Dymbëdhjetë operacione, njëmbëdhjetë ditë në koma dhe amputimi i një pjese të krahut të majtë: pas sulmit nga një peshkaqen i bardhë, Leah Stewart duhet të mësojë të jetojë në kushte krejtësisht të reja. Katër muaj pas ngjarjes, ajo rrëfen çastet kur mendoi se do të vdiste, traumën fizike dhe psikologjike, si dhe forcën e papritur që zbuloi te vetja.
Leah Stewart qëndron në plazh, dorë për dore me vajzën e saj, me këmbët në ujë. Ajo kthehet drejt kamerës dhe qesh. Videoja që ka publikuar në Instagram simbolizon një fitore të madhe personale. Katër muaj më parë, gjatë një sulmi nga peshkaqeni, ajo kishte humbur një pjesë të krahut të majtë dhe nuk dihej nëse do të mund të ecte ndonjëherë përsëri.
13 qershori 2026 ishte një ditë e bukur dimri në Coogee, një periferi bregdetare e Sidnejit, Australi. Uji ishte i qetë dhe i kristaltë kur Leah vendosi të shkonte për të notuar. Ajo po notonte vetëm rreth 30 metra larg bregut, kur dy të reja që ndodheshin pas saj filluan të bërtisnin.
“Pashë një pendë të madhe dhe e kuptova menjëherë se nuk ishte delfin”, thotë Leah në një intervistë për Agjencinë Gjermane të Shtypit (dpa).
Ishte një peshkaqen i bardhë, i cili po afrohej ngadalë.
“Më kujtohen vetëm ata sy të errët dhe të frikshëm”, rrëfen mësuesja australiane.
Luftë e dëshpëruar me peshkaqenin
Leah e rrëfen historinë e saj me një qetësi dhe kthjelltësi pothuajse të pazakontë. Ajo thotë se e kishte kuptuar që peshkaqeni do ta sulmonte.
“Mendova se cilat gjymtyrë isha e gatshme t’i sakrifikoja.”
Meqenëse është djathtake, ajo u përpoq ta zmbrapste peshkaqenin me krahun e majtë. Por kafsha e kafshoi. Filloi një përleshje e dëshpëruar: peshkaqeni e tërhoqi nën ujë.
“Në atë çast mendova se do të vdisja.”
Mendimet e saj ishin te vajza, e cila atëherë ishte vetëm 16 muajshe. Frika se vogëlushja mund të rritej pa nënën e saj u shndërrua në një zemërim të papërmbajtshëm.
“Ishte një forcë që nuk e kisha ndier kurrë më parë.”
Leah filloi ta godiste peshkaqenin me grushtin e djathtë, duke e qëlluar në gushë dhe në dhëmbë. Gjatë përleshjes u lëndua edhe vetë. Por më në fund peshkaqeni e lëshoi.
Fillimisht, ajo e ndiente dhimbjen vetëm në mënyrë të zbehtë.
“Ishte sikur të të nxirrnin një dhëmb. Vendi është i mpirë, por megjithatë e ndien se çfarë po ndodh.”
Si arriti të shpëtonte?
Ajo që ndodhi më pas i ngjante një mrekullie.
Në ujë ndodhej edhe Charlie Verco, kampion bote në paddleboarding, një sport ujor që praktikohet duke qëndruar mbi një dërrasë dhe duke lëvizur me ndihmën e një lopate.
Leah arriti të notonte edhe disa metra, duke u larguar nga zona ku gjaku i saj kishte ngjyrosur ujin. Me shumë mundim, ajo arriti të kapej pas dërrasës së Charlie-t. Së bashku u përpoqën me të gjitha forcat të arrinin në breg.
Atje, ndihmën e parë ia dhanë ekipet e shpëtimit dhe personat që ndodheshin në plazh. Në shpëtimin e saj u përfshi edhe Ian Ferguson, një mjek i specializuar në trajtimin e traumave të rënda, i cili rastësisht ndodhej aty.
Ai kërkoi ndërhyrjen e një helikopteri për të siguruar gjak për transfuzion. Kur nuk arriti të gjente një venë të përshtatshme për vendosjen e kateterit, krijoi një rrugë hyrëse drejtpërdrejt në zgavrën e kockës. Kjo procedurë, e njohur si akses intraosoz, përdoret në urgjencat mjekësore kur vendosja e një kateteri intravenoz është e pamundur ose shumë e vështirë.
“Për këtë arsye mbijetova”, thotë Leah.
Pasuan dymbëdhjetë operacione dhe njëmbëdhjetë ditë në koma, sipas raportimit të dpa-së. Por rruga drejt shërimit sapo kishte filluar.
Nga partneri i saj, ajo mësoi se historia e saj ndërkohë kishte bërë bujë në mediat e gjithë botës.
“Unë isha thjesht një grua që kishte shkuar për të notuar. Dhe njëmbëdhjetë ditë më vonë, të gjithë e dinin se çfarë më kishte ndodhur.”
