Ballina Bota Tragjedia në fabrikën e çelikut HABAŞ në Turqi: 16 punëtorë të vdekur,...

Tragjedia në fabrikën e çelikut HABAŞ në Turqi: 16 punëtorë të vdekur, 13 të plagosur dhe gjashtë persona nën hetim

Zgjidhni Tetova News si burim të preferuar në Google!
Zgjidh Tetova News në Google →

Shpërthimi i fuqishëm që goditi të hënën, më 9 nëntor 2026, fabrikën HABAŞ Demir Çelik në Aliağa të Izmirit, ka shkaktuar vdekjen e 16 punëtorëve dhe plagosjen e 13 personave të tjerë, dy prej të cilëve në gjendje të rëndë. Presidenti turk Recep Tayyip Erdoğan konfirmoi bilancin e viktimave, ndërsa hetimet gjyqësore dhe administrative janë përqendruar te rrethanat e rënies së një vinçi gjatë punimeve në repartin e prodhimit të çelikut. Gjashtë persona janë përfshirë në procedurat e ndalimit, ndërsa katër prokurorë dhe inspektorë shtetërorë po hetojnë tragjedinë. Raportimet për aksidente të mëparshme fatale në të njëjtën fabrikë kanë ngritur gjithashtu pyetje për sigurinë e punëtorëve.

IZMIR, 9 nëntor 2026 – Një nga aksidentet më të rënda industriale të raportuara së fundmi në Turqi ndodhi të hënën paradite në kompleksin e hekurit dhe çelikut HABAŞ Demir Çelik A.Ş., në distriktin industrial Aliağa, në provincën e Izmirit.

Shpërthimi ndodhi rreth orës 11:46 sipas deklarimit të guvernatorit të Izmirit, Süleyman Elban, ndërsa në njoftimin fillestar me shkrim të Guvernatorisë, ora e ngjarjes u përcaktua afërsisht 12:00. Këto dy orare i referohen së njëjtës ngjarje dhe dallimi lidhet me saktësinë e raportimit.

Fabrika ndodhet përgjatë rrugës Yeni Foça, në zonën industriale të Aliağas. Në raportimet për vendndodhjen përmenden si Bozköy, ashtu edhe Çakmaklı, por autoritetet provinciale e kanë identifikuar zyrtarisht kompleksin e prekur si pjesë të zonës Bozköy.

Sipas informacioneve paraprake, aksidenti ndodhi gjatë punimeve për ndërrimin e një pajisjeje në repartin e çelikut, kur një vinç i montuar në tavan u shkëput dhe materialet e rënda ranë në zonën e furrës elektrike me hark.

Menjëherë pas shpërthimit shpërtheu një zjarr i fuqishëm, ndërsa tymi i dendur dhe pluhuri u ngritën mbi kompleksin industrial. Zhurma e shpërthimit u dëgjua në një zonë të gjerë dhe shkaktoi panik te punëtorët dhe banorët përreth.

Në vendngjarje u dërguan ekipe të shumta të zjarrfikësve, shërbimeve mjekësore, policisë dhe Autoritetit turk për Menaxhimin e Fatkeqësive dhe Emergjencave (AFAD).

PIKAT KRYESORE
• 16 punëtorë kanë humbur jetën dhe 13 persona janë plagosur, dy prej tyre rëndë, nga shpërthimi në fabrikën HABAŞ Demir Çelik në Aliağa të Izmirit, më 9 nëntor 2026.
• Shpërthimi ndodhi rreth orës 11:46, gjatë punimeve të mirëmbajtjes. Sipas autoriteteve, një vinç u shkëput dhe materialet e rëna goditën zonën e furrës elektrike me hark.
• Katër prokurorë po hetojnë tragjedinë. Fillimisht u raportuan pesë të ndaluar, ndërsa më vonë ministri i Energjisë njoftoi për urdhra ndalimi ndaj gjashtë personave.
• Dy kryeinspektorë të Ministrisë së Brendshme dhe një kryeinspektor i Sigurimeve Shoqërore janë ngarkuar me hetimet administrative.
• Janë publikuar 16 emra të personave të trajtuar në spitale: tre të liruar, shtatë të transferuar dhe gjashtë që vazhdonin trajtimin në Aliağa. Dallimi me bilancin zyrtar prej 13 të plagosurish mbetet i pasqaruar.
• Sipas gazetës Evrensel, dy punëtorë të tjerë kishin humbur jetën në aksidente të veçanta më 21 tetor dhe 5 nëntor. Gazeta ka dokumentuar gjithashtu të paktën 11 vdekje në dhjetë vitet e mëparshme, pa përfshirë tragjedinë e fundit.
• Shkaku përfundimtar dhe përgjegjësitë ligjore mbeten të papërcaktuara. Hetimet duhet të sqarojnë kushtet e mirëmbajtjes, sigurinë industriale dhe rrethanat e shpërthimit.

