Një nga skandalet më të mëdha që ka goditur sistemin gjyqësor në Maqedoninë e Veriut ka shpërthyer në Gostivar, pasi ushtruesi i detyrës së kryetarit të Gjykatës Themelore të Gostivarit, Eljesa Aliji, është vënë nën hetim për dyshime serioze për korrupsion dhe ndikim të kundërligjshëm në procedura gjyqësore.
Prokuroria për Ndjekjen e Krimit të Organizuar dhe Korrupsionit (OJQ GOKK) ka hapur procedurë hetimore kundër Alijit dhe një administratori gjyqësor të së njëjtës gjykatë, nën dyshimin se për një periudhë disa vjeçare kanë kërkuar dhe marrë para për të ndikuar te gjyqtarët në Gjykatën Themelore dhe atë të Apelit në Gostivar.
Rasti ka shkaktuar reagime të shumta në opinion, jo vetëm për shkak të pozitës së lartë të personit të dyshuar, por edhe sepse Aliji kishte qenë më parë subjekt i kritikave të forta institucionale dhe revizore për mënyrën e punës së tij.
Si nisi hetimi?
Sipas Prokurorisë, hetimi ka të bëjë me periudhën janar 2023 – 2025, gjatë së cilës dy të dyshuarit, duke përdorur pozitën zyrtare dhe ndikimin e tyre real ose të supozuar, kanë premtuar ndërhyrje në procese gjyqësore kundrejt pagesës.
Sipas dyshimeve të Prokurorisë, në fillim të vitit 2023, një person që ishte palë në një kontest civil gjyqësor kishte kërkuar ndihmë lidhur me rastin e tij.
Prokuroria pretendon se Aliji dhe administratori gjyqësor i kishin premtuar ndihmë dhe ndërhyrje në këmbim të parave.
Skema e dyshuar e ryshfetit: fillimisht 5.000 euro, pastaj edhe 3.000 të tjera
Sipas hetimit, në fazën e parë të rastit, të dyshuarit kanë kërkuar 5.000 euro për të ndërhyrë te një gjyqtar në Gjykatën Themelore të Gostivarit.
Qëllimi ishte që gjyqtari të merrte vendim për përsëritjen e procedurës gjyqësore, në një rast ku më parë ishte dhënë aktgjykim refuzues.
Megjithatë, sipas Prokurorisë, ndërhyrja nuk pati sukses.
Pas kësaj, sipas dyshimeve, të dyshuarit kërkuan edhe 3.000 euro shtesë, duke pretenduar se do të ndikonin te gjyqtarët e shkallës së dytë në Gjykatën e Apelit në Gostivar, me qëllim që të anulohej vendimi me të cilin ishte refuzuar përsëritja e procedurës.
Përveç shumës prej 8.000 eurosh, sipas Prokurorisë, administratori gjyqësor ka marrë edhe 800 euro shtesë, për të “kryer një punë” që kishte të bënte me një dokument me shkrim të dorëzuar nga një përmbarues.
Në total, sipas pretendimeve të hetimit, bëhet fjalë për 8.800 euro të marra në mënyrë të kundërligjshme.
Për çfarë vepre penale dyshohen?
Dy të dyshuarit ndiqen për veprën penale:
“Marrje shpërblimi për ndikim të kundërligjshëm”
Sipas Prokurorisë, dyshimi bazohet në pretendimin se ata kanë përdorur pozitën dhe ndikimin e tyre për të premtuar ndërhyrje në vendimmarrjen gjyqësore – diçka që nuk lejohet me ligj.
Megjithatë, procedura aktualisht ndodhet vetëm në fazën e hetimit paraprak, çka nënkupton se bëhet fjalë për dyshime të bazuara, dhe jo për fajësi të provuar me vendim gjyqësor.
Pse Aliji nuk përfundoi në paraburgim?
Një nga çështjet që ngjalli debat publik ishte fakti se, pavarësisht peshës së akuzave dhe pozitës së tij, Eljesa Aliji nuk u dërgua në paraburgim.
Gjykata Penale në Shkup sqaroi se nuk ka pasur bazë ligjore për të caktuar masë më të rëndë, sepse Prokuroria nuk ka kërkuar paraburgim, por vetëm masa kujdesi.
