Lëkundja me magnitudë 4,7 dhe thellësi rreth tre kilometra u ndie fuqishëm në Napoli, Pozzuoli, Quarto, Ischia dhe Procida. Dy nga të lënduarit u klasifikuan me kod të kuq, ndërsa dëmtimet e ndërtesave, rrëshqitjet e shkëmbinjve, ndërprerjet e energjisë dhe pezullimi i transportit detar e hekurudhor e kthyen mbrëmjen e 31 korrikut në një emergjencë të gjerë.
Një tërmet me magnitudë 4,7 goditi mbrëmjen e së premtes, më 31 korrik 2026, zonën vullkanike të Campi Flegrei, në perëndim të Napolit, duke shkaktuar panik mes banorëve, dëme të konsiderueshme në Pozzuoli, ndërprerje të energjisë elektrike dhe pezullim të përkohshëm të një pjese të madhe të transportit hekurudhor e detar.
Lëkundja kryesore u regjistrua në orën 19:46 sipas kohës lokale, në një thellësi shumë të cekët prej rreth 2,6 deri në tre kilometra. Sipas Institutit Kombëtar të Gjeofizikës dhe Vullkanologjisë të Italisë – INGV, epiqendra ndodhej në zonën e Campi Flegrei, pranë Pozzuolit dhe Solfatarës.
Bilanci më i fundit i Mbrojtjes Civile italiane, i bërë publik pas mesnatës, flet për 21 persona të lënduar, dy prej të cilëve u klasifikuan me kod të kuq. Nuk janë raportuar viktima. Autoritetet nuk kanë publikuar ende hollësi të plota për gjendjen shëndetësore të dy personave me kod të kuq.
Shifra prej 21 të lënduarish zëvendëson bilancet paraprake që gjatë mbrëmjes flisnin fillimisht për katër, më pas tetë, dhjetë dhe 20 të lënduar. Ndryshimet pasqyrojnë përditësimin gradual të të dhënave nga spitalet, ekipet e shpëtimit dhe Njësia e Krizës, jo bilance kundërthënëse përfundimtare.
LËKUNDJA U NDIEN NË NAPOLI, ISCHIA DHE PROCIDA
Tërmeti u ndie fuqishëm në Pozzuoli dhe në komunat e tjera të zonës flegreane, por edhe në Napoli, nga Fuorigrotta, Bagnoli dhe Soccavo deri në Vomero, Chiaia, Posillipo, Colli Aminei, Quartieri Spagnoli dhe qendrën administrative të qytetit.
Lëkundjet u raportuan gjithashtu në Quarto, Bacoli, Monterusciello, Casoria dhe Mugnano, si dhe në ishujt Ischia dhe Procida, në Gjirin e Napolit.
Shumë banorë dolën me vrap nga shtëpitë dhe qëndruan për orë të tëra në rrugë, sheshe dhe zona të hapura. Në Pozzuoli, një numër i madh familjesh vendosën ta kalonin natën jashtë, nga frika e pasgoditjeve ose për shkak të dyshimeve mbi sigurinë e ndërtesave.
Alarmi i parë ndërkombëtar e kishte paraqitur tërmetin me magnitudë 4,5 dhe me epiqendër pranë Quartos. Ky ishte një vlerësim paraprak i një rrjeti tjetër sizmologjik. Referenca zyrtare italiane mbetet vlerësimi i INGV-së: magnitudë 4,7, me epiqendër në zonën e Campi Flegrei.
Po ashtu, disa raportime e cilësuan lëkundjen si “më të fuqishmen të regjistruar ndonjëherë”. Formulimi më i mbështetur nga të dhënat zyrtare dhe historiku i zonës është se bëhet fjalë për tërmetin më të fuqishëm në mbi 40 vjet dhe më të fortin e fazës së tanishme të krizës bradisizmike.
MBI 30 PASGODITJE GJATË MBRËMJES DHE NATËS
Pas lëkundjes kryesore nisi një varg i dendur sizmik. Deri pas mesnatës ishin regjistruar mbi 30 lëkundje të tjera me intensitet të ndryshëm.
Ndër ngjarjet më të dallueshme u raportuan një tërmet me magnitudë 2,6 në orën 20:49, një tjetër me magnitudë 2,9 në orën 20:57 dhe një pasgoditje e fuqishme me magnitudë 3,8 në orën 22:00.
Lëkundja e orës 22:00 kishte epiqendër në Gjirin e Pozzuolit, në rreth tre kilometra thellësi, dhe u ndie qartë në komunat flegreane dhe në Napoli. Gjatë orëve të vona u regjistruan edhe lëkundje me magnitudë 3,1, ndërsa aktiviteti me intensitet më të ulët vazhdoi pas mesnatës.
