Aeroporti Ndërkombëtar King Khalid në Riad u godit sërish të dielën, ndërsa autoritetet saudite konfirmuan edhe një sulm ndaj aeroportit të Dammamit. Huthitë morën përgjegjësinë për katër operacione ushtarake kundër objektivave saudite. Sulmet kanë shkaktuar qindra të plagosur, kanë ndërprerë fluturimet dhe kanë nxitur paralajmërime për kundërpërgjigje ushtarake. Shtetet e Bashkuara po shqyrtojnë mundësinë e përfshirjes në luftimet kundër Huthive.
Arabia Saudite është përballur me një valë të re sulmesh me raketa ndaj aeroporteve dhe infrastrukturës së saj energjetike, ndërsa konflikti me rebelët Huthi të Jemenit, të mbështetur nga Irani, po përshkallëzohet me shpejtësi. Të dielën, më 11 tetor 2026, Aeroporti Ndërkombëtar King Khalid në kryeqytetin Riad u godit sërish, vetëm një ditë pas sulmit më vdekjeprurës në mbretëri në më shumë se një dekadë.
Sipas Autoritetit të Përgjithshëm të Aviacionit Civil të Arabisë Saudite (GACA), sulmi i së shtunës, më 10 tetor, shkaktoi 12 viktima dhe 309 të plagosur, disa prej të cilëve në gjendje kritike. Të dielën, Ambasada e Indisë njoftoi se një shtetas indian, i plagosur në atë sulm, kishte ndërruar jetë, duke e çuar në 13 numrin e viktimave të raportuara nga burimet diplomatike dhe mediat ndërkombëtare.
Ndërkohë, sulmi i ri i së dielës ndaj aeroportit të Riadit shkaktoi të plagosur të tjerë, por autoritetet nuk kishin publikuar ende një bilanc të plotë. Po atë ditë, Arabia Saudite konfirmoi edhe goditjen e Aeroportit Ndërkombëtar King Fahd në Dammam, në lindje të vendit.
Lëvizja Huthi, e njohur edhe si Ansar Allah, deklaroi se kishte kryer katër operacione ushtarake kundër objektivave saudite, përfshirë aeroportet e Riadit dhe Dammamit, si dhe instalime të kompanisë shtetërore të naftës Saudi Aramco.
Përshkallëzimi i sulmeve vjen në një moment kur Arabia Saudite po zhvillon një fushatë intensive ajrore kundër Huthive në Jemen, në mbështetje të forcave të qeverisë së njohur ndërkombëtarisht.
Sulmi i 10 tetorit: 12 viktima të konfirmuara fillimisht dhe 309 të plagosur
Sulmi më i rëndë ndodhi të shtunën pasdite, më 10 tetor, kur aeroporti kryesor ndërkombëtar i Riadit u godit gjatë një periudhe me aktivitet të pasagjerëve.
Autoriteti saudit i aviacionit civil konfirmoi se nga sulmi u vranë fillimisht 12 persona dhe u plagosën 309 të tjerë. Mes të plagosurve kishte persona në gjendje kritike, të cilët u transportuan në spitale me autoambulanca dhe helikopterë të urgjencës.
Sipas bilancit zyrtar të publikuar të dielën në orët e para të mëngjesit, viktimat ishin katër shtetas sauditë, dy shtetas të Bangladeshit dhe nga një shtetas i Shteteve të Bashkuara, Egjiptit, Jordanisë, Sirisë, Sudanit dhe Palestinës.
Më vonë, Ambasada e Indisë në Arabinë Saudite njoftoi se një shtetas indian, i plagosur gjatë sulmit, kishte humbur jetën. Ambasada deklaroi se ishte në kontakt me familjen e viktimës dhe se do të ofronte mbështetjen e nevojshme për riatdhesimin e trupit të pajetë.
Kështu, bilanci i raportuar u rrit në 13 viktima, ndërsa shifra prej 309 të plagosurish mbetet bilanci zyrtar fillestar i sulmit të së shtunës. Nuk është sqaruar ende nëse autoritetet saudite e kanë përditësuar bilancin e përgjithshëm për të përfshirë vdekjen e shtetasit indian.