Si rezultat, Gjykata pranoi propozimin e Prokurorisë dhe vendosi masa kufizuese për të dy të dyshuarit.
Çfarë masash iu caktuan?
Ndaj Alijit dhe administratorit gjyqësor janë vendosur këto masa kujdesi:
- konfiskim i përkohshëm i pasaportës dhe dokumenteve të udhëtimit;
- ndalim për lëshimin e dokumenteve të reja për kalimin e kufirit;
- ndalim për largim nga vendbanimi ose vendqëndrimi;
- ndalim për kalimin e kufirit shtetëror;
- detyrim për paraqitje periodike te personi zyrtar ose organi kompetent shtetëror;
- ndalim për kryerjen e aktiviteteve të caktuara të punës që lidhen me veprën penale.
Kjo do të thotë se Aliji aktualisht nuk mund të udhëtojë jashtë vendit dhe ka kufizime në ushtrimin e funksioneve që mund të lidhen me rastin penal.
Kush është Eljesa Aliji dhe pse emri i tij ishte problematik edhe më herët?
Rasti aktual nuk është hera e parë që emri i Eljesa Alijit lidhet me kontestime serioze.
Në opinion publik ai njihej si një nga rastet më të debatueshme në gjyqësor, pasi vite më parë vetë kishte raportuar se kishte mbajtur lëndë në sirtar për gjashtë vjet, duke lejuar që ato të vjetroheshin.
Kur ishte gjyqtar për ekzekutimin e sanksioneve, në periudhën 2013–2019, ai trajtonte lëndë që kishin të bënin me:
- konfiskim pasurie;
- dënime në para dhe gjoba;
- arkëtim të shpenzimeve gjyqësore;
- përfitime pasurore të fituara në mënyrë të kundërligjshme.
Megjithëse kishte lëshuar urdhra për ekzekutim, sipas gjetjeve të mëvonshme, lëndët nuk ishin proceduar siç duhet në Drejtorinë e të Ardhurave Publike dhe te përmbaruesit, gjë që solli parashkrimin e rasteve dhe pamundësi për arkëtimin e mjeteve.
Paradoksi që ngriti reagime të forta ishte se, ndonëse vetë kishte raportuar problemin dhe Këshilli Gjyqësor kishte hapur procedura ndaj tij, ai më pas u zgjodh ushtrues detyre kryetar i Gjykatës së Gostivarit, madje iu besua edhe një mandat tjetër.
Çfarë zbuloi Enti Shtetëror i Revizionit?
Në vitin 2025, Enti Shtetëror i Revizionit publikoi një raport kritik për Gjykatën Themelore të Gostivarit gjatë udhëheqjes së Alijit.
Në raport u evidentuan probleme serioze, mes tyre:
- mungesë evidence për para dhe sende me vlerë të konfiskuara;
- paqartësi për fatin e stolive dhe sendeve të sekuestruara;
- mungesë inventarizimi të depozitave gjyqësore;
- mungesë dokumentacioni për objektin ku funksionon gjykata;
- mosfunksionim i sistemit të evidencës elektronike të orarit të punës;
- mungesë kontrolli mbi operacionet financiare dhe materiale të gjykatës.
Pavarësisht këtyre gjetjeve, Aliji nuk u shkarkua.
Në një rast tjetër disiplinor, ai u dënua vetëm me 15 për qind ulje page për gjashtë muaj, pasi kishte nënshkruar përsëritjen e një procesi gjyqësor ku ekzistonte konflikt interesi për shkak të lidhjes familjare me një zyrë avokatie.
Çfarë pritet tani?
Hetimi ndaj Alijit dhe administratorit gjyqësor është në fazën fillestare dhe Prokuroria pritet të mbledhë dëshmi, deklarata dhe dokumentacion shtesë për të vendosur nëse do të ngrihet aktakuzë.
Nëse dyshimet konfirmohen, rasti mund të shndërrohet në një nga proceset më të rëndësishme për korrupsion në gjyqësor në Maqedoninë e Veriut, pasi për herë të parë në qendër të hetimeve ndodhet kreu i një gjykate, i dyshuar se ka përdorur funksionin për të ndikuar mbi vendimmarrjen e gjyqtarëve kundrejt pagesës./TetovaNews
