Reshjet e jashtëzakonshme në mes të pranverës, dalja nga shtrati e përrenjve malorë, bllokimi i kanaleve të kullimit dhe pasojat e zjarreve pyjore dyshohet se kanë ndikuar në katastrofën që goditi komunën Las Condes. Një autobus i transportit publik u përmbys, klinikat dhe universitetet u prekën nga përmbytjet, ndërsa alarmi i kuq u shpall në dhjetë komuna të kryeqytetit kilian. Autoritetet po përpiqen të parandalojnë një vërshim të dytë.
Një vërshim i fuqishëm me ujë, baltë, gurë dhe sedimente goditi pasditen e së enjtes, më 8 tetor 2026, pjesën lindore të Santiagos, kryeqytetit të Kilit, duke shkaktuar të paktën gjashtë të lënduar, mes tyre një foshnjë njëvjeçare që pësoi frakturë.
Rrjedha e rrëmbyeshme zbriti nga zona para-malore e Andeve drejt sektorit San Carlos de Apoquindo, në komunën Las Condes, duke marrë përpara automjete, duke goditur dhe përmbysur një autobus të transportit publik, si dhe duke përmbytur banesa, rrugë, objekte tregtare dhe ambiente të institucioneve shëndetësore e arsimore.
Pamjet e regjistruara nga dëshmitarët tregojnë automjete që zhvendosen nga forca e ujit, rrugë të shndërruara në përrenj të rrëmbyeshëm dhe pasagjerë që ngjiten mbi çatinë e një autobusi për t’i shpëtuar vërshimit.
Për shkak të përmasave të emergjencës, presidenti i Kilit, José Antonio Kast, urdhëroi shpalljen e komunës Las Condes zonë katastrofe, ndërsa Shërbimi Kombëtar për Parandalimin dhe Reagimin ndaj Fatkeqësive (SENAPRED) shpalli alarm të kuq në dhjetë komuna të Rajonit Metropolitan të Santiagos.
Katastrofa ndodhi pas disa ditësh me reshje jashtëzakonisht intensive, të cilat thyen rekorde historike për muajin tetor, periudhë që përkon me pranverën në hemisferën jugore.
Ora 17:00 – një rrjedhë e fuqishme balte zbret nga malet drejt qytetit
Sipas policisë kiliane, Carabineros, rreth orës 17:00 të së enjtes, sipas kohës lokale, patrullat vunë re një rrjedhë të madhe uji dhe balte që zbriste përgjatë rrugës General Blanche, në drejtim të perëndimit.
Informacionet e para të policisë e lidhën fenomenin me daljen e ujit nga një kanal në rrugën Francisco Bulnes Correa.
Ndërkohë, autoritetet e emergjencave raportuan aktivizimin e përrenjve malorë, veçanërisht në zonën e Quebrada Honda, ku reshjet e dendura kishin rritur me shpejtësi prurjet.
Brenda një kohe të shkurtër, vërshimi përfshiu pjesë të sektorit San Carlos de Apoquindo, duke u përhapur nëpër rrugët General Blanche, Quebrada Honda, Avenida La Plaza Sur dhe Camino El Alba.
Grumbullime të mëdha uji u regjistruan edhe përgjatë Avenida Padre Hurtado dhe në sektorë të tjerë të komunës.
Rryma transportonte gurë, baltë, degë, trungje pemësh, mbeturina dhe materiale të tjera të shkëputura nga shpatet malore.
Automjetet e parkuara dhe ato që ndodheshin në lëvizje u përfshinë nga uji. Në disa pamje shihen makina që zhvendosen përgjatë rrugëve, ndërsa rrjedha përplaset me ndërtesat dhe pengesat e tjera.
Një shofer filmoi nga brenda automjetit momentin kur makina e tij u përfshi nga rryma e fuqishme. Videoja, e publikuar nga mediat argjentinase, tregon se sa shpejt mund të bëhet i pakontrollueshëm një vërshim i tillë.
Autobusi përmbyset nga rrjedha – pasagjerët kërkojnë shpëtim mbi çati
Një nga incidentet më dramatike të ngjarjes përfshiu një autobus të rrjetit të transportit publik Red Movilidad.