Autoritetet saudite nuk e specifikuan fillimisht llojin e armës së përdorur. Megjithatë, një zyrtar amerikan dhe një zyrtar nga vendet e Gjirit, të informuar për sulmin, i thanë gazetës The New York Times se aeroporti ishte goditur me një raketë lundruese.
Dëshmitarët okularë përshkruan skena paniku në terminalet e aeroportit.
“Isha te porta 403, në Terminalin 3 për fluturimet e brendshme. Pashë se si u godit porta 401, pashë të plagosur para syve të mi. Të gjithë po vraponin”, tregoi një dëshmitar për agjencinë AFP.
Tre dëshmitarë të tjerë raportuan se aeroporti ishte evakuuar dhe se mes pasagjerëve kishte shpërthyer panik.
Sipas të dhënave të Flightradar, nga njëra prej portave të prekura ishte planifikuar të nisej një fluturim i kompanisë Saudia drejt Medinës. Ky dhe shumë fluturime të tjera u anuluan.
Sulmi shkaktoi dëme materiale në infrastrukturën aeroportuale, ndërsa ekipet përkatëse nisën vlerësimin e dëmtimeve dhe kontrollin e sigurisë së terminaleve.
11 tetor: Një tjetër predhë godet Terminalin 4, shpërthen zjarr
Të dielën pasdite, aeroporti ndërkombëtar i Riadit u bë sërish objektiv i një sulmi.
Autoriteti saudit i aviacionit civil konfirmoi se sulmi i ri kishte shkaktuar disa të plagosur dhe se po vazhdonin kontrollet për të përcaktuar përmasat e dëmeve.
“Vlerësimi i dëmeve dhe kontrolli i sigurisë së objekteve janë ende duke vazhduar”, thuhej në deklaratën e autoritetit.
Zëdhënësi i koalicionit ushtarak të udhëhequr nga Arabia Saudite, gjeneralmajor Turki al-Maliki, njoftoi se një predhë e paidentifikuar kishte goditur Terminalin 4 të aeroportit, duke shkaktuar zjarr.
Ai deklaroi gjithashtu se sistemet e mbrojtjes ajrore kishin interceptuar dhe shkatërruar një raketë lundruese në afërsi të aeroportit.
Gazetarët e agjencisë AFP dhe banorët e Riadit raportuan se kishin dëgjuar dy shpërthime të fuqishme. Një banor i lagjes Al-Aarid, në veri të kryeqytetit, tregoi se forca e shpërthimeve kishte tronditur të gjithë shtëpinë e tij.
Banorët raportuan gjithashtu lëvizje të shumta të autoambulancave drejt aeroportit, i cili ndodhet në verilindje të Riadit. Pak më shumë se një orë pas shpërthimeve të para, kryeqyteti u trondit nga dy shpërthime të tjera.
Autoritetet nuk kishin publikuar ende numrin përfundimtar të personave të plagosur gjatë sulmit të së dielës dhe as një vlerësim të plotë të dëmeve materiale.
Sulmohet edhe aeroporti i Dammamit, Huthitë shënjestrojnë Aramcon
Në mbrëmjen e së dielës, Autoriteti i Aviacionit Civil të Arabisë Saudite konfirmoi gjithashtu një sulm ndaj Aeroportit Ndërkombëtar King Fahd në Dammam, në pjesën lindore të mbretërisë.
Autoriteti bëri të ditur se ekipet përkatëse po vlerësonin dëmet e mundshme, pa dhënë menjëherë të dhëna të plota për pasojat.
Më herët, zëdhënësi ushtarak i Huthive, Yahya Saree, kishte deklaruar se forcat e grupit kishin ndërmarrë katër operacione kundër objektivave në Arabinë Saudite.
Sipas deklaratës së Huthive, objektivat përfshinin Aeroportin Ndërkombëtar King Khalid në Riad, Aeroportin Ndërkombëtar King Fahd në Dammam dhe dy instalime të kompanisë Saudi Aramco në Provincën Lindore: një stacion dhe një impiant industrial.
Pretendimet e Huthive për goditjen e të gjitha objektivave energjetike nuk ishin konfirmuar në mënyrë të pavarur.