Zjarri u shua pas ndërhyrjes së ekipeve, ndërsa kërkimet në rrënoja vazhduan për disa orë, për shkak të përmasave të kompleksit dhe materialeve të shumta industriale që vështirësonin ndërhyrjen.

Si ndodhi shpërthimi: Rënia e vinçit dhe ndërhyrjet në furrën elektrike

Guvernatoria e Izmirit njoftoi fillimisht se aksidenti dyshohej të kishte ndodhur gjatë procesit të derdhjes së çelikut të lëngshëm, kur një vinç i tavanit ishte shkëputur dhe kishte rënë në furrën elektrike me hark.

Më vonë, guvernatori Süleyman Elban dha hollësi të tjera, duke sqaruar se në momentin e ngjarjes po kryheshin punime për ndërrimin e një kazani ose pajisjeje të rëndë dhe se linja përkatëse nuk ishte në prodhim.

“Sot, rreth orës 11:46, gjatë punimeve për ndërrimin e një kazani në fabrikën HABAŞ Demir Çelik, vinçi i tavanit ra dhe materialet përfunduan në furrën elektrike me hark. Si pasojë, në repartin e prodhimit të çelikut ndodhi shpërthimi”, deklaroi Elban, sipas raportimeve të mediave turke.

Një version tjetër i deklaratës së tij, i përcjellë nga media Diken, përmend edhe mundësinë që materialet e rëna të kenë goditur një tubacion të gazit natyror.

Kompania HABAŞ, nga ana tjetër, deklaroi se aksidenti kishte ndodhur gjatë punimeve të planifikuara të mirëmbajtjes në njërën prej furrave elektrike me hark dhe se po bashkëpunonte me institucionet përkatëse për të përcaktuar shkaqet.

Këto përshkrime nuk janë plotësisht identike. Informacioni i përbashkët është se vinçi dhe materialet e transportuara prej tij kanë qenë të përfshira në incident, ndërsa mekanizmi i saktë që shkaktoi shpërthimin mbetet objekt i ekspertizës teknike.

Deri në raportimet e shqyrtuara, nuk është publikuar një përfundim zyrtar që të përcaktojë nëse shpërthimi u shkaktua drejtpërdrejt nga kontakti i materialeve me furrën, dëmtimi i instalimeve të gazit apo një kombinim rrethanash.

Bilanci i viktimave u rrit gjatë gjithë ditës: Nga raportimet e para deri te 16 të vdekurit

Përmasat e tragjedisë u bënë të qarta gradualisht, ndërsa ekipet e emergjencës kërkonin punëtorët nën rrënoja dhe të plagosurit transportoheshin në spitale.

Në raportimet e para u njoftua për një viktimë dhe disa të plagosur. Më pas, Guvernatoria e Izmirit konfirmoi tre persona të vdekur, 14 të plagosur, tre prej tyre rëndë, dhe dhjetë persona që kërkoheshin nën rrënoja.

Rreth orës 14:56, autoritetet provinciale njoftuan se numri i viktimave kishte arritur në gjashtë, pasi një person i transportuar në spital në gjendje të rëndë kishte ndërruar jetë dhe dy trupa të tjerë ishin nxjerrë nga rrënojat.

Në orën 16:45, guvernatori Elban konfirmoi një bilanc të ri prej dhjetë të vdekurish dhe 15 të plagosurish, katër prej tyre në gjendje të rëndë.

Ai shpjegoi se, në atë fazë të operacionit, tetë punëtorë kishin humbur jetën si pasojë e goditjes nga materialet e rëna ose mbetjes nën to, ndërsa dy të tjerë kishin ndërruar jetë në spital.

Në atë moment, ekipet vlerësonin se katër persona të tjerë mund të ndodheshin ende nën rrënoja.

Bilanci ndryshoi sërish në mbrëmje.

