Inteligjenca artificiale ka një problem serioz me imazhin publik. Dhe një nga mënyrat me të cilat kompanitë kryesore të sektorit po përpiqen ta përmirësojnë atë është duke hyrë fuqishëm në fushën e kujdesit shëndetësor.
Pse ka rëndësi: Të prezantohesh si një industri që mund të shpëtojë botën përmes ilaçeve dhe trajtimeve të projektuara me ndihmën e inteligjencës artificiale tingëllon shumë më mirë sesa të fajësohesh për dëmtimin e mjedisit apo për rritjen e faturave të energjisë elektrike të amerikanëve.
Megjithatë, edhe modelet më të avancuara të inteligjencës artificiale nuk janë aktualisht në gjendje të krijojnë trajtime mrekullibërëse. Për më tepër, përdorimi i tyre në biologji dhe mjekësi mund të krijojë edhe rreziqe serioze sigurie.
Kjo mund të hapë gjatë dy ose tre viteve të ardhshme një debat të ndërlikuar mbi mënyrën se si duhet të shpërndahen burimet dhe nëse përfitimet nga përdorimi i sasive të jashtëzakonshme të fuqisë kompjuterike për kërkime mjekësore janë më të mëdha sesa kostot ekonomike, energjetike dhe të sigurisë.
Çfarë po ndodh
The Wall Street Journal raportoi këtë muaj se kompania Anthropic po përpiqet të forcojë besimin e investitorëve përpara ofertës së saj të madhe publike fillestare, duke folur gjithnjë e më shumë për një zgjerim agresiv në kujdesin shëndetësor dhe biologji.
Drejtori ekzekutiv i Anthropic, Dario Amodei, shkroi në platformën X se kompania po përparon me shpejtësi në biologji dhe mjekësi.
Ai deklaroi se Anthropic shpreson të ketë „rezultate të jashtëzakonshme gjatë viteve të ardhshme dhe disa shenja të para premtuese që në muajt e ardhshëm”.
Por Anthropic nuk është e vetme.
Nvidia dhe kompania farmaceutike Eli Lilly po ndërtojnë në San Francisko një laborator për zbulimin e barnave me vlerë 1 miliard dollarë, ku studiues të shkencave të jetës do të punojnë së bashku me zhvillues të modeleve të inteligjencës artificiale dhe inxhinierë.
Ndërkohë, Isomorphic Labs, kompania e specializuar në zbulimin e barnave me inteligjencë artificiale dhe e krijuar nga ekosistemi i Google, ka siguruar së fundmi 2,1 miliardë dollarë financim.
Paratë do të përdoren për të punësuar më shumë ekspertë të inteligjencës artificiale dhe profesionistë klinikë.
Isomorphic Labs zhvillon gjithashtu bashkëpunime kërkimore me disa prej kompanive më të mëdha farmaceutike në botë, përfshirë Novartis, Eli Lilly dhe Johnson & Johnson.
Por përparimet e mëdha mund të jenë ende vite larg
Kjo nuk është domosdoshmërisht qetësuese për një publik amerikan që po bëhet gjithnjë e më skeptik ndaj zgjerimit të industrisë së inteligjencës artificiale.
Në shumë komunitete po rritet kundërshtimi ndaj ndërtimit të qendrave të mëdha të të dhënave, me moratoriume, kërcënime për procese gjyqësore dhe shqetësime se sistemet e inteligjencës artificiale do të eliminojnë gjithnjë e më shumë vende pune.
Teknologjia tashmë po e përshpejton ndjeshëm procesin e zhvillimit të barnave.
Ajo po ndihmon gjithashtu mjekët dhe specialistët që të analizojnë imazhet mjekësore, të identifikojnë anomalitë dhe të diagnostikojnë sëmundje të ndryshme.
Por inteligjenca artificiale po kontribuon në disa raste edhe në rritjen e kostos së kujdesit shëndetësor.
Programet kompjuterike dhe asistentët automatikë që dokumentojnë në mënyrë më të detajuar trajtimin që merr një pacient mund të çojnë në evidentimin dhe faturimin e më shumë shërbimeve mjekësore.
Ekzistojnë gjithashtu shqetësime të mëdha se mjetet kërkimore të fuqizuara nga inteligjenca artificiale mund të përdoren për qëllime keqdashëse.