Zëdhënësi i koalicionit saudit njoftoi gjithashtu se ishte interceptuar dhe shkatërruar një raketë balistike e lëshuar drejt provincës Al-Kharj, si dhe një dron në Provincën Lindore.
Sulmet ndaj aeroporteve dhe objekteve energjetike përbëjnë një kërcënim të drejtpërdrejtë për transportin ajror dhe industrinë e naftës në Arabinë Saudite, eksportuesin më të madh të naftës bruto në botë.
Huthitë paralajmërojnë sulme të tjera dhe u kërkojnë kompanive ajrore të shmangin Arabinë Saudite
Pas sulmeve, Huthitë paralajmëruan se aeroportet saudite dhe hapësira ajrore e mbretërisë mund të shënjestrohen sërish.
Zëdhënësi ushtarak i grupit, Yahya Saree, u bëri thirrje kompanive ajrore, punonjësve të aviacionit, ekspertëve, personelit aeroportual dhe udhëtarëve të shmangin aeroportet dhe hapësirën ajrore të Arabisë Saudite.
Saree deklaroi se këto aeroporte përbëjnë “objektiva legjitime” për operacionet e Huthive, duke përjashtuar hapësirën ajrore mbi qytetet e shenjta të Mekës dhe Medinës.
Ai kërkoi që paralajmërimet të merreshin seriozisht dhe ia atribuoi Arabisë Saudite përgjegjësinë për pasojat e mundshme.
Koalicioni ushtarak i udhëhequr nga Arabia Saudite i cilësoi sulmet ndaj aeroportit civil si akte terroriste dhe paralajmëroi kundërpërgjigje.
Turki al-Maliki deklaroi se sulmi i së shtunës, i cili shkaktoi viktima mes pasagjerëve dhe personelit civil, përbënte një “krim lufte në kuptimin e plotë të fjalës”, sipas interpretimit të koalicionit të së drejtës ndërkombëtare humanitare.
Ai theksoi se forcat e koalicionit do të përgjigjeshin “me vendosmëri dhe në përputhje me të drejtën ndërkombëtare humanitare dhe normat e saj zakonore”.
Arabia Saudite godet Jemenin, raportohet një fëmijë i vrarë në Sana
Ndërkohë që sulmet ndaj Arabisë Saudite vazhdonin, luftimet në Jemen u intensifikuan.
Të dielën, mediat e kontrolluara nga Huthitë raportuan se avionët luftarakë sauditë kishin bombarduar Aeroportin Ndërkombëtar të Sanas, kryeqytetit jemenas.
Agjencia Saba, e kontrolluar nga Huthitë, raportoi për goditjen e aeroportit, ndërsa Arabia Saudite nuk kishte dhënë menjëherë një deklaratë për këtë sulm.
Ministria e Shëndetësisë e administruar nga Huthitë njoftoi gjithashtu se një fëmijë kishte humbur jetën nga goditja e një ndërtese banimi në kryeqytet.
Sipas zëdhënësit të kësaj ministrie, Anees al-Asbahi, sulmet ajrore saudite kishin shkaktuar 91 viktima në Jemen që nga 3 shtatori, kryesisht gra dhe fëmijë. Këto shifra nuk janë verifikuar në mënyrë të pavarur.
Një ditë më parë, më 10 tetor, koalicioni saudit kishte njoftuar se, gjatë një operacioni të gjerë ushtarak, kishte shkatërruar 136 objektiva ushtarake në territoret e kontrolluara nga Huthitë.
Sipas Turki al-Malikit, operacionet kishin shënjestruar luftëtarët dhe kapacitetet ushtarake të grupit.
Televizioni Almasirah, i lidhur me Huthitë, raportoi për sulme saudite edhe në provincën veriperëndimore Saada, një nga bastionet kryesore të grupit.
Raportimet për operacionet ajrore dhe numrin e objektivave të shkatërruara mbështeten kryesisht në deklaratat e palëve ndërluftuese.
