Kuvendi i Kosovës ka miratuar të hënën, më 5 tetor 2026, në lexim të parë Projektligjin për ndryshimin dhe plotësimin e Ligjit për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar, në një seancë të shoqëruar me debat të ashpër politik dhe protestë para ndërtesës së Kuvendit.
Projektligji mori 91 vota pro, pa asnjë votë kundër dhe pa abstenime. Grupi Parlamentar i Lidhjes Demokratike të Kosovës nuk mori pjesë në votim.
Para seancës plenare, Projektligji nr. 11/L-001 ishte miratuar unanimisht në parim nga Komisioni për Legjislacion, Mandate, Imunitete, Rregulloren e Kuvendit dhe Mbikëqyrjen e Agjencisë Kundër Korrupsionit. Nëntë anëtarë të pranishëm votuan pro, ndërsa nuk pati vota kundër apo abstenime.
Nisma për ndryshimin e ligjit është ndërmarrë nga Partia Demokratike e Kosovës. Deputeti i PDK-së Përparim Gruda deklaroi se ndryshimet synojnë t’i heqin Gjykatës Speciale një pjesë të juridiksionit që lidhet me krimet e luftës, duke argumentuar se kjo fushë, sipas tij, nuk ka qenë qëllimi fillestar i krijimit të Dhomave të Specializuara.
Gruda deklaroi se ndryshimet e propozuara nuk cenojnë Kushtetutën e Kosovës dhe as detyrimet ndërkombëtare të vendit. Ai argumentoi gjithashtu se procesi gjyqësor shumëvjeçar nuk ka vërtetuar pretendimet për trafikim organesh që kishin qenë ndër elementet kryesore të debatit ndërkombëtar që i parapriu krijimit të Gjykatës Speciale.
Kryetari i PDK-së, Bedri Hamza, tha në Kuvend se çështja nuk lidhet vetëm me të kaluarën, por edhe me të ardhmen e Kosovës. Ai theksoi se PDK-ja nuk kërkon që krimet të mos hetohen apo gjykohen dhe se çdo viktimë ka të drejtë në drejtësi, por kërkoi llogaridhënie për mënyrën se si ka funksionuar Gjykata Speciale.
Hamza deklaroi se institucioni, sipas tij, ka devijuar nga qëllimi për të cilin ishte krijuar.
Lëvizja Vetëvendosje e mbështeti projektligjin, megjithëse kryeministri Albin Kurti shprehu rezerva për mënyrën dhe shpejtësinë me të cilën janë propozuar ndryshimet.
Kurti tha se LVV-ja kishte qenë kundër krijimit të Gjykatës Speciale që në vitin 2015 dhe se mbetet kundër saj, por paralajmëroi se ndryshimet e ngutshme të ligjit mund të prodhojnë pasoja juridike dhe politike të paanalizuara mirë.
Ai theksoi se nuk do ta pengojë miratimin e nismës, por kërkoi që partitë që e kanë propozuar të marrin edhe përgjegjësinë politike për pasojat e saj.
Kurti e lidhi gjithashtu çështjen e ndryshimit të Ligjit për Specialen me nevojën për stabilitet institucional dhe zgjedhjen e presidentit të Kosovës.
Sipas tij, Kosovës i duhet njëkohësisht një strategji për Gjykatën Speciale dhe institucione funksionale.
Kryetarja e Grupit Parlamentar të LVV-së, Arbërie Nagavci, deklaroi se Vetëvendosje kishte kundërshtuar Gjykatën Speciale që në momentin e themelimit të saj dhe se vazhdon të mbajë të njëjtin qëndrim.
Edhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës votoi në favor të ndryshimeve. Kryetari i AAK-së, Ramush Haradinaj, kërkoi që projektligji të procedohej me urgjencë dhe të miratohej në të dyja leximet brenda së njëjtës ditë.