Burimet mediatike japin orare të ndryshme për disa nga tërmetet me magnitudë 3,1, duke përmendur orën 23:35, 00:03 dhe ngjarje të tjera gjatë natës. Për shkak se vargu sizmik vazhdonte dhe mund të bëhej fjalë për më shumë se një ngjarje me të njëjtën magnitudë, një kronologji përfundimtare kërkon katalogun e rishikuar të Observatorit të Vezuvit.
Presidenti i INGV-së, Fabio Florindo, paralajmëroi se vargu sizmik mund të vazhdonte edhe në orët pasuese, por theksoi se nuk është e mundur të parashikohen me siguri numri dhe magnituda e lëkundjeve të ardhshme.
Ai bëri të ditur se rrjetet e INGV-së vazhdojnë mbikëqyrjen 24 orë në ditë dhe se çdo ndryshim domethënës do t’u komunikohet menjëherë autoriteteve dhe qytetarëve.
Drejtoresha e Observatorit të Vezuvit, Lucia Pappalardo, tha se aktiviteti sizmik është pjesë e gjendjes në të cilën ndodhet kaldera e Campi Flegrei prej vitesh dhe se aktiviteti është intensifikuar veçanërisht gjatë tre vjetëve të fundit.
POZZUOLI, ZONA MË E GODITUR
Dëmet më të mëdha u regjistruan në Pozzuoli, qyteti që ndodhet pranë zonës së epiqendrës.
Në rrugën “Pergolesi” u shemb një pjesë e murit dhe fasadës së një ndërtese. Gurë të mëdhenj prej shtufi vullkanik ranë mbi automjete të parkuara, duke i dëmtuar. Nga shembja nuk u raportuan viktima.
Shembje të pjesshme të shpateve shkëmbore prej shtufi u regjistruan edhe përgjatë Via Napoli dhe në zonën e nënkalimit “Savino Vitagliano”. Gurët dhe shkëmbinjtë goditën disa automjete dhe një skuter. Në momentin e shembjeve nuk kishte njerëz në pikat e goditura, çka shmangu pasoja potencialisht më të rënda.
Në Via Cigliano, rrëshqitja e një pjese të shpatit izoloi katër vila, ndërsa kontrolle të tjera u zhvilluan në Via Pisciarelli.
Zjarrfikësit urdhëruan evakuimin e një ndërtese në II Traversa Virgilio, ku banonin 18 familje, pasi në objekt u konstatuan çarje serioze strukturore.
Në qendrën historike të Pozzuolit, në Via Napoli, në zonën e amfiteatrit dhe pranë Solfatarës u raportuan fasada të dëmtuara, çarje, suva të rëna, korniza të shkëputura dhe dyer të bllokuara. Disa banorë nuk mund të hynin në banesat e tyre, ndërsa të tjerë raportuan se kishin mbetur përkohësisht brenda për shkak të deformimit të dyerve.
Komuna e Pozzuolit mori qindra njoftime për suva, gurë dhe pjesë fasadash të rëna. Ekipet teknike filluan klasifikimin e rasteve sipas rrezikut dhe urgjencës së ndërhyrjes.
MUR MBI SHINAT DHE TRANSPORTI HEKURUDHOR I PEZULLUAR
Një pjesë muri ra mbi shinat e linjës Cumana. Asnjë tren nuk u godit, por shërbimi u ndërpre për kontrolle dhe për largimin e materialeve.
Ente Autonomo Volturno – EAV pezulloi përkohësisht qarkullimin në linjat Cumana dhe Circumflegrea, ndërsa u raportuan vështirësi edhe në shërbime të tjera lokale.
Rrjeti Hekurudhor Italian pezulloi qarkullimin në nyjën e Napolit për të kryer kontrollet teknike të parashikuara pas tërmeteve të kësaj fuqie. Masa preku trenat me shpejtësi të lartë, trenat Intercity dhe shërbimet rajonale. U raportuan vonesa nga 25 deri në 100 minuta në disa linja.
Linja 1 e metrosë së Napolit vazhdoi të funksiononte, por linjat e tjera të metrosë dhe transporti urban pësuan vonesa dhe ndërprerje të pjesshme.
Autoritetet deklaruan se qarkullimi hekurudhor do të rifillonte vetëm pas përfundimit të kontrolleve dhe konfirmimit të sigurisë së plotë të infrastrukturës. Materialet e disponueshme deri pas mesnatës nuk jepnin një orar të unifikuar për rikthimin e të gjitha shërbimeve.