Pas mbledhjes së kabinetit qeveritar, në një deklaratë të raportuar rreth orës 19:09, presidenti Recep Tayyip Erdoğan njoftoi se numri i viktimave kishte arritur në 16, ndërsa 13 persona rezultonin të plagosur, dy prej tyre rëndë.

Më vonë, rreth orës 20:36, ministri i Shëndetësisë, Kemal Memişoğlu, sqaroi se 14 persona kishin humbur jetën në vendngjarje dhe dy të tjerë në spitale.

Ministri bëri të ditur se dy pacientë ishin në gjendje të rëndë dhe se njëri prej tyre ndodhej në gjendje veçanërisht kritike.

Bilanci i konfirmuar në mbrëmje nga presidenti dhe ministri i Shëndetësisë është shifra më e fundit zyrtare e identifikuar në materialet e shqyrtuara: 16 të vdekur dhe 13 të plagosur.

Ndryshimi i vazhdueshëm i shifrave gjatë ditës lidhet me nxjerrjen e viktimave nga rrënojat, vdekjet në spitale dhe përditësimin e të dhënave nga autoritetet.

Sa punëtorë ndodheshin në repartin ku ndodhi shpërthimi?

Guvernatori i Izmirit deklaroi se në momentin e aksidentit nuk po zhvillohej prodhimi i zakonshëm në repartin e prekur, pasi po kryheshin punime për ndërrimin e pajisjeve.

Sipas deklaratës së tij, në zonën përkatëse zakonisht punonin mbi 300 persona, ndërsa gjatë ndërhyrjes teknike ndodheshin rreth 20 punëtorë.

Megjithatë, në një raportim tjetër turk është përcjellë shifra prej rreth 200 personash.

Këto dy shifra nuk mund të trajtohen si të barasvlershme pa sqaruar nëse i referohen të gjithë kompleksit, repartit industrial apo vendit të drejtpërdrejtë të aksidentit.

Deklarata e guvernatorit, e cituar drejtpërdrejt nga disa media, e lidh shifrën prej 20 personash me zonën e punimeve ku ndodhi shpërthimi. Numri i saktë i të gjithë punonjësve të pranishëm në kompleks në atë moment mbetet i pasqaruar në informacionet e publikuara.

Publikohen emrat e punëtorëve të plagosur

Pas aksidentit, në spitalet e rajonit pati një mobilizim të madh të personelit shëndetësor, ndërsa familjarët e punëtorëve u mblodhën për të marrë informacione për gjendjen e të afërmve.

Mjeku kryesor i Spitalit Shtetëror të Aliağas, dr. Yalçın Koçyiğit, publikoi emrat e personave që kishin marrë trajtim mjekësor, ishin liruar nga spitali ose ishin transferuar në institucione të tjera shëndetësore.

Tre persona janë liruar nga spitali pas trajtimit:

  1. Osman Akın
  2. Mustafa Taştan
  3. Uğur Bayram

Katër persona janë transferuar në Spitalin e Qytetit të Izmirit (İzmir Şehir Hastanesi):

  1. Mehmet Güneş
  2. Fatih Işık
  3. Serkan Kaygısız
  4. Yılmaz Belevi

Sipas raportimeve për deklaratën e mjekut kryesor, këta pacientë u transferuan për ekzaminime dhe trajtim më të specializuar.

Tre persona janë transferuar në Spitalin e Trajnimit dhe Kërkimeve në Çiğli:

  1. Osman Aydoğan
  2. Abdullah Kılıç
  3. Nuri Elek

Gjashtë persona vazhdojnë të marrin trajtim në Spitalin Shtetëror të Aliağas:

  1. Muharrem İri
  2. Yılmaz Çam
  3. İsmail Kavas
  4. Okan Gülçiçek
  5. Kemal Evren
  6. Mahsun Dursun

Mjeku kryesor deklaroi se gjendja e pacientëve po ndiqej nga ekipet mjekësore.

Lista e publikuar përmban gjithsej 16 emra, ndërsa bilanci zyrtar i mbrëmjes përmend 13 të plagosur.

Ky dallim mbetet i pasqaruar në raportimet e disponueshme. Lista e spitalit përfshin persona të liruar, të transferuar dhe ende nën trajtim, ndërsa nuk është publikuar një dokument i përbashkët që të shpjegojë plotësisht përputhjen e saj me bilancin përfundimtar të të plagosurve.