Rruga e gjatë drejt rikthimit në jetën e përditshme
Leah është një njeri optimist, por procesi i shërimit kërkon prej saj përpjekje të jashtëzakonshme.
“Isha e ndarë nga vajza ime, kisha vazhdimisht dhimbje dhe mendoja se ndoshta nuk do të mund të ecja më kurrë. Sado mirënjohëse që isha që kisha mbijetuar, vajtoja jetën që kisha pasur dikur.”
Në fillim, ajo nuk mund t’i krihte vetë flokët dhe as të ushqehej pa ndihmën e të tjerëve.
“Isha e shkatërruar shpirtërisht, sepse nuk mund të bëja as gjërat më të thjeshta për vajzën time.”
Vetëm kohët e fundit ka arritur ta veshë përsëri vetë vajzën e saj të vogël, August.
Megjithatë, përshtatja me pamjen e saj të ndryshuar në pasqyrë është një proces i gjatë. Ajo pamje mbetet një kujtesë e përhershme e luftës së saj për mbijetesë.
Meqenëse krahu i majtë iu amputua poshtë bërrylit, ajo është e detyruar të mbështetet te dora e djathtë. Por edhe kjo dorë është dëmtuar rëndë dhe lëvizshmëria e saj është shumë e kufizuar.
Deri në 16 orë në ditë, madje edhe gjatë natës, ajo duhet t’i drejtojë dhe t’i përkulë gishtat me ndihmën e pajisjeve të posaçme. Plaga në këmbë kërkon ndërrim të vazhdueshëm të fashave.
Kësaj i shtohen edhe seancat e rregullta të terapisë.
Megjithatë, kujtimet e sulmit mbeten të gjalla.
“Të flasësh për këtë është çliruese”, thotë ajo.
Shumë persona që u kanë mbijetuar sulmeve të peshkaqenëve kanë pak kujtime nga ajo që u ka ndodhur. Sipas shpjegimit të Leah-s, kjo ndodh sepse truri mund t’i mbrojë nga përjetimi i traumës. Por për të është ndryshe.
“Jam krenare që luftova kundër peshkaqenit dhe mbijetova.”
Ajo e dokumenton publikisht procesin e shërimit në Instagram, ku ndiqet nga dhjetëra mijëra njerëz.
Pse sulmojnë peshkaqenët?
Ajo që i ndodhi Leah-s është shumë e rrallë, thotë biologu detar Robert Harcourt nga Universiteti Macquarie.
“Peshkaqenët e bardhë janë grabitqarë që orientohen kryesisht përmes shikimit. Uji i kthjellët krijoi kushte të favorshme për një sulm ndaj presë.”
Studiuesit dyshojnë se peshkaqenët mund t’i ngatërrojnë njerëzit me fokat ose t’u afrohen për t’i vëzhguar nga kureshtja.
Leah thjesht kishte qenë në vendin e gabuar, në kohën e gabuar.
Në fakt, numri i sulmeve të peshkaqenëve në Australi ka shënuar rritje gjatë dekadave të fundit. Sipas Harcourt, kjo lidhet kryesisht me faktin se gjithnjë e më shumë njerëz kalojnë kohë në ujë.
Për më tepër, ngrohja e ujërave bën që plazhet të frekuentohen më shumë edhe në rajonet me klimë më të freskët.
Megjithatë, krahasuar me rreziqe të tjera, mundësia për të humbur jetën nga një sulm peshkaqeni mbetet e vogël.
Sipas bazës australiane të të dhënave për incidentet me peshkaqenë, Australian Shark Incident Database, të administruar nga Taronga Conservation Society Australia, gjatë vitit kalendarik 2025 në Australi u regjistruan pesë sulme fatale të peshkaqenëve.
Ndërkohë, sipas raportit kombëtar për mbytjet, të publikuar nga Royal Life Saving Australia dhe Surf Life Saving Australia, gjatë periudhës nga 1 korriku 2024 deri më 30 qershor 2025, në të gjithë Australinë u regjistruan 357 vdekje nga mbytja në ujë. Nga këto, 154 ndodhën në ujërat bregdetare.
Të dhënat tregojnë se vdekjet nga sulmet e peshkaqenëve janë shumë më të rralla sesa ato nga mbytja, megjithëse shifrat e përmendura u përkasin periudhave të ndryshme raportimi.
“Nuk kam më frikë nga asgjë”
Ndërkohë, Leah ka marrë guximin t’i afrohet përsëri ujit, ndonëse me shumë kujdes.
Por ka të ngjarë të kalojë ende mjaft kohë përpara se ajo të vendosë të notojë sërish në det, larg bregut.
Megjithatë, përvoja e tmerrshme që ka kaluar ka zgjuar tek ajo edhe një forcë që nuk e dinte se e zotëronte.
“Unë i mbijetova një sulmi nga peshkaqeni. Nuk kam më frikë nga asgjë”, thotë ajo.
(Kölner Stadt-Anzeiger, dpa, ABC News, ITV News, Australian Shark Incident Database – Taronga Conservation Society Australia, Royal Life Saving Australia, Surf Life Saving Australia)