Kontrollet në unazën rrugore Pozzuoli–Camaldoli nuk evidentuan dëme strukturore. Rruga mbeti e kalueshme, ndërsa kantieret e natës u pezulluan si masë paraprake dhe u urdhëruan inspektime më të hollësishme.
PORTI I POZZUOLIT U MBYLL
Tërmeti shkaktoi çarje të thella në korsitë e hyrjes drejt bankinave të portit tregtar të Pozzuolit. Kalata u shpall përkohësisht e papërdorshme dhe Kapitaneria e Portit ndaloi të gjitha nisjet dhe mbërritjet.
Masa ndërpreu mbi 40 udhëtime ditore me tragete dhe mjete të shpejta detare ndërmjet Pozzuolit, Ischias dhe Procidas.
Vendimi u mor nga komandanti i Kapitanerisë së Portit të Pozzuolit, toger Agostino Galati. Kompanitë e lundrimit nuk kishin njoftuar menjëherë nëse udhëtimet do të ridrejtoheshin drejt porteve të tjera.
Këshilltari për transportin në Rajonin e Campanias, Mario Casillo, paralajmëroi se bankinat do t’u nënshtroheshin kontrolleve teknike për të përcaktuar shkallën e dëmtimit dhe mundësinë e rihapjes së portit.
Mbyllja ndodhi në fillim të muajit gusht, kur fluksi turistik drejt Ischias dhe Procidas është veçanërisht i lartë.
SHEMBET PJESËRISHT NJË SHTYLLË E TENSIONIT TË LARTË
Një nga dëmet më të rëndësishme infrastrukturore ishte shembja e pjesshme e një shtylle të tensionit të lartë në zonën e Agnanos.
Shtylla, e administruar nga kompania Terna, ishte pjesë e rrjetit të rëndësishëm të furnizimit me energji elektrike të Napolit. Pas dëmtimit u raportuan ndërprerje të rrymës në Fuorigrotta, Bagnoli, Pizzofalcone dhe zona të tjera të qytetit.
Teknikët e E-Distribuzione përdorën pjesë alternative të rrjetit dhe nënstacionet dytësore për të rikthyer furnizimin për një pjesë të madhe të konsumatorëve.
Megjithatë, pas mesnatës vazhdonin probleme të lokalizuara në Fuorigrotta dhe Bagnoli. Ekipet teknike mbetën në terren për rikthimin e plotë të rrjetit.
Zjarrfikësit morën gjithashtu shumë thirrje për persona të bllokuar në ashensorë, ndërprerje të energjisë, çarje në ndërtesa, suva të rëna dhe dyshime për dëmtime të tavaneve.
21 TË LËNDUAR DHE QENDRA PRITJEJE PËR BANORËT
Bilanci i Mbrojtjes Civile u përditësua pas mbledhjes së Njësisë së Krizës, të drejtuar nga kreu i Departamentit kombëtar të Mbrojtjes Civile, Fabio Ciciliano.
Numri i të lënduarve arriti në 21, ndërsa dy persona u klasifikuan me kod të kuq. Për të tjerët, raportimet e para flisnin kryesisht për lëndime të lehta, kontrolle spitalore dhe raste të lidhura me panikun ose rënien e materialeve.
Në qendrën e pritjes “Palatrincone” në Monterusciello u përgatitën 185 vende fjetjeje. Një përditësim tjetër lokal fliste për 200 shtretër portativë të përgatitur nga Komuna për të zhvendosurit dhe personat që kishin frikë të ktheheshin në shtëpi.
Dy shifrat mund t’u referohen fazave të ndryshme të organizimit ose kapaciteteve të veçanta dhe nuk duhet të mblidhen automatikisht. Shifra e konfirmuar nga Mbrojtja Civile për Palatrinconen ishte 185 vende, ndërsa Komuna raportoi një kapacitet të përgjithshëm prej rreth 200 shtretërish portativë.
U aktivizua edhe zona e pritjes në Via Terracina të Napolit, si dhe pika të tjera në shëtitoren “Pertini”, Largo del Ricordo, parkun urban në Via Vecchia delle Vigne, Agnano-Pisciarelli, Via Paolella, Arco Felice dhe Piazza a Mare.
Për transportimin e banorëve drejt qendrës së pritjes u vunë në dispozicion autobusë të posaçëm.