Automjeti u godit nga rryma e fuqishme e ujit dhe baltës, u zhvendos përgjatë rrugës dhe, sipas pamjeve të publikuara nga mediat kiliane, u përmbys.
Në regjistrimet e dëshmitarëve shihen gjithashtu disa persona mbi çatinë e një autobusi të përfshirë nga vërshimi.
Këto pamje u shpërndanë gjerësisht në rrjetet sociale dhe u transmetuan nga mediat kiliane, argjentinase dhe ndërkombëtare.
Në raportimet e orëve të para nuk ishte sqaruar plotësisht gjendja e të gjithë pasagjerëve, ndërsa ekipet e shpëtimit punonin për të ndihmuar personat e rrezikuar.
Gjashtë të lënduar, mes tyre një foshnjë njëvjeçare me frakturë
Bilanci i parë zyrtar i të lënduarve u bë publik pak para orës 20:00 të së enjtes.
Delegati presidencial i Rajonit Metropolitan, Germán Codina, konfirmoi se ishin raportuar gjashtë persona të lënduar, përfshirë një foshnjë njëvjeçare që kishte pësuar frakturë.
Autoritetet theksuan se bëhej fjalë për një bilanc paraprak, ndërsa ekipet e shpëtimit vazhdonin të kontrollonin automjetet, banesat dhe ndërtesat e prekura.
Komandanti i zjarrfikësve, Giorgio Tromben, konfirmoi gjithashtu gjashtë të lënduarit dhe bëri të ditur se foshnja me frakturë ishte dërguar në një institucion shëndetësor.
Në orët e para të emergjencës, SENAPRED kishte raportuar persona të bllokuar në automjete private, autobusë, banesa dhe objekte universitare, por ende nuk kishte një bilanc të konfirmuar të lënduarish.
Kjo shpjegon dallimet ndërmjet raportimeve të para mediatike, që nuk përmendnin të lënduar, dhe informacioneve të mëvonshme zyrtare.
Deri në përditësimet e verifikuara për këtë artikull, bilanci i konfirmuar mbetej të paktën gjashtë persona të lënduar.
Klinikat, universitetet dhe objektet tregtare përfshihen nga përmbytjet
Vërshimi goditi një zonë ku ndodhen institucione të rëndësishme shëndetësore dhe arsimore të kryeqytetit kilian.
Një nga objektet më të prekura ishte Klinika San Carlos de Apoquindo e rrjetit UC Christus, në Camino El Alba.
Uji dhe balta depërtuan në një pjesë të ambienteve të klinikës, duke detyruar drejtuesit të pezullonin përkohësisht shërbimin e urgjencës, konsultat mjekësore, ekzaminimet dhe procedurat ambulatore gjatë 8 dhe 9 tetorit.
Institucioni njoftoi se pacientët e shtruar ishin të sigurt dhe vazhdonin të merrnin trajtim nga ekipet mjekësore. Në momentin e njoftimit nuk kishte qenë e nevojshme evakuimi i tyre.
Probleme u regjistruan edhe në Klinikën Universidad de los Andes.
Megjithatë, sipas sqarimeve të mëvonshme të institucionit, dëmet në këtë klinikë ishin përqendruar kryesisht në ambientet e jashtme, ndërsa në një sallë pritjeje kishte depërtuar vetëm një sasi e kufizuar uji.
Vërshimi preku gjithashtu objektet e institucionit të arsimit të lartë Duoc UC në San Carlos de Apoquindo.
Pamjet treguan hyrjen e ujit dhe baltës në ambiente të ndërtesës. Në orët e para pati raportime për studentë të bllokuar në një auditor, por kjo e dhënë nuk ishte konfirmuar zyrtarisht në atë fazë.
Në Universitetin e Andeve u kufizuan përkohësisht hyrjet dhe daljet nga kampusi, ndërsa autoritetet organizuan ndërhyrje për të ndihmuar personat që nuk mund të largoheshin.
Nga vërshimi u prekën edhe një supermarket, lokale tregtare, rrugë dhe pjesë të infrastrukturës së shërbimeve.