Për këtë arsye, 16 emrat e publikuar nuk duhet të paraqiten si një bilanc i ri zyrtar prej 16 të plagosurish.

Hetimi penal: Katër prokurorë dhe gjashtë persona të përfshirë në procedurat e ndalimit

Ministri i Drejtësisë, Akın Gürlek, njoftoi se Prokuroria Publike e Menemenit kishte nisur menjëherë hetimin për aksidentin industrial.

Për zbardhjen e ngjarjes janë caktuar katër prokurorë, të cilët po hetojnë rrethanat e shpërthimit dhe përgjegjësitë e mundshme penale.

Rreth orës 19:08, mediat turke raportuan për pesë persona të ndaluar në kuadër të hetimit.

Më vonë, ministri i Energjisë dhe Burimeve Natyrore, Alparslan Bayraktar, njoftoi se Prokuroria kishte lëshuar urdhra ndalimi ndaj gjashtë personave, duke paralajmëruar se numri mund të rritej.

Burimet e shqyrtuara nuk japin identitetet, funksionet dhe statusin procedural individual të këtyre personave. Po ashtu, deklarata për gjashtë urdhra ndalimi nuk mjafton, e vetme, për të konfirmuar se të gjashtë personat ishin marrë në paraburgim.

Përfshirja e tyre në hetim nuk përbën provë fajësie. Përgjegjësitë eventuale do të përcaktohen në bazë të provave, ekspertizave dhe vendimeve të institucioneve kompetente.

Bayraktar deklaroi se hetimi po zhvillohej në të gjitha aspektet e mundshme dhe se çdo person që rezulton përgjegjës do të përballet me procedurat përkatëse ligjore.

Ai theksoi se autoritetet po shqyrtojnë si aspektet teknike, ashtu edhe ato administrative të ngjarjes.

Inspektime nga Ministria e Brendshme dhe institucionet e punës

Krahas hetimit penal, janë nisur edhe procedura administrative për të shqyrtuar kushtet dhe rrethanat në të cilat ndodhi aksidenti.

Me urdhër të ministrit të Brendshëm, Mustafa Çiftçi, janë caktuar dy kryeinspektorë administrativë për hetimin e ngjarjes.

Ministri i Punës dhe Sigurimeve Shoqërore, Vedat Işıkhan, njoftoi se edhe Institucioni i Sigurimeve Shoqërore i Turqisë (SGK) kishte ngarkuar një kryeinspektor për të shqyrtuar aksidentin dhe rrethanat përkatëse.

Işıkhan theksoi se hetimet gjyqësore dhe administrative do të vazhdojnë dhe se çdo neglizhencë apo shkelje e mundshme duhet të trajtohet nga institucionet kompetente.

“Për ne, jeta e çdo punëtori është e çmuar”, deklaroi ministri.

Hetimet pritet të sqarojnë nëse janë respektuar procedurat e sigurisë gjatë punimeve të mirëmbajtjes, cilat kanë qenë kushtet teknike të vinçit dhe pajisjeve të tjera, si dhe nëse ekzistojnë përgjegjësi për shkelje të mundshme të rregullave të mbrojtjes në punë.

Deri tani, këto çështje mbeten objekt hetimi dhe nuk mund të paraqiten si shkelje të provuara.

Dëshmitarët: “Shpërthimi ishte aq i fuqishëm sa tundi edhe kamionin”

Punëtorë dhe dëshmitarë që ndodheshin pranë fabrikës përshkruan momente paniku pas shpërthimit.

Turan İlbay, shofer kamioni që punonte në kompleksin industrial, tregoi se sapo ishte larguar nga fabrika me ngarkesë kur kishte dëgjuar një zhurmë të jashtëzakonshme.

“Dëgjova një zhurmë të fuqishme, si shpërthimi i një bombe. Forca e shpërthimit tundi edhe kamionin”, deklaroi ai.

İlbay tregoi se kishte ndaluar automjetin në anë të rrugës dhe kishte pyetur kolegët për atë që kishte ndodhur. Sipas tij, ata i kishin thënë se shpërthimi kishte ndodhur në furrën e tretë.

“Kur hyra brenda, u përballa me pamjen më të tmerrshme që kam parë ndonjëherë në jetën time”, tha shoferi.

Një tjetër dëshmitar, Yusuf Baykan, i punësuar në një fabrikë pranë, tha se shpërthimi i ishte dukur si shpërthim i një bombole gazi.