Haradinaj deklaroi se vendimet dënuese ndaj ish-udhëheqësve të UÇK-së përbëjnë, sipas tij, një fyerje për popullin dhe institucionet e Kosovës dhe tha se zgjidhja që ai do të preferonte do të ishte edhe më radikale – anulimi i Gjykatës Speciale.
LDK-ja, ndërkaq, refuzoi të merrte pjesë në votimin e projektligjit.
Deputetja Jehona Lushaku-Sadriu tha se LDK-ja e konsideron luftën e UÇK-së të shenjtë, por argumentoi se ndryshimi i një ligji të zakonshëm nuk mund të zhbëjë një aktgjykim dhe as të anashkalojë detyrimet kushtetuese të Kosovës.
Sipas LDK-së, beteja për ndryshimin e vendimeve të Gjykatës Speciale duhet të zhvillohet në rrugë juridike, përmes procedurës së Apelit.
Paralelisht me zhvillimet në Kuvend, qindra protestues ishin mbledhur para ndërtesës së institucionit me kërkesën që projektligji të miratohej.
Protesta ishte organizuar nga organizatat e dala nga lufta e UÇK-së dhe platforma “Jo në emrin tim”. Një numër qytetarësh kishin qëndruar gjatë gjithë natës në sheshin “Skënderbeu”.
Gjatë seancës pati edhe incidente.
Një grup protestuesish hodhën mjete piroteknike drejt hapësirave të Kuvendit. Sipas raportimeve nga terreni, një dritare në katin e dytë të ndërtesës u thye nga fishekzjarrët.
Policia u bëri thirrje protestuesve të mos hidhnin mjete piroteknike drejt ndërtesës, ndërsa organizatorët kërkuan që protesta të ruante karakterin paqësor.
Kryetarja e Kuvendit, Albulena Haxhiu, u bëri gjithashtu thirrje protestuesve për qetësi, duke theksuar se e drejta për protestë është e garantuar, por se UÇK-ja dhe vlerat e saj nuk mund të mbrohen përmes dhunës.
Ndërkohë, nënkryetarja e Komunës së Prishtinës, Besianë Musmurati, deklaroi nga protesta se qytetarët po qëndronin pranë hyrjeve dhe daljeve të Kuvendit dhe se kërkonin që deputetët të mos largoheshin pa u votuar projektligji edhe në lexim të dytë.
Procedura, megjithatë, nuk përfundon me votimin e parë.
Pas miratimit në parim, projektligji duhet të kalojë në komisionet përkatëse parlamentare dhe më pas të rikthehet në seancë për shqyrtim dhe votim në lexim të dytë.
Deri në përditësimet e disponueshme rreth mesditës së 5 tetorit, nuk ishte konfirmuar ende votimi përfundimtar në lexim të dytë.
Zhvillimet kanë edhe një dimension të rëndësishëm politik.
Bedri Hamza ka deklaruar se, pasi të përfundojë çështja e Ligjit për Specialen, PDK-ja është e gatshme të diskutojë me Vetëvendosjen për një marrëveshje për zgjedhjen e presidentit, në mënyrë që Kosova të shmangë një krizë të re institucionale dhe zgjedhjet e parakohshme.
Kurti dhe Hamza kishin paralajmëruar një takim të ri gjatë ditës së hënë.
Sipas raportimeve fillestare nga PDK-ja, takimi pritej rreth orës 12:30, por në atë kohë Kurti vazhdonte të ndodhej në seancën e Kuvendit.
Afati i fundit i raportuar për zgjedhjen e presidentit është 6 tetori, çka e bën kompromisin politik ndërmjet partive edhe më urgjent.
Kështu, votimi i 5 tetorit për Ligjin për Dhomat e Specializuara është shndërruar njëkohësisht në një betejë juridike për kompetencat e Gjykatës Speciale, në një debat mbi trashëgiminë e luftës së UÇK-së dhe në pjesë të negociatave më të gjera politike për funksionimin e institucioneve të Kosovës.