Kryqi i Kuq Italian aktivizoi gjendjen e gatishmërisë në Napoli, Pozzuoli dhe në qendrën e pritjes pranë ish-bazës së NATO-s. Në gatishmëri u vendosën vullnetarë, automjete, mjekë, infermierë dhe personel i Korpusit Ushtarak të Kryqit të Kuq.
Rajoni i Campanias aktivizoi gjithashtu shërbimin e mbështetjes psikologjike për emergjenca.
MBYLLEN LOKALITETET ARKEOLOGJIKE
Të gjitha lokalitetet arkeologjike të Parkut të Campi Flegrei u mbyllën sipas protokollit të sigurisë.
Drejtoresha e përkohshme e parkut, Tiziana D’Angelo, raportoi një shembje të vogël në Kështjellën e Baia-s. Dëmtimi u konstatua nga roja e natës dhe nuk pati persona të lënduar.
Vëmendja u përqendrua edhe te Amfiteatri Flavian i Pozzuolit, një nga amfiteatrot më të mëdhenj romakë të ruajtur, i cili ndodhet pranë Solfatarës dhe zonës së epiqendrës.
Autoritetet e parkut njoftuan se inspektimet e hollësishme do të nisnin sapo kushtet sizmike ta lejonin. Deri në përfundimin e kontrolleve nuk mund të përcaktohej nëse monumenti kishte pësuar dëmtime strukturore.
NJËSIA E KRIZËS DHE REAGIMI I AUTORITETEVE
Prefekti i Napolit, Michele di Bari, kontaktoi kryetarët e komunave të Pozzuolit dhe Bacolit dhe thirri Qendrën për Bashkërendimin e Operacioneve të Shpëtimit.
Komuna e Pozzuolit aktivizoi menjëherë Qendrën Operative Komunale – COC, për të koordinuar monitorimin, kontrollet teknike dhe ndihmën për banorët.
Kryetari i Pozzuolit, Luigi Manzoni, u kërkoi qytetarëve të ruanin qetësinë, të ndiqnin udhëzimet e autoriteteve dhe të mbështeteshin vetëm në njoftimet zyrtare.
“E kuptoj shqetësimin dhe ankthin që mund të lindin në këto momente, veçanërisht në familje. Kemi aktivizuar menjëherë Qendrën Operative Komunale për të bashkërenduar të gjitha aktivitetet e monitorimit dhe të ndihmës për popullatën”, deklaroi Manzoni.
Ai bëri të ditur se administrata ishte në kontakt të vazhdueshëm me Observatorin e Vezuvit, Mbrojtjen Civile dhe institucionet e tjera kompetente.
Kryeministrja Giorgia Meloni ndoqi zhvillimin e situatës dhe mbledhjen e Njësisë së Krizës. Sipas Zyrës së Kryeministrisë, ajo ishte në kontakt të vazhdueshëm me ministrin për Mbrojtjen Civile dhe Politikat Detare, Nello Musumeci; kreun e Mbrojtjes Civile, Fabio Ciciliano; nënsekretarin e Kryeministrisë, Alfredo Mantovano; dhe prefektin e Napolit, Michele di Bari.
Musumeci deklaroi se autoritetet po punonin për të kufizuar vështirësitë e familjeve të prekura dhe për të garantuar bashkërendimin e të gjitha strukturave operative.
Presidenti i Rajonit të Campanias, Roberto Fico, dhe këshilltarja rajonale për Mbrojtjen Civile, Fiorella Zabatta, ndoqën situatën në bashkërendim me Prefekturën, komunat dhe Mbrojtjen Civile kombëtare.
Kryetari i Napolit, Gaetano Manfredi, monitoroi zhvillimet në kontakt me strukturat komunale dhe kombëtare të emergjencës.
DËSHMITË: “MURET KËRCISNIN, SHTËPIA LËKUNDEJ”
Dëshmitë e banorëve tregojnë fuqinë me të cilën u ndie tërmeti në një zonë të gjerë.
“Dëgjoja muret duke kërcitur. Nuk kam ndier kurrë një tërmet kaq të fuqishëm”, deklaroi Andrea Maria nga Casoria.
“Llambadarët lëviznin pa kontroll”, tregoi Giovanna nga Mugnano.
“Ndërtesat e qendrës administrative u tundën jashtëzakonisht shumë”, tha një banore me emrin Simona.
“Banoj në Posillipo. Ishte e tmerrshme”, tregoi Nunzia.
Nga Quarto, një banor raportoi se shtëpia lëkundej, energjia elektrike ishte ndërprerë dhe sendet kishin rënë nga muret.
