Deri në çfarë mase duhet të përgatitet Finlanda për përkeqësimin e mjedisit të saj të sigurisë? Instituti Kërkimor i Forcave të Mbrojtjes së Finlandës sapo ka përfunduar FIN FOE 2040, një studim kushtuar mjedisit të ardhshëm operacional të vendit dhe pasojave të tij për mbrojtjen kombëtare. Sipas faqes Nordic Defence Sector, qëllimi i tij nuk është të parashikojë të ardhmen, por ta ndihmojë Helsinkin të përgatitet për zhvillime të mundshme dhe të mendojë për mbrojtjen e tij në planin afatgjatë.
Studiuesit identifikojnë pesë faktorë që pritet ta formësojnë këtë mjedis: rivalitetin mes fuqive të mëdha, kërcënimet e reja ndaj sigurisë, aleancat dhe partneritetet e Finlandës, evolucionin e luftës dhe të kapaciteteve ushtarake, si dhe transformimet e shoqërisë dhe të sistemit botëror të sigurisë dhe mbrojtjes. Këta faktorë shqyrtohen përmes trajektoreve të ndryshme të mundshme, të cilat çojnë në dy skenarë kryesorë: “Vazhdimësia e pasigurisë” dhe “Lufta në Evropë”.
Skenari i parë përshkruan një mjedis që mbetet i paqëndrueshëm për një kohë të gjatë, ku zhvillimet gjeopolitike vazhdojnë të jenë të vështira për t’u parashikuar. I dyti parashikon një përkeqësim më të thellë të situatës së sigurisë, deri në shpërthimin e një lufte në kontinentin evropian.
Katër skenarë të tjerë shtesë, të ndërtuar rreth formulës “Po sikur…”, e zgjerojnë gamën e mundësive dhe u mundësojnë studiuesve të shqyrtojnë zhvillime të tjera të mundshme në të ardhmen. Pavarësisht dallimeve mes tyre, këta skenarë nxjerrin në pah pesë konstante: pasigurinë, një mjedis sigurie të paqëndrueshëm dhe që ndryshon me shpejtësi, një mbrojtje ushtarake shumështresore, partneritete selektive dhe një sistem mbrojtjeje të integruar me pjesën tjetër të shoqërisë.
Përgatitje afatgjatë
Është pikërisht kjo pasiguri që përbën një nga mësimet kryesore të studimit. Mjedisi operacional i Finlandës do të mbetet fort nën ndikimin e aktorëve të jashtëm dhe të zhvillimeve gjeopolitike që po përshpejtohen gjithnjë e më shumë. Për studiuesit, Helsinki duhet të shmangë reagimin ndaj çdo ndryshimi me masa të veçuara ose afatshkurtra.
FIN FOE 2040 bën gjithashtu thirrje që të vihen në pikëpyetje disa parime që tradicionalisht janë lidhur me mbrojtjen ushtarake. Legjislacioni, ndarja e përgjegjësive, organizimi… Një pjesë e sistemit finlandez vazhdon të mbështetet në një ndarje të qartë mes luftës dhe paqes. Mirëpo, kjo ndarje po bëhet gjithnjë e më problematike përballë kundërshtarëve që nuk e bëjnë domosdoshmërisht një dallim të tillë.
Prandaj, reflektimi ka të bëjë njëkohësisht me përshtatjen e sistemit të mbrojtjes dhe me aftësinë e tij për të përballuar zhvillime që nuk shfaqen në formën e një kalimi të qartë nga paqja në konflikt.
Në këtë mjedis në ndryshim, edhe partneritetet duhet të konceptohen në mënyrë selektive, ndërsa mbrojtja ushtarake duhet të mbetet ngushtësisht e integruar në strukturën e përgjithshme të shoqërisë.
Megjithatë, sipas faqes së ushtrisë finlandeze, Finlanda zotëron një avantazh të vjetër: kulturën e saj të reziliencës dhe të aftësisë për të mbijetuar. Studimi e paraqet këtë si një bazë të çmuar për të ardhmen.
Por ai paralajmëron gjithashtu kundër një interpretimi tepër literal ose tepër cinik të kësaj ideje. Nëse mbijetesa shihet vazhdimisht si një fatalitet i pashmangshëm, paralajmëron studimi në thelb, ekziston rreziku që skenarët më të frikshëm të shndërrohen në profeci që përmbushen vetë./L’Express.fr