Përshkallëzimi i luftës në Jemen dhe rëndësia strategjike e Detit të Kuq
Përshkallëzimi i fundit i konfliktit ndërmjet Arabisë Saudite dhe Huthive filloi në korrik, kur grupi jemenas akuzoi Riadin se kishte bombarduar aeroportin e Sanas ndërsa një avion iranian po përpiqej të ulej.
Luftimet u intensifikuan gjatë shtatorit, kur Huthitë morën nën kontroll pjesë të bregdetit të Jemenit përgjatë Detit të Kuq, të cilat më parë kontrolloheshin nga forcat e lidhura me qeverinë e mbështetur nga Arabia Saudite.
Javën e kaluar, forcat qeveritare jemenase nisën një kundërofensivë me mbështetjen e aviacionit ushtarak saudit, duke e rikthyer konfliktin në një fazë lufte të gjerë.
Huthitë kontrollojnë prej vitesh Sanan dhe pjesë të mëdha të Jemenit verior. Përmes ofensivave të fundit, ata kanë zgjeruar praninë edhe përgjatë bregdetit strategjik pranë ngushticës Bab al-Mandab.
Kjo ngushticë lidh Detin e Kuq me Gjirin e Adenit dhe përbën një prej korridoreve më të rëndësishme të transportit detar ndërkombëtar, veçanërisht për tregtinë e energjisë dhe mallrave ndërmjet Evropës dhe Azisë.
Sipas analistëve të cituar nga mediat ndërkombëtare, mbështetja financiare dhe ushtarake e Iranit i ka ndihmuar Huthitë të zhvillojnë kapacitete gjithnjë e më të avancuara për prodhimin dhe përdorimin e raketave dhe dronëve.
Përshkallëzimi aktual lidhet edhe me konfliktin më të gjerë rajonal, pas fillimit të luftës ndërmjet Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit në fund të shkurtit 2026.
SHBA-ja shqyrton mundësinë e përfshirjes ushtarake kundër Huthive
Presidenti amerikan Donald Trump e dënoi sulmin ndaj aeroportit të Riadit, duke e cilësuar të papranueshëm dhe të tmerrshëm.
Gjatë një prononcimi për gazetarët në bazën ajrore Joint Base Andrews, Trump deklaroi se do të bisedonte me princin saudit të kurorës, Mohammed bin Salman, i cili është udhëheqësi de facto i mbretërisë.
Presidenti amerikan nuk e përjashtoi mundësinë që Shtetet e Bashkuara të përfshihen drejtpërdrejt në operacionet ushtarake kundër Huthive.
“Mundemi. Do ta shqyrtojmë. Sapo morëm vesh për sulmin e fundit, prandaj do të marrim një vendim. Do të veprojmë shumë shpejt”, deklaroi Trump, sipas Al Jazeera.
Sekretari amerikan i Shtetit, Marco Rubio, dënoi gjithashtu sulmin që shkaktoi vdekjen e një shtetasi amerikan dhe kërkoi ndërprerjen e sulmeve kundër civilëve dhe infrastrukturës civile.
Shtetet e Bashkuara nuk kishin njoftuar ende një vendim për përfshirje të re të drejtpërdrejtë në operacionet e Arabisë Saudite kundër Huthive.
Fluturime të anuluara, shkolla të mbyllura dhe kufizime për udhëtarët
Sulmet kanë shkaktuar çrregullime serioze në transportin ajror të Arabisë Saudite.
Operacionet në Aeroportin Ndërkombëtar King Khalid u pezulluan pas sulmit të së shtunës dhe mbetën të ndërprera edhe të dielën.
Një numër fluturimesh u anuluan, ndërsa itineraret e fluturimeve të tjera u devijuan drejt aeroporteve alternative.
Sipas njoftimeve aeronautike të lëshuara nga autoritetet saudite, mbyllja e aeroportit u zgjat deri në mesnatën e së dielës. Megjithatë, sulmet e reja dhe vlerësimet e sigurisë krijuan pasiguri për rifillimin e plotë të operacioneve.
Shkollat në Riad njoftuan prindërit se mësimi me prani fizike do të pezullohej për një javë, ndërsa shumë institucione dhe kompani u lejuan punonjësve të punonin nga shtëpia.