Mobilizohen të 22 njësitë e zjarrfikësve – policia identifikon zonën më të goditur
Përballë përmasave të emergjencës, Shërbimi i Zjarrfikësve të Santiagos urdhëroi gatishmëri të përgjithshme për të 22 njësitë e tij.
Në operacionet e shpëtimit u angazhuan zjarrfikësit, policia kiliane, njësia speciale GOPE, ekipet komunale, shërbimet e emergjencës dhe personeli ushtarak.
Kryetarja e komunës Las Condes, Catalina San Martín, u kërkoi banorëve të mos dilnin nga shtëpitë pa nevojë.
Ajo njoftoi se ekipet e shpëtimit po shkonin drejt zonave më të prekura për të ndihmuar personat e bllokuar.
Guvernatori i Rajonit Metropolitan, Claudio Orrego, u bëri thirrje qytetarëve të mos afroheshin në zonat e vërshimit, për të shmangur rrezikun dhe për të mos penguar operacionet.
Policia përdori dronë për të identifikuar pikën nga ku ishte përhapur rrjedha më shkatërruese.
Sipas koloneles Verónica Cruzat, nga Prefektura Andes, zona fillestare e emergjencës u identifikua pranë kryqëzimit të rrugës Monseñor Álvaro del Portillo me Avenida La Plaza.
Autoritetet përcaktuan gjithashtu një zonë të gjerë të dëmtuar, që shtrihej nga San Carlos de Apoquindo drejt sektorit Los Dominicos, duke përfshirë rrugët Camino El Alba, General Blanche dhe Quebrada Honda.
Pranë qendrës tregtare Paseo Los Dominicos u raportuan dëmtime të automjeteve, asfaltit dhe pjesëve të infrastrukturës.
Pse ndodhi vërshimi? Autoritetet dyshojnë për bllokimin e dy kanaleve nëntokësore
Shpjegimet e para teknike tregojnë se katastrofa nuk mund t’i atribuohet vetëm një faktori.
Sipas delegatit presidencial Germán Codina, një nga shkaqet e mundshme ishte bllokimi i hyrjeve të dy kanaleve paralele nëntokësore, të ndërtuara për të larguar ujërat që zbresin nga përrenjtë malorë.
Materialet e transportuara nga reshjet, përfshirë gurët, baltën, sedimentet dhe mbeturinat, dyshohet se penguan hyrjen e ujit në këto kanale.
Për pasojë, uji nuk mund të vazhdonte rrjedhën e zakonshme nëntokësore dhe doli në sipërfaqe, duke u përhapur në rrugët dhe objektet përreth.
Codina shpjegoi se zona e prekur ndodhet nën ndikimin e përroit malor Quebrada Honda dhe se sistemi i kullimit kishte kërkuar ndërhyrje të përsëritura pastrimi.
Në sektorin e prekur ndodhet edhe një strukturë për mbajtjen dhe grumbullimin e sedimenteve.
Kryetarja Catalina San Martín bëri të ditur se ekipet po përpiqeshin të zhbllokonin kanalin nëntokësor pranë rrugës Álvaro del Portillo, me qëllim të shmangnin një vërshim tjetër.
Megjithatë, bllokimi i kanaleve është një shpjegim paraprak i autoriteteve, jo një përfundim teknik përfundimtar.
Për të përcaktuar saktësisht shkaqet, duhet të vlerësohen gjendja dhe kapaciteti i sistemit të kullimit, sasia e materialeve të transportuara, prurjet e ujit dhe ndikimi i ndryshimeve në terrenin malor.
Përrenjtë malorë u aktivizuan pas reshjeve intensive
Drejtori rajonal i SENAPRED-it, Miguel Muñoz, e lidhi vërshimin me reshjet e fuqishme dhe aktivizimin e përrenjve malorë.
Në zonat para-malore të Andeve, disa nga këta përrenj kanë prurje të vogla ose mund të jenë të thatë për një pjesë të vitit.
Megjithatë, gjatë stuhive intensive, niveli i tyre mund të rritet me shpejtësi, duke transportuar sasi të mëdha uji, balte, gurësh dhe sedimentesh.
Shërbimi Kombëtar i Gjeologjisë dhe Minierave i Kilit (SERNAGEOMIN) e përshkroi ngjarjen si një vërshim të rrëmbyeshëm, të karakterizuar nga zhvillimi i shpejtë dhe transportimi i materialeve të ngurta.