Një nga skenarët më shqetësues është mundësia që sisteme të tilla të përdoren për të ndihmuar në zhvillimin e një arme biologjike.
Anthropic vendosi masa të rrepta sigurie në modelin e saj të gjeneratës së ardhshme Claude Fable 5, pasi arriti në përfundimin se modeli mund t’i jepte një aktori keqdashës një avantazh të konsiderueshëm në fusha të caktuara të biologjisë.
Çfarë fshihet pas orientimit drejt shëndetësisë
Hyrja e industrisë së inteligjencës artificiale në kujdesin shëndetësor po ndodh në një moment kur laboratorë të avancuar si Anthropic dhe OpenAI po përgatiten për të hyrë në bursë.
Një nga arsyet kryesore është kostoja jashtëzakonisht e lartë e zhvillimit të inteligjencës artificiale moderne.
Trajnimi i modeleve të reja kërkon sasi të mëdha kapitali, ndërsa funksionimi i tyre kërkon infrastruktura kompjuterike që konsumojnë disa gigavat energji elektrike.
Zgjerimi në sektorin e shkencave të jetës mund t’u japë kompanive të inteligjencës artificiale mundësinë që njëkohësisht:
– të diversifikojnë burimet e të ardhurave;
– të krijojnë tregje të reja;
– dhe të ndryshojnë perceptimin negativ të publikut ndaj industrisë.
Sipas Lloyd Price, partner në kompaninë e këshillimit për bashkime dhe blerje në shëndetësinë digjitale Nelson Advisors, kjo është pjesërisht një betejë për të fituar „zemrat dhe mendjet” e publikut.
„Ekziston paksa ideja se ‘të këqijtë po marrin të gjitha burimet, por në të njëjtën kohë mund ta ndihmojnë njerëzimin’. E vërteta ndodhet diku në mes”, tha Price për Axios.
Ai argumenton se përparimet reale mjekësore mund ta ndryshojnë rrënjësisht mënyrën se si qytetarët e shohin inteligjencën artificiale.
Në vend që ajo të perceptohet vetëm si kërcënim për mjedisin, sigurinë ose vendet e punës, inteligjenca artificiale mund të fillojë të shihet si një lloj infrastrukture publike thelbësore.
Pengesat mbeten të mëdha
Kompanitë e inteligjencës artificiale përballen megjithatë me barriera serioze.
Një prej tyre lidhet me marrëdhëniet e ndërlikuara me administratën e presidentit Donald Trump, e cila po përpiqet të ndjekë një qasje relativisht të lehtë ndaj rregullimit të inteligjencës artificiale, duke ruajtur njëkohësisht mbikëqyrjen mbi çështjet e sigurisë dhe privatësisë.
Ekziston edhe një problem tjetër: një pjesë e madhe e publikut amerikan ka tashmë një perceptim negativ për kompanitë e mëdha farmaceutike.
Shumë qytetarë besojnë se fitimet e industrisë farmaceutike janë një prej faktorëve kryesorë që mbajnë të larta çmimet e barnave.
Për këtë arsye, një kompani e inteligjencës artificiale mund të përballet me një reagim të ri negativ nëse publiku krijon përshtypjen se ajo po vendos fitimin përpara pacientëve ose po kontribuon në krizën e përballueshmërisë së kujdesit shëndetësor.
Përfundimi
Laboratorët më të mëdhenj të inteligjencës artificiale do të duhet të dëshmojnë se teknologjia e tyre po sjell përfitime të matshme për shoqërinë dhe se nuk po përdoret vetëm për të kënaqur investitorët.
Pyetja kryesore është nëse qytetarët do të pranojnë ndërtimin e gjithnjë e më shumë qendrave gjigante të të dhënave pranë komuniteteve të tyre në këmbim të premtimit se këto infrastruktura mund të ndihmojnë në krijimin e barnave, trajtimeve dhe zbulimeve të reja mjekësore.
„Ajo që dëgjoj shumë shpesh është pyetja: ku është kontributi konkret apo zbulimi që ka çuar drejtpërdrejt në krijimin e një ilaçi?”, tha Price.
„Ky është një sport ekipor dhe inteligjenca artificiale është vetëm një prej lojtarëve në fushë.”/Axios