Sipas tij, zona ishte mbuluar me tym dhe në kompleks kishin hyrë rreth 20 deri në 25 ambulanca dhe afro 15 automjete zjarrfikëse. Këto janë vlerësime të dëshmitarit dhe jo një bilanc zyrtar i mjeteve të angazhuara.

Ndërkohë, Deniz Ülker tregoi se fillimisht kishte menduar se kishte ndodhur një tërmet.

“M’u duk sikur toka po na rrëshqiste nën këmbë. Mendova se ishte tërmet. Kur shikova fabrikën përballë, pashë tym të zi që ngrihej”, deklaroi ai.

Tensione dhe ankth pranë spitaleve, raportohet edhe një incident i rëndë

Pas shpërthimit, familjarët e punëtorëve u mblodhën pranë spitaleve dhe kompleksit industrial për të marrë informacione për të afërmit e tyre.

Gazeta turke Evrensel raportoi se pranë Spitalit Shtetëror të Aliağas ishin vendosur forca të shumta policore, përfshirë njësi të ndërhyrjes, dhe se hyrjet e daljet po kontrolloheshin.

Sipas gazetës, transportimi i të plagosurve vazhdonte, ndërsa familjarët prisnin informacione për gjendjen e pacientëve.

Evrensel publikoi edhe një raportim për një incident jashtëzakonisht të rëndë: një person, i cili sipas gazetës kishte humbur vëllanë në shpërthim, dyshohet se i vuri flakën vetes përpara fabrikës.

Gazeta raportoi se personi ishte dërguar në spital, por gjendja e tij shëndetësore nuk dihej.

Ky informacion mbetet raportim mediatik dhe nuk është konfirmuar në mënyrë të pavarur nga një njoftim zyrtar i identifikuar gjatë verifikimit. Nuk janë publikuar të dhëna të verifikuara për identitetin e personit, shkallën e lëndimeve apo rrethanat e plota të incidentit.

Dy aksidente të tjera fatale në më pak se tri javë

Tragjedia e 9 nëntorit ka rikthyer vëmendjen te historia e aksidenteve në kompleksin industrial HABAŞ.

Sipas një investigimi të gazetës Evrensel, në të njëjtin kompleks ishin regjistruar edhe dy aksidente të tjera fatale gjatë javëve të fundit.

Më 21 tetor 2026, punëtori Hakan Doğan, 55 vjeç, i angazhuar përmes kompanisë nënkontraktore Akyaka, humbi jetën pasi ra nga një lartësi prej rreth tetë metrash gjatë punës në shkallë.

Më 5 nëntor 2026, vetëm katër ditë përpara shpërthimit të madh, punëtori Eyüp Eğinli, 20 vjeç, gjithashtu i angazhuar përmes një nënkontraktori, humbi jetën nga shpërthimi i gomës së një makinerie pune gjatë fryrjes me ajër. Në atë incident u plagos edhe një punëtor tjetër.

Sipas kësaj kronologjie, shpërthimi i 9 nëntorit përbën incidentin e tretë fatal të raportuar në kompleksin HABAŞ brenda më pak se tri javësh.

Këto aksidente janë ngjarje të veçanta. Deri tani, nuk është provuar një lidhje e drejtpërdrejtë teknike apo juridike mes tyre.

Historia e aksidenteve në HABAŞ: Të paktën 11 punëtorë të vdekur në dhjetë vjet, përpara tragjedisë së fundit

Në një material të veçantë investigativ, Evrensel raportoi se gjatë dhjetë viteve të fundit në veprimtaritë industriale të lidhura me HABAŞ kishin humbur jetën të paktën 11 punëtorë, përpara shpërthimit të 9 nëntorit.

Gazeta dokumentoi disa prej rasteve më të rëndësishme.

Në korrik të vitit 2018, gjatë largimit të elektrodave të dëmtuara në furrën e tretë të fabrikës, ndodhi një shpërthim që shkaktoi plagosjen e pesë punëtorëve. Njëri prej tyre, Evren Erik, 29 vjeç, ndërroi jetë më 3 gusht.

Në tetor 2018, punëtori Hasan Bostancı humbi jetën pasi ra nga një strukturë për grumbullimin e pluhurit.

Më 29 gusht 2018, një tjetër shpërthim në makinerinë e derdhjes së vazhdueshme shkaktoi djegie të rënda te tre punëtorë: Veli Yılmaz, Ramazan Şen dhe Hüseyin Gül.

