Industria holandeze e çipave po rritet me ritme të shpejta. Të ardhurat e sektorit janë më shumë se dyfishuar brenda gjashtë vjetësh, ndërsa janë krijuar edhe dhjetëra mijëra vende të reja pune. Veçanërisht bumi global i inteligjencës artificiale po i jep një shtysë të fuqishme industrisë. ASML luan një rol kyç në këtë zhvillim.
Të ardhurat e industrisë së çipave arrijnë në 45,6 miliardë euro
Kompanitë holandeze të sektorit të gjysmëpërçuesve realizuan së bashku gjatë vitit të kaluar të ardhura prej 45,6 miliardë eurosh, sipas të dhënave të publikuara nga Zyra Holandeze e Statistikave, CBS. Në vitin 2019, kjo shifër ishte vetëm 21,3 miliardë euro.
Kjo do të thotë se të ardhurat janë më shumë se dyfishuar brenda gjashtë vjetësh. Rritja nuk lidhet vetëm me faktin se kompanitë ekzistuese të çipave janë zgjeruar. Sipas CBS-së, disa ndërmarrje gjithashtu i kanë orientuar aktivitetet e tyre në një masë më të madhe drejt biznesit të çipave.
Kompanitë e reja, nga ana tjetër, kanë luajtur një rol dukshëm më të vogël në rritjen e të ardhurave. Që nga viti 2019, rreth 400 milionë euro të të ardhurave shtesë kanë ardhur nga operatorë të rinj në këtë sektor.
Industria e çipave përfshin shumë më tepër sesa vetëm kompanitë që prodhojnë fizikisht çipa. Disa ndërmarrje i projektojnë çipat, por prodhimin ua besojnë kompanive të tjera. Të tjera furnizojnë makineri dhe pajisje të tjera të nevojshme për prodhimin e gjysmëpërçuesve.
ASML përfiton nga kërkesa e jashtëzakonshme për IA
Një pjesë e madhe e të ardhurave të industrisë holandeze të çipave vjen nga ASML. Prodhuesi i makinerive për industrinë e çipave, me seli në Veldhoven, realizoi në vitin 2025 të ardhura rekord prej gati 33 miliardë eurosh.
Rritja e fuqishme lidhet ndër të tjera me përhapjen e inteligjencës artificiale. Kompanitë e mëdha teknologjike po ndërtojnë dhe zgjerojnë me ritme të larta qendrat e të dhënave dhe për këtë arsye kanë nevojë për çipa gjithnjë e më të fuqishëm.
ASML zë një pozitë qendrore në këtë zinxhir prodhimi. Kompania holandeze është furnizuesi i vetëm në botë i makinerive më të avancuara të litografisë, me të cilat prodhuesit e gjysmëpërçuesve mund të prodhojnë çipa jashtëzakonisht të sofistikuar.
Edhe kompani të tjera holandeze luajnë rol të rëndësishëm në këtë industri. Mes tyre janë prodhuesi i çipave NXP dhe prodhuesi i pajisjeve për industrinë e gjysmëpërçuesve ASM. Ky i fundit realizoi në tremujorin e kaluar të ardhura rekord prej më shumë se 1 miliard eurosh.
Megjithatë, rritja e shpejtë nuk do të thotë se çdo kompani e çipave po shton vazhdimisht numrin e punonjësve. ASML kishte njoftuar më herët se, pavarësisht të ardhurave rekord, do të shkurtonte 1.700 vende pune. Sipas kompanisë, organizata ishte bërë tepër e rënduar dhe joefikase në disa sektorë.
Edhe numri i vendeve të punës pothuajse është dyfishuar
Nuk janë rritur fuqishëm vetëm të ardhurat. Edhe punësimi në industrinë holandeze të çipave është pothuajse dyfishuar brenda gjashtë vjetësh.
Në vitin 2019, në këtë industri punonin pak më shumë se 23.000 persona. Vitin e kaluar numri i tyre kishte kaluar 43.000. Sipas CBS-së, kompanitë e reja të çipave kanë krijuar afro 2.000 vende të reja pune.
Megjithatë, ritmi i rritjes së punësimit po ngadalësohet. Vitin e kaluar u krijuan pak më shumë se një mijë vende të reja pune. Ky ishte shtimi më i ulët vjetor i regjistruar gjatë viteve të fundit.
Ndërkohë, qeveria holandeze po përpiqet të forcojë më tej pozitën e këtij sektori. Kabineti vendosi vitin e kaluar të investojë 230 milionë euro në industrinë e çipave.
Çipat tashmë janë të domosdoshëm për një gamë të gjerë produktesh dhe sektorësh, përfshirë telefonat inteligjentë, pajisjet shtëpiake, automjetet elektrike dhe qendrat e të dhënave. Për këtë arsye, industria e gjysmëpërçuesve nuk ka vetëm rëndësi të madhe ekonomike; përmes kompanive si ASML, Holanda luan gjithashtu një rol të rëndësishëm në zinxhirin global të furnizimit me çipa.
