Ligji historik i Evropës për inteligjencën artificiale ka kaluar nga faza e idesë në atë të zbatimit konkret.
Pse ka rëndësi: Brukseli së shpejti do të mësojë nëse mund ta shndërrojë kuadrin e tij të gjerë rregullator për IA-në në rregulla që kompanitë mund t’i zbatojnë realisht — dhe nëse ky kuadër mund të bëhet standard global për inteligjencën artificiale.
Çfarë po ndodh
Një afat i rëndësishëm për zbatimin e ligjit hyri në fuqi më 2 gusht.
Më e rëndësishmja është se tashmë janë në fuqi kërkesat e reja për transparencë dhe deklarim lidhur me chatbot-ët dhe përmbajtjen e gjeneruar nga inteligjenca artificiale.
Zyra Evropiane për Inteligjencën Artificiale deri tani nuk ka ndërmarrë masa ndaj ndonjë kompanie që mbulohet nga ligji për shkelje, por tashmë ka kompetencë t’u kërkojë kompanive informacione ose qasje në modelet e tyre.
Çfarë thonë ekspertët
“Ky është një legjislacion i ndërlikuar”, tha për Axios Patrick Van Eecke, partner në firmën juridike Cooley në Bruksel, i cili këshillon kompanitë për respektimin e Aktit të IA-së.
Ai tha se 2 gushti shënoi momentin kur përdoruesit e zakonshëm mund të fillojnë t’i ndiejnë efektet konkrete të ligjit, për shembull përmes njoftimeve se materiali që po shohin është gjeneruar nga inteligjenca artificiale.
Pamja e përgjithshme
Akti i IA-së mund të shndërrohet në një standard global pa qenë domosdoshmërisht një rregullore që kompanitë thjesht e kopjojnë fjalë për fjalë.
Zbatimi nga kompanitë mund të jetë i ndërlikuar, por mënyra se si do të përfundojë respektimi i këtyre rregullave do të ketë ndikim të madh, ndërsa kompanitë vendosin se si të operojnë në vende të ndryshme të botës.
“Ne kemi nevojë për një standard. Ky moment teknologjik po zhvillohet jashtëzakonisht shpejt. Dhe tani për tani, të paktën Akti i BE-së për IA-në na jep një standard”, tha për Axios Amy Worley, drejtoreshë menaxhuese dhe zyrtare për mbrojtjen e të dhënave në Berkeley Research Group.
Sipas saj, njoftimet e transparencës që kërkohen nga Akti i IA-së tashmë kanë filluar të përhapen.
Ajo shtoi se përdorimi i watermark-ut, pra shenjimit digjital të përmbajtjes, mund të shërbejë gjithashtu si mbrojtje ligjore për kompanitë në raste gjyqësore.
Shembulli konkret
Anthropic njoftoi se modelet e ardhshme Claude do të gjenerojnë tekst që përmban watermark, në mënyrë që të jetë në përputhje me Aktin e BE-së për Inteligjencën Artificiale.
Anthropic thotë se teksti me watermark nuk do të jetë i dallueshëm për lexuesit, por kompania planifikon që së shpejti t’u ofrojë përdoruesve një “API për zbulimin e watermark-ut”.
Google dhe Meta deklaruan në korrik se do të miratonin dhe zhvillonin mjete për transparencë dhe watermark.
Meta tha se do të punonte së bashku me Zyrën Evropiane për IA-në për ta mbajtur qasjen e saj ndaj respektimit të ligjit “praktike, të ndërveprueshme dhe realisht të dobishme”.
OpenAI po publikon përmbledhje të të dhënave të trajnimit në përputhje me Aktin, tha kompania, si dhe po përdor “sinjale të integruara të origjinës” së përmbajtjes.
Ndërkohë, respektimi i Aktit nga Microsoft përfshin ndryshime në qeverisjen e brendshme dhe në menaxhimin e rrezikut.
Çfarë vjen më pas
Kërkesat për transparencë që hynë në fuqi në gusht janë vetëm një pjesë e zbatimit gradual të Aktit të IA-së.
Rregullat për kategoritë kryesore të sistemeve të IA-së me rrezik të lartë — për shembull përdorimet në arsim, biometrikë dhe migracion — si dhe përdorimet e IA-së në produkte fizike, do të hyjnë në fuqi më vonë, në dhjetor 2027 dhe gusht 2028.
Kjo do të thotë se do të duhen vite përpara se të mund të vlerësohet ndikimi i plotë i ligjit.
Përfundimi
Evropa mund të mos arrijë ta bindë pjesën tjetër të botës që ta kopjojë saktësisht ligjin e saj për inteligjencën artificiale.
Por ndoshta as nuk ka nevojë ta bëjë këtë.
Nëse kompanitë fillojnë ta trajtojnë Aktin e IA-së si standardin bazë për transparencën dhe menaxhimin e rrezikut, atëherë Brukseli do të ketë ndikuar në formësimin e rregullave globale për inteligjencën artificiale edhe në vende ku ligji evropian nuk zbatohet drejtpërdrejt./Axios