Ky fenomen ndryshon nga një përmbytje e zakonshme, pasi rrjedha mund të ketë dendësi dhe fuqi goditëse shumë më të madhe për shkak të gurëve dhe sedimenteve që mbart.
Zjarri pyjor i janarit kishte dëmtuar rreth 1.000 hektarë
Një tjetër faktor i rëndësishëm që po shqyrtohet është ndikimi i zjarrit pyjor që përfshiu zonën para-malore të Santiagos gjatë janarit 2026.
Sipas kryetares së komunës, zjarri preku rreth 1.000 hektarë në zonën e Quebrada Honda.
Flakët shkatërruan një pjesë të konsiderueshme të bimësisë që ndihmonte në stabilizimin e tokës.
Rrënjët e pemëve dhe shkurreve luajnë rol të rëndësishëm në mbajtjen e dheut dhe kufizimin e erozionit. Kur bimësia shkatërrohet nga zjarret, toka mund të bëhet më e ndjeshme ndaj reshjeve të fuqishme dhe rrjedhjes së ujit mbi sipërfaqe.
Për këtë arsye, reshjet e tetorit mund të kenë shkëputur dhe transportuar më lehtë gurët, dheun dhe sedimentet drejt pjesëve të banuara.
Eksperti i urbanistikës Pablo Allard, dekan i Fakultetit të Arkitekturës dhe Artit në Universitetin e Zhvillimit (UDD), shpjegoi se humbja e bimësisë kishte krijuar kushte për një zinxhir pasojash që u shfaqën gjatë stuhisë.
Sipas raportimeve të mediave kiliane, Ministria e Punëve Publike, SENAPRED dhe autoritetet komunale kishin diskutuar më herët instalimin e rrjetave dinamike mbrojtëse për të penguar transportimin e materialeve nga shpatet.
Megjithatë, këto rrjeta ende nuk ishin instaluar kur ndodhi vërshimi.
Kjo rrethanë ngre pyetje për kohën e zbatimit të masave parandaluese, por vetëm një vlerësim teknik dhe institucional mund të përcaktojë nëse dhe në çfarë mase mungesa e tyre ndikoi në dëmet e shkaktuara.
Izoterma zero e lartë – pse më shumë reshje ranë si shi dhe jo si borë
Ekspertët kanë përmendur edhe ndikimin e një izoterme zero jashtëzakonisht të lartë.
Izoterma zero është niveli në atmosferë ku temperatura arrin zero gradë Celsius.
Kur ky nivel ngrihet, reshjet që në kushte të zakonshme do të binin si borë në lartësi të mëdha mund të bien në formë shiu.
Kjo bën që uji të zbresë më shpejt drejt përrenjve dhe lumenjve malorë, në vend që një pjesë e tij të grumbullohet përkohësisht në formë bore.
Pablo Allard e identifikoi këtë si një nga faktorët që mund të kenë ndikuar në rritjen e shpejtë të prurjeve.
Megjithatë, ndikimi i saktë i këtij fenomeni në vërshimin e 8 tetorit kërkon analiza të mëtejshme meteorologjike dhe hidrologjike.
Reshje historike në mes të pranverës – tetori 2026 thyen rekorde në Santiago
Vërshimi ndodhi në një periudhë me reshje jashtëzakonisht intensive për kryeqytetin kilian.
Në Kili, që ndodhet në hemisferën jugore, tetori është muaj pranvere. Reshjet kaq të fuqishme janë të pazakonta për këtë periudhë të vitit.
Sipas të dhënave të cituara nga mediat kiliane, gjatë shtatë ditëve të para të tetorit 2026, në një stacion meteorologjik referues të Santiagos u regjistruan rreth 74 milimetra reshje, duke tejkaluar rekordin e mëparshëm të muajit tetor prej 65 milimetrash, të vendosur në vitin 1987.
Vetëm më 6 tetor u regjistruan rreth 52 milimetra reshje, një nga sasitë më të mëdha ditore për këtë muaj në më shumë se një shekull.
Megjithatë, reshjet nuk ishin të njëtrajtshme në të gjithë rajonin.