Më 8 maj 2019, një incident gjatë transportimit të një ene industriale me kapacitet 120 tonë shkaktoi derdhjen e afërsisht 80 tonëve çelik të lëngshëm në zonën e punës. Njëmbëdhjetë punëtorë u plagosën, katër prej tyre rëndë.

Më 14 gusht 2020, punëtori i një kompanie nënkontraktore, Şaban Karaca, humbi jetën pasi mbeti i shtypur mes blloqeve të çelikut.

Më 7 tetor 2020, Kadir Özdemir, 36 vjeç, humbi jetën pas një rënieje nga dhjetë metra lartësi gjatë punimeve për ndërrimin e llamarinave të vjetruara.

Sipas Evrensel, në procesin gjyqësor të nisur nga familja për kompensim, gjykata e kishte vlerësuar kompaninë HABAŞ si përgjegjëse kryesore në masën 70 për qind.

Më 6 nëntor 2020, Raif Çatan, punëtor i kompanisë nënkontraktore Yüksan, ra në det gjatë operacioneve të ngarkimit në portin HABAŞ dhe humbi jetën. Evrensel raporton se në procesin përkatës pesë të pandehur u dënuan fillimisht me nga tre vjet burgim, më pas dënimet u ulën në dy vjet e gjashtë muaj, ndërsa procedura e ankimit vazhdonte.

Më 29 gusht 2022, Oktay Eryılmaz humbi jetën pasi ra nga një vinç. Ai ishte nëntë muaj larg pensionimit.

Më 11 janar 2024, Kemal Özdemir, 50 vjeç, punëtor pastrimi i angazhuar përmes një nënkontraktori në portin HABAŞ, humbi jetën pasi mbi të ra një bobinë metalike gjatë ngarkimit të një anijeje.

Gazeta raportoi gjithashtu për vdekjen e dy punëtorëve praktikantë në gusht 2025, përpara dy rasteve të tetorit dhe nëntorit 2026.

Kjo kronologji mbështetet në dokumentimin e publikuar nga Evrensel. Shifra prej të paktën 11 viktimash nuk përfshin 16 viktimat e shpërthimit të 9 nëntorit dhe duhet trajtuar si bilanc historik i raportuar nga gazeta, jo si një statistikë e re zyrtare e konfirmuar për të gjithë kompleksin.

Akuza për mungesë sigurie dhe kërkesa për përgjegjësi

Pas tragjedisë reagoi edhe Partia e Punës e Turqisë (EMEP).

Organizata e saj në Izmir deklaroi se vdekjet e punëtorëve nuk duhen trajtuar vetëm si aksidente të izoluara, por duhen hetuar në lidhje me kushtet e punës, përdorimin e nënkontraktorëve, kontrollin e pajisjeve dhe efektivitetin e inspektimeve.

EMEP kërkoi që personat përgjegjës, nëse provohen shkelje, të përballen me drejtësinë, si dhe që të shqyrtohet sistemi i punësimit përmes nënkontraktorëve.

Deputetja e EMEP-it nga Gaziantepi, Sevda Karaca, e cilësoi ngjarjen si pjesë të një serie vdekjesh në vendin e punës dhe kërkoi hetimin e drejtuesve dhe personave të tjerë që mund të kenë përgjegjësi.

Këto qëndrime përbëjnë akuza dhe vlerësime politike të përfaqësuesve të EMEP-it, jo përfundime zyrtare të hetimit për shpërthimin e 9 nëntorit.

Ndërkohë, raportimi investigativ i Evrensel përmend pretendime të punëtorëve se në kompleks punimet e mirëmbajtjes dhe riparimit ndonjëherë shtyheshin për të shmangur ndërprerjen e prodhimit dhe se vazhdonin të përdoreshin pajisje të vjetruara ose të riparuara.

Këto pretendime kërkojnë verifikim institucional dhe teknik. Nuk është provuar ende nëse ato kanë ndonjë lidhje shkakësore me shpërthimin e fundit.

Punëtorët e sektorëve të tjerë thirren në fabrikë për ditën e nesërme

Një tjetër zhvillim u raportua nga Evrensel në mbrëmjen e 9 nëntorit.

Sipas gazetës, drejtuesit e HABAŞ u kishin kërkuar punëtorëve të reparteve të tjera, jashtë zonës së prekur nga shpërthimi, të paraqiteshin në vendin e punës të martën, më 10 nëntor.