Ambasada amerikane në Arabinë Saudite paralajmëroi shtetasit e saj të shmangnin aeroportin e Riadit dhe zonat përreth. Ajo vendosi gjithashtu kërkesën për autorizim të posaçëm për punonjësit e saj që dëshironin të përdornin aeroportet e Xhedës dhe Dammamit.
Edhe Gjermania, Kanadaja, Spanja dhe vende të tjera u kanë bërë thirrje shtetasve të tyre të tregojnë kujdes dhe të ndjekin paralajmërimet zyrtare për udhëtimet drejt Arabisë Saudite.
Ministrja gjermane e Ekonomisë mbetet e bllokuar në Riad
Ndër personat e prekur nga mbyllja e aeroportit është edhe ministrja federale gjermane e Ekonomisë, Katherina Reiche, e cila ndodhet në Riad për konferenca ndërkombëtare të energjisë.
Një zëdhënëse e ministrisë gjermane njoftoi të dielën se kthimi i Reiche në Berlin, i planifikuar për të hënën, më 12 tetor, me shumë gjasa nuk do të mund të realizohej sipas planit.
“Ministrja federale dhe bashkëpunëtorët e saj do të kthehen të sigurt dhe shëndoshë e mirë”, deklaroi zëdhënësja për Reuters.
Sipas saj, autoritetet gjermane po koordinojnë mundësitë alternative të udhëtimit, përfshirë kthimin përmes Dohas, kryeqytetit të Katarit.
Pavarësisht kufizimeve, programi i konferencave energjetike në Riad nuk ishte anuluar dhe takimet e planifikuara të ministres pritej të zhvilloheshin.
Reiche e dënoi sulmin e Huthive, duke deklaruar se ai e kishte mbushur me tronditje dhe pikëllim të thellë.
Arabia Saudite, Turqia, Pakistani dhe Egjipti me deklaratë të përbashkët
Në një deklaratë të përbashkët, Arabia Saudite, Turqia, Pakistani dhe Egjipti dënuan sulmet e vazhdueshme të Huthive ndaj mbretërisë saudite.
Katër vendet i cilësuan këto sulme si një përshkallëzim të rrezikshëm dhe shprehën mbështetje për masat që Arabia Saudite ndërmerr për t’u përballur me to.
“E mbajmë milicinë Huthi përgjegjëse për këto sulme dhe kërkojmë që ajo t’i ndalë menjëherë”, thuhej në deklaratë.
Qeveria turke bëri gjithashtu thirrje që komuniteti ndërkombëtar të ndërmarrë hapa për të parandaluar zgjerimin e mëtejshëm të konfliktit rajonal.
Pakistani, Egjipti dhe vendet e tjera arabe shprehën solidaritet me Arabinë Saudite dhe dënuan goditjen e objekteve civile.
OKB-ja dhe Bashkimi Evropian dënojnë sulmet
Sekretari i Përgjithshëm i Kombeve të Bashkuara, António Guterres, deklaroi se ishte thellësisht i tronditur nga sulmi vdekjeprurës ndaj aeroportit të Riadit.
Ai dënoi sulmet ndaj civilëve dhe infrastrukturës civile dhe kërkoi ndërprerjen e tyre të menjëhershme.
I dërguari i posaçëm i OKB-së për Jemenin, Hans Grundberg, paralajmëroi se sulmet përbëjnë një përshkallëzim serioz që kërcënon stabilitetin e të gjithë rajonit.
“Veprime të tilla përbëjnë një rrezik serioz për sigurinë rajonale, përjetësojnë ciklet e dhunës dhe i ndërlikojnë edhe më shumë përpjekjet për paqe në Jemen”, deklaroi Grundberg.
Presidentja e Komisionit Evropian, Ursula von der Leyen, e cilësoi sulmin ndaj aeroportit ndërkombëtar të Riadit si përshkallëzim të rrezikshëm dhe paralajmëroi për rrezikun e zgjerimit të dhunës rajonale.
Ministri i Jashtëm gjerman, Johann Wadephul, e quajti sulmin akt terrorist kundër Arabisë Saudite dhe aviacionit civil, duke shprehur ngushëllime për familjet e viktimave.