Sipas të dhënave të raportuara nga A24, stacioni meteorologjik Tobalaba regjistroi 142,4 milimetra, ndërsa në Guayacán, në komunën San José de Maipo, u raportuan 106,8 milimetra.
Për disa sektorë të Las Condes, mediat raportuan sasi reshjesh prej rreth 144 deri në 146 milimetra.
Këto vlera u referohen vendndodhjeve dhe periudhave të ndryshme të matjes, prandaj nuk duhen interpretuar si shifra kundërthënëse për të njëjtin stacion.
Reshjet u shoqëruan me një sistem frontal të fuqishëm dhe transport të madh lagështie atmosferike, fenomen që në meteorologji njihet si lumë atmosferik.
Ky është një brez relativisht i ngushtë në atmosferë që transporton sasi të mëdha avujsh uji dhe mund të prodhojë reshje shumë intensive.
Disa raportime mediatike i kanë lidhur kushtet meteorologjike edhe me fenomenin klimatik El Niño.
Megjithatë, roli i tij në këtë ngjarje të veçantë nuk duhet trajtuar si shkak i provuar pa një analizë të posaçme meteorologjike.
Paralajmërimet kishin nisur para katastrofës
Vërshimi i 8 tetorit nuk ishte episodi i parë i rrjedhave të fuqishme në këtë zonë gjatë javës.
Sipas raportimeve të Infobae, më 6 dhe 7 tetor ishin regjistruar rrjedha të konsiderueshme uji dhe materialesh në sektorin Quebrada Honda.
Ekipet komunale kishin ndërhyrë për largimin e baltës nga rrugët, ndërsa disa banesa ishin prekur nga përmbytjet.
Më 7 tetor, SENAPRED kishte raportuar rritjen e prurjeve në përrenjtë Quebrada Honda dhe Apoquindo.
Parashikimet meteorologjike kishin paralajmëruar gjithashtu se në disa sektorë malorë sasia e reshjeve mund të kalonte 100 milimetra.
Megjithatë, vërshimi i së enjtes ishte shumë më i fuqishëm dhe u zhvillua brenda një kohe shumë të shkurtër.
Pse nuk u dërgua paralajmërimi emergjent në telefonat celularë?
Një nga çështjet që u ngrit pas katastrofës ishte mungesa e aktivizimit të sistemit të paralajmërimit emergjent në telefonat celularë, të njohur në Kili si SAE, për vërshimin në Las Condes.
Ministri i Brendshëm dhe njëkohësisht përgjegjës për Sekretariatin e Përgjithshëm të Qeverisë, Claudio Alvarado, shpjegoi se emergjenca ishte zhvilluar aq shpejt sa autoritetet nuk kishin pasur kohë të përcaktonin me saktësi zonat që duhej të evakuoheshin dhe drejtimin e sigurt të evakuimit.
Sipas tij, një vërshim i tillë mund të zhvillohet brenda pak minutash.
Shpjegimi i qeverisë tregon vështirësinë e paralajmërimit të popullsisë për fenomene kaq të shpejta, por mbetet e rëndësishme të shqyrtohet nëse ekzistonin mundësi për njoftim më të hershëm.
Duhet bërë dallimi ndërmjet mungesës së alarmit SAE në Las Condes gjatë vërshimit dhe përdorimit të këtij sistemi në zona të tjera, përfshirë sektorë të Talagantes, ku autoritetet kërkuan evakuime për shkak të rrezikut nga përmbytjet.
Presidenti Kast shpall Las Condes zonë katastrofe
Pas vlerësimit të situatës nga Komiteti Rajonal për Menaxhimin e Rrezikut nga Fatkeqësitë (COGRID), presidenti José Antonio Kast njoftoi vendimin për shpalljen e komunës Las Condes zonë katastrofe.
Në koordinimin institucional morën pjesë përfaqësues të Ministrisë së Brendshme, Ministrisë së Punëve Publike, Mbrojtjes, Shëndetësisë dhe Energjisë.
Presidenti njoftoi se kishte komunikuar me kryetaren Catalina San Martín dhe drejtoreshën kombëtare të SENAPRED-it, Alicia Cebrián, për t’u informuar mbi pasojat.