Në rrugët e Napolit dhe Pozzuolit, shumë njerëz deklaruan se nuk dëshironin të ktheheshin menjëherë në banesa: “Nuk po përfundonte kurrë”, “Ishte një frikë e madhe” dhe “Për momentin nuk po ngjitem në shtëpi” ishin ndër reagimet e mbledhura pas lëkundjes.
Trafiku u rëndua ndjeshëm pasi shumë banorë tentuan të largoheshin njëkohësisht nga Pozzuoli. Autoritetet u kërkuan qytetarëve të kufizonin përdorimin e automjeteve për të mos bllokuar rrugët dhe kalimin e mjeteve të emergjencës.
ÇFARË ËSHTË BRADISIZMI DHE PSE LËKUNDET ZONA
Campi Flegrei është një kalderë e madhe vullkanike aktive që përfshin Pozzuolin dhe një pjesë të gjerë të zonës perëndimore të Napolit.
Rajoni prej vitesh përjeton bradisizëm, një fenomen që karakterizohet nga ngritja ose ulja graduale e sipërfaqes së tokës, e lidhur me ndryshimet e presionit dhe lëvizjen e lëngjeve dhe gazeve në sistemin hidrotermal e vullkanik nëntokësor.
Që nga viti 2018, ngritja e tokës është shoqëruar nga shtim gradual i numrit dhe fuqisë së tërmeteve. Shumica e lëkundjeve janë të vogla dhe ndodhin në thellësi të cekëta, kryesisht në zonën ndërmjet Pozzuolit, Solfatarës, Pisciarellit, Agnanos, Bagnolit dhe Gjirit të Pozzuolit.
Në vitin 2023 u regjistruan lëkundje me magnitudë 4,2 dhe 4,0. Më 20 maj 2024, një tërmet me magnitudë 4,4 u bë atëherë më i fuqishmi i krizës së re bradisizmike.
Më 13 maj 2025 u regjistrua një tjetër lëkundje me magnitudë 4,4, ndërsa më 30 qershor 2025 një tërmet në Gjirin e Pozzuolit arriti magnitudën 4,6.
Tërmeti i 31 korrikut 2026, me magnitudë 4,7, e tejkaloi atë rekord dhe u bë lëkundja më e fortë e regjistruar në zonë gjatë krizës së tanishme dhe në më shumë se katër dekada.
Mbrojtja Civile italiane raportonte, në të dhënat e përditësuara deri në prill 2026, se ngritja e përgjithshme e tokës në pikën e deformimit maksimal në Rione Terra të Pozzuolit kishte arritur rreth 163,5 centimetra, prej të cilave afërsisht 25,5 centimetra nga janari 2025.
INGV e lidhi tërmetin e 31 korrikut me dinamikën bradisizmike në zhvillim. Megjithatë, një tërmet, sado i fuqishëm, nuk përbën në vetvete dëshmi se një shpërthim vullkanik është i afërt.
Autoritetet shkencore theksuan se situata kërkon monitorim të pandërprerë, por se nuk është e mundur të përcaktohen paraprakisht koha, numri ose magnituda e tërmeteve të ardhshme.
GJENDJA MË E FUNDIT DHE ÇËSHTJET QË MBETEN TË HAPURA
Sipas bilancit më të fundit të disponueshëm pas mesnatës së 1 gushtit:
- nuk janë raportuar viktima;
- janë regjistruar 21 të lënduar;
- dy prej tyre janë klasifikuar me kod të kuq;
- janë regjistruar mbi 30 pasgoditje;
- një ndërtesë me 18 familje është evakuuar në Pozzuoli;
- katër vila janë izoluar pas një rrëshqitjeje;
- porti i Pozzuolit është mbyllur;
- janë pezulluar mbi 40 lidhje ditore detare;
- transporti hekurudhor është ndërprerë ose kufizuar për kontrolle;
- janë raportuar dëmtime të ndërtesave, rrëzim gurësh, çarje dhe ndërprerje të energjisë;
- janë përgatitur qendra pritjeje për banorët që nuk mund të kthehen në shtëpi.
Mbeten për t’u përcaktuar shkalla përfundimtare e dëmeve strukturore, numri i banesave që do të shpallen të pabanueshme, gjendja e Amfiteatrit Flavian, siguria e plotë e portit, afati i rikthimit të transportit dhe bilanci përfundimtar mjekësor.
Inspektimet e ndërtesave, infrastrukturës hekurudhore, portit dhe lokaliteteve arkeologjike vazhdojnë. Edhe numri i tërmeteve të vargut sizmik mund të rishikohet pas analizimit dhe verifikimit përfundimtar të të dhënave nga INGV./Tetova News