Kryeministri kanadez, Mark Carney, deklaroi se sulmet kundër infrastrukturës civile nuk mund të justifikohen.
Dënime u shprehën edhe nga Britania e Madhe, Italia, Austria, Zvicra, India, Ukraina dhe vende të tjera.
Lidhja Arabe dhe Këshilli i Bashkëpunimit të Gjirit dënuan gjithashtu sulmet ndaj aeroporteve saudite.
Reagime të ngjashme erdhën nga Katari, Emiratet e Bashkuara Arabe, Kuvajti, Bahreini, Jordania, Palestina, Iraku, Bangladeshi, Sudani dhe qeveria jemenase e njohur ndërkombëtarisht.
Edhe kryeministri i Shqipërisë dënoi sulmet dhe kërkoi përgjegjësi për autorët.
Kriza kërcënon transportin ajror, energjinë dhe sigurinë rajonale
Për Arabinë Saudite, sulmet ndaj aeroporteve dhe infrastrukturës energjetike përfaqësojnë një sfidë serioze të sigurisë, veçanërisht në një periudhë kur mbretëria po përpiqet të konsolidojë pozicionin e saj si qendër ndërkombëtare biznesi, investimesh dhe turizmi.
Riadi ka investuar burime të mëdha në projekte të infrastrukturës, transportit dhe energjisë, ndërsa po organizon konferenca dhe aktivitete të rëndësishme ndërkombëtare.
Sulmet e përsëritura ndaj aeroportit kryesor të kryeqytetit kanë ndikuar drejtpërdrejt në sigurinë e pasagjerëve, funksionimin e linjave ajrore dhe lëvizjen e delegacioneve ndërkombëtare.
Njëkohësisht, sulmet e pretenduara ndaj instalimeve të Aramcos kanë shtuar shqetësimet për sigurinë e infrastrukturës së prodhimit dhe transportit të naftës.
Zgjerimi i luftimeve në Jemen dhe rritja e kërcënimeve ndaj rrugëve detare pranë Bab al-Mandabit krijojnë rreziqe të tjera për transportin ndërkombëtar të mallrave dhe furnizimet energjetike.
Gjendja aktuale: Bilanci mund të ndryshojë, rreziku i sulmeve të tjera mbetet
Deri në raportimet e mbrëmjes së 11 tetorit, bilanci zyrtar fillestar i sulmit të së shtunës ishte 12 të vdekur dhe 309 të plagosur, ndërsa vdekja e raportuar më vonë e një shtetasi indian e çon në 13 numrin e përgjithshëm të viktimave të raportuara.
Për sulmin e ri të së dielës në Terminalin 4 të aeroportit të Riadit, autoritetet konfirmuan disa të plagosur, por pa publikuar një bilanc përfundimtar.
Po ashtu, për sulmin ndaj Aeroportit Ndërkombëtar King Fahd në Dammam, po vazhdonin vlerësimet e dëmeve.
Huthitë kanë paralajmëruar sulme të tjera kundër aeroporteve saudite dhe objekteve strategjike, ndërsa koalicioni i udhëhequr nga Arabia Saudite ka deklaruar se do t’u përgjigjet ushtarakisht.
Raportimet për bombardimin e aeroportit të Sanas dhe viktimat civile në Jemen vijnë nga autoritetet e kontrolluara nga Huthitë dhe nuk janë verifikuar plotësisht në mënyrë të pavarur.
Ndërkohë, mbeten të hapura çështjet e rifillimit të sigurt të fluturimeve në Riad, përmasave të dëmeve në aeroportet dhe instalimet energjetike, bilancit të përditësuar të viktimave dhe vendimit të mundshëm amerikan për përfshirje më të drejtpërdrejtë në konflikt.
Sulmet e 10 dhe 11 tetorit kanë shënuar një nga përshkallëzimet më serioze të konfliktit ndërmjet Arabisë Saudite dhe Huthive në vitet e fundit, duke shtuar rrezikun që luftimet në Jemen të përhapen më tej dhe të ndikojnë në sigurinë e të gjithë Lindjes së Mesme./TN