Në terren u angazhuan delegati presidencial Germán Codina, ministri i Punëve Publike dhe Transportit Louis de Grange, si dhe përfaqësues të institucioneve të tjera.
Shpallja e zonës së katastrofës mundëson masa të jashtëzakonshme administrative për përshpejtimin e ndërhyrjeve, përdorimin e burimeve shtetërore dhe koordinimin e institucioneve.
Kjo masë nuk përbën gjendje të jashtëzakonshme kushtetuese dhe nuk nënkupton automatikisht kufizimin e përgjithshëm të lirive të qytetarëve.
Autoritetet parashikuan gjithashtu përdorimin e formularëve shtetërorë për vlerësimin e dëmeve në familjet e prekura, me qëllim përcaktimin e nevojave për ndihmë.
Për shkak të emergjencës, qeveria vendosi edhe shtyrjen e ceremonisë së shpalljes së Ligjit të Rindërtimit, që ishte planifikuar për mëngjesin e së premtes, më 9 tetor.
Alarm i kuq në dhjetë komuna, pezullohet mësimi më 9 tetor
Në orën 18:20 të së enjtes, SENAPRED shpalli alarm të kuq për rrezik nga vërshimet dhe lëvizjet e masave të dheut në dhjetë komuna të Rajonit Metropolitan:
San José de Maipo, Puente Alto, Pirque, La Florida, Peñalolén, La Reina, Las Condes, Lo Barnechea, Vitacura dhe Colina.
Masa synonte të mundësonte mobilizimin e burimeve dhe përgatitjen për evakuime të mundshme.
Ministria e Arsimit fillimisht njoftoi pezullimin e mësimit në Las Condes për të premten, më 9 tetor.
Më pas, masa u zgjerua edhe në nëntë komunat e tjera, duke përfshirë institucionet e arsimit parashkollor dhe shkollor.
Kryetarja Catalina San Martín u bëri gjithashtu thirrje punëdhënësve të lehtësonin punën nga shtëpia ose të tregonin mirëkuptim ndaj punonjësve që mund të kishin vështirësi për të udhëtuar.
Evakuime edhe në Talagante – mbi 100 persona largohen nga zona e rrezikuar
Reshjet intensive shkaktuan probleme edhe jashtë Las Condes.
Në komunën Talagante, në periferi të Santiagos, rritja e nivelit të lumit Mapocho rrezikoi vendbanimet përgjatë brigjeve, veçanërisht zonën e njohur si Campamento Ribera del Mapocho.
Autoritetet organizuan evakuimin e banorëve, ndërsa ekipet e shpëtimit ndërhynë për të nxjerrë persona të bllokuar nga uji.
Sipas bilancit të kryetarit të komunës Talagante, Sebastián Rosas, gjatë operacionit u shpëtuan më shumë se 32 persona dhe u evakuuan mbi 100 banorë.
Gjithashtu u shpëtuan 21 kafshë shtëpiake, ndërsa 48 persona u strehuan në shkollën Manuel Rodríguez.
Autoritetet lokale njoftuan se gjatë këtyre operacioneve nuk u regjistruan viktima apo të lënduar.
Këto të dhëna i përkasin emergjencës në Talagante dhe nuk duhen ngatërruar me bilancin e gjashtë të lënduarve në Las Condes.
Forcohet mbikëqyrja policore e banesave të evakuuara
Pas largimit të banorëve nga disa shtëpi të prekura, qeveria njoftoi masa shtesë sigurie për mbrojtjen e pronave.
Ministri Claudio Alvarado bëri të ditur se policia kishte shtuar praninë në zonat ku banesat ishin evakuuar.
Gjithashtu u planifikua përcaktimi i një perimetri me kufizime të qarkullimit, për të mbrojtur banorët dhe për të lehtësuar ndërhyrjet e ekipeve të emergjencës.
Autoritetet u kërkuan qytetarëve të mos afroheshin në zonat e rrezikuara, veçanërisht pranë kanaleve dhe përrenjve që mund të aktivizoheshin përsëri.
Operacionet për pastrim dhe frika nga një vërshim i dytë
Gjatë natës së 8 tetorit dhe në orët e para të 9 tetorit, ekipet komunale, zjarrfikësit, policia dhe ushtria vazhduan ndërhyrjet në zonat e prekura.
