ligjore.
- Vendimi ende i hapur: Pas konsultimeve do të përgatitet opinioni juridik mbi propozimin, i cili ende nuk është miratuar në formën përfundimtare.
Një delegacion i Komisionit të Venecias do të qëndrojë në Shkup më 26 dhe 27 nëntor 2026, për të shqyrtuar ndryshimet e propozuara në Ligjin për Provimin e Jurisprudencës, me theks të veçantë te përdorimi i gjuhëve gjatë organizimit dhe dhënies së provimit.
Vizita dyditore synon mbledhjen e informacioneve, argumenteve dhe qëndrimeve nga institucionet, ekspertët juridikë, përfaqësuesit politikë dhe studentët, përpara përgatitjes së opinionit juridik nga Komisioni i Venecias.
Më 10 nëntor 2026, ministri i Drejtësisë, Jeton Shaqiri, sipas njoftimit zyrtar të Komisionit të Venecias, i ka kërkuar këtij institucioni një opinion për projektligjin që ndryshon dhe plotëson Ligjin për Provimin e Jurisprudencës.
Kush janë anëtarët e delegacionit?
Delegacioni përbëhet nga katër përfaqësues dhe ekspertë juridikë:
- Janneke Gerards, nga Holanda;
- Mārtiņš Mits, nga Letonia;
- Andreas Paulus, nga Gjermania;
- Mattia Zeba, ekspert juridik.
Gjatë qëndrimit në Shkup, raportuesit do të zhvillojnë takime me Ministrinë e Drejtësisë, përfshirë anëtarët e Komisionit për Provimin e Jurisprudencës, si dhe me përfaqësues të shumicës parlamentare dhe opozitës.
Takimet me dy blloqet politike do të organizohen ndaras, në mënyrë që përfaqësuesit e grupeve parlamentare të kenë mundësi t’i paraqesin argumentet dhe qëndrimet e tyre.
Takime me institucionet e drejtësisë dhe organet për mbrojtjen e të drejtave
Në agjendën e delegacionit janë përfshirë edhe takime me institucionet kryesore të sistemit të drejtësisë në Maqedoninë e Veriut.
Përfaqësuesit e Komisionit të Venecias do të takohen me Gjykatën Kushtetuese, Këshillin Gjyqësor, Akademinë për Gjykatës dhe Prokurorë Publikë dhe Odën e Avokatëve.
Një pjesë e konsultimeve do t’i kushtohet zbatimit të legjislacionit për përdorimin e gjuhëve.
Për këtë qëllim, delegacioni do të zhvillojë takime me përfaqësues të Agjencisë për Zbatimin e Gjuhëve, Inspektoratit për Përdorimin e Gjuhës Zyrtare Maqedonase dhe Institutit të Gjuhës Maqedonase “Krste Misirkov”.
Në program janë parashikuar edhe takime me Avokatin e Popullit dhe Komisionin për Parandalimin dhe Mbrojtjen nga Diskriminimi.
Studentët shqiptarë do t’i paraqesin drejtpërdrejt argumentet
Një pjesë e veçantë e vizitës do t’u kushtohet universiteteve dhe studentëve të drejtësisë, të cilët janë ndër palët më të interesuara për ndryshimet ligjore.
Delegacioni do të zhvillojë takime me dekanët dhe përfaqësuesit studentorë të pesë fakulteteve juridike:
- Universiteti “Shën Kirili dhe Metodi” në Shkup;
- Universiteti i Tetovës;
- Universiteti i Evropës Juglindore;
- Universiteti Ndërkombëtar Vizion;
- Universiteti Ndërkombëtar Ballkanik.
Studentët do të kenë mundësi t’i paraqesin drejtpërdrejt shqetësimet dhe argumentet e tyre lidhur me gjuhën e provimit, mënyrën e organizimit dhe trajtimin e barabartë të kandidatëve.
Çështja e provimit të jurisprudencës në gjuhën shqipe ka qenë objekt i kërkesave dhe protestave të studentëve shqiptarë, të cilët kanë kërkuar mundësinë e dhënies së provimit në gjuhën në të cilën kanë përfunduar studimet.
Çfarë parashikon propozimi i Ministrisë së Drejtësisë?
Modeli i propozuar nga Ministria e Drejtësisë parashikon ndarjen e provimit të jurisprudencës në dy pjesë: teorike dhe praktike.
Sipas shpjegimeve të dhëna nga kryeministri Hristijan Mickoski më 13 nëntor, pjesa teorike do të mund të jepet edhe në gjuhën shqipe, turke ose angleze, në varësi të gjuhës së studimeve të kandidatit, ndërsa pjesa praktike do të zhvillohet në gjuhën maqedonase dhe me alfabet cirilik.
Kjo zgjidhje është propozuar si model për harmonizimin e të drejtave gjuhësore të kandidatëve me kërkesat profesionale të sistemit të drejtësisë.
Megjithatë, propozimi ka nxitur diskutime për shtrirjen e përdorimit të gjuhës shqipe në provimin e jurisprudencës dhe për trajtimin e barabartë të kandidatëve që kanë përfunduar studimet juridike në gjuhë të ndryshme.
Pikërisht këto çështje pritet të jenë në qendër të vlerësimit juridik të Komisionit të Venecias.
Opinioni i Komisionit të Venecias, hapi i radhës
Gjatë vizitës, delegacioni do të zhvillojë takime edhe me organizata të shoqërisë civile dhe përfaqësues të organizatave ndërkombëtare.
Organizimi i konsultimeve do të mbështetet nga Zyra Programore e Këshillit të Evropës në Shkup.
Pas përfundimit të takimeve dhe shqyrtimit të materialeve, Komisioni i Venecias do të vazhdojë procedurën për përgatitjen e opinionit mbi ndryshimet e propozuara ligjore.
Opinioni ende nuk është dhënë, ndërsa mbetet të shihet se çfarë rekomandimesh do të përmbajë për përdorimin e gjuhëve gjatë provimit të jurisprudencës.
Vlerësimi i këtij organi këshillëdhënës të Këshillit të Evropës pritet të jetë i rëndësishëm për shqyrtimin e mëtejshëm të projektligjit dhe për përcaktimin e modelit përfundimtar të organizimit të provimit.
(Alsat, KOHA, Komisioni i Venecias – Këshilli i Evropës)




