Mesazhi që, sipas gazetës, u ishte përcjellë punëtorëve ishte që të gjithë të paraqiteshin në repartet e tyre, por prodhimi të mos zhvillohej.

Punëtorët e kontaktuar nga Evrensel pretenduan se sindikata nuk kishte reaguar kundër këtij vendimi.

Nuk është identifikuar një njoftim i pavarur zyrtar që të përcaktojë nëse kjo thirrje vlente për të gjithë punonjësit, për reparte të caktuara apo për detyra administrative dhe të sigurisë pas aksidentit.

Reagimet e autoriteteve dhe drejtuesve vendorë

Presidenti Recep Tayyip Erdoğan u informua për ngjarjen nga ministri i Brendshëm, Mustafa Çiftçi, dhe ministri i Energjisë dhe Burimeve Natyrore, Alparslan Bayraktar.

Ministrat Bayraktar, Vedat Işıkhan dhe Kemal Memişoğlu dhanë deklarata për gjendjen pas aksidentit dhe hetimet.

Ministri Çiftçi deklaroi se institucionet shtetërore ishin angazhuar në mënyrë të koordinuar që nga momentet e para.

“Institucionet tona po vazhdojnë pa ndërprerje operacionet e kërkim-shpëtimit, shuarjes së zjarrit dhe ndërhyrjes. Të plagosurit janë transportuar në spitale dhe gjendja e tyre po ndiqet nga afër”, deklaroi ai.

Edhe kryetari i Bashkisë Metropolitane të Izmirit, Cemil Tugay, reagoi pas shpërthimit, duke theksuar se bilanci i plotë i viktimave dhe të plagosurve do të mund të përcaktohej pas përfundimit të operacioneve në zonën e dëmtuar.

Zyrtarët turq u shprehën ngushëllime familjeve të viktimave dhe u uruan shërim të shpejtë të plagosurve.

Çfarë mbetet ende e paqartë?

Megjithëse autoritetet kanë konfirmuar 16 viktima dhe 13 të plagosur, disa çështje të rëndësishme mbeten pa përgjigje përfundimtare.

Së pari, hetimi teknik duhet të përcaktojë mekanizmin e saktë të shpërthimit dhe arsyen e shkëputjes së vinçit.

Së dyti, mbetet për t’u sqaruar nëse procedurat e mirëmbajtjes, sigurisë dhe kontrollit të pajisjeve industriale ishin zbatuar sipas kërkesave ligjore.

Së treti, duhet të qartësohet statusi procedural i të gjithë personave për të cilët janë lëshuar urdhra ndalimi dhe përgjegjësitë eventuale të tyre.

Së katërti, autoritetet shëndetësore duhet të sqarojnë mospërputhjen mes 13 të plagosurve të raportuar në bilancin e mbrëmjes dhe 16 emrave të publikuar nga Spitali Shtetëror i Aliağas.

Po ashtu, raportimet e fundit të shqyrtuara nuk përmbajnë një konfirmim përfundimtar të veçantë mbi statusin e katër personave që kërkoheshin nën rrënoja në orët e mëparshme. Nuk duhet të supozohet se ata janë të zhdukur shtesë ndaj bilancit prej 16 viktimash, pa një sqarim të ri zyrtar.

Një çështje tjetër është nëse aksidentet e mëparshme në HABAŞ kishin nxitur inspektime, rekomandime ose masa konkrete për përmirësimin e sigurisë dhe nëse këto masa ishin zbatuar.

Tragjedia e 9 nëntorit, me 16 jetë të humbura brenda një dite, e ka vënë kompleksin industrial HABAŞ në qendër të vëmendjes publike në Turqi.

Përgjigjet përfundimtare mbi shkaqet dhe përgjegjësitë do të varen nga rezultatet e ekspertizave teknike, hetimit të Prokurorisë së Menemenit dhe kontrolleve administrative të institucioneve turke.

(Anadolu Agency – AA, Demirören Haber Ajansı – DHA, İhlas Haber Ajansı – İHA, TRT Haber, Sabah, Habertürk, Evrensel, Diken, Cumhuriyet, T24, A Haber, Guvernatoria e Izmirit, Ministria e Brendshme e Turqisë, Ministria e Drejtësisë e Turqisë, Ministria e Shëndetësisë e Turqisë, Ministria e Energjisë dhe Burimeve Natyrore e Turqisë)