Përparësi iu dha largimit të baltës, gurëve, degëve dhe materialeve që kishin bllokuar rrugët dhe sistemet e kullimit.
Makineritë e rënda u përdorën për të liruar hyrjet e kolektorëve dhe për të mundësuar largimin e ujërave.
Kryetarja Catalina San Martín paralajmëroi se rreziku nuk kishte kaluar plotësisht, pasi reshje të tjera intensive mund të shkaktonin aktivizimin e përsëritur të përrenjve malorë.
Për këtë arsye, autoritetet po punonin urgjentisht për të zhbllokuar kanalin në zonën Álvaro del Portillo dhe për të parandaluar një vërshim të dytë.
Në të njëjtën kohë vazhdonte vlerësimi i dëmeve në banesa, automjete, rrugë, klinika, institucione arsimore dhe infrastrukturën e shërbimeve.
Një tjetër katastrofë pas stuhive vdekjeprurëse të korrikut
Kili ishte përballur me një tjetër periudhë të rëndë stuhish gjatë dimrit të hemisferës jugore.
Sipas të dhënave të SENAPRED-it të raportuara nga Infobae, më 21 korrik 2026 bilanci i një sistemi të fuqishëm frontal kishte arritur në 13 persona të vdekur, shtatë të zhdukur dhe 2.281 persona të prekur rëndë.
Autoritetet kishin sqaruar atëherë se lidhja e disa rasteve të zhdukjes me stuhinë nuk ishte konfirmuar.
Gjatë stuhive të tetorit, më 7 tetor u raportua gjithashtu një person i vdekur në Kili.
Kjo viktimë i përket emergjencës më të gjerë meteorologjike dhe nuk duhet përfshirë në bilancin e vërshimit të Las Condes, ku raportimet e verifikuara konfirmonin gjashtë të lënduar.
Çfarë mbetet për t’u sqaruar pas katastrofës?
Vërshimi i 8 tetorit ka ngritur pyetje të rëndësishme për sigurinë e vendbanimeve të ndërtuara në rrëzë të Andeve dhe aftësinë e infrastrukturës urbane për të përballuar reshje ekstreme.
Ndër çështjet që kërkojnë sqarim janë gjendja teknike dhe kapaciteti i kanaleve të kullimit, mënyra e mirëmbajtjes së tyre, ndikimi i zjarrit të janarit në qëndrueshmërinë e tokës, vonesa në instalimin e rrjetave mbrojtëse dhe mundësitë për paralajmërim më të hershëm të popullsisë.
Gjithashtu mbetet për t’u përcaktuar numri përfundimtar i banesave, automjeteve dhe institucioneve të dëmtuara, si dhe kostoja e përgjithshme e katastrofës.
Deri në raportimet e fundit të verifikuara për këtë artikull, autoritetet kishin konfirmuar të paktën gjashtë persona të lënduar, përfshirë një foshnjë njëvjeçare me frakturë, ndërsa operacionet e pastrimit dhe vlerësimi i dëmeve vazhdonin.
Ngjarja ka treguar se pasojat e një stuhie ekstreme nuk varen vetëm nga sasia e reshjeve. Gjendja e tokës, dëmtimi i bimësisë, karakteristikat e përrenjve malorë, kapaciteti i sistemeve të kullimit dhe vendndodhja e ndërtimeve mund të ndikojnë vendimtarisht në përmasat e një katastrofe.
Vërshimi i Las Condes mbetet një paralajmërim serioz për rrezikun që paraqet ndërthurja e fenomeneve ekstreme meteorologjike me cenueshmërinë e terrenit dhe të infrastrukturës urbane.
Burimet: (EL PAÍS Chile, CNN en Español, Clarín, Infobae, Todo Noticias – TN, A24, La Tercera, BioBioChile, Cooperativa, Emol, ADN Radio, SENAPRED, SERNAGEOMIN, Ministria e Shëndetësisë e Kilit, Ministria e Arsimit e Kilit, Carabineros de Chile, Qeveria e Kilit, Bashkia e Las Condes, Bashkia e Talagantes)
