Ballina Bota Tërmet shkatërrues në Tibet, mijëra banorë të evakuuar dhe operacione masive shpëtimi...

Tërmet shkatërrues në Tibet, mijëra banorë të evakuuar dhe operacione masive shpëtimi në Himalaje

Zgjidhni Tetova News si burim të preferuar në Google!
Zgjidh Tetova News në Google →

Një tërmet i fuqishëm goditi mbrëmjen e 22 tetorit rajonin e Tibetit në Kinë, duke shkaktuar viktima, dhjetëra të plagosur dhe dëme të konsiderueshme në banesa e infrastrukturë. Sipas bilancit zyrtar të publikuar nga Xinhua, deri më 23 tetor, në orën 10:00 sipas kohës së Kinës, ishin konfirmuar 16 të vdekur dhe 76 të plagosur. Mbi 12 mijë banorë janë evakuuar, ndërsa më shumë se 5.000 pjesëtarë të forcave të emergjencës janë angazhuar në operacionet e shpëtimit. Terreni malor, pasgoditjet e shumta dhe temperaturat nën zero po e vështirësojnë përballimin e katastrofës.

Një tërmet me magnitudë 7,0 goditi të enjten, më 22 tetor 2026, në orën 22:33 sipas kohës lokale, qarkun Baqing në qytetin Nagqu, në pjesën veriore të Rajonit Autonom të Tibetit në Kinë. Lëkundjet shkaktuan shembje dhe dëmtime ndërtesash, ndërprerje të energjisë elektrike dhe komunikimeve, si dhe rrëshqitje gurësh që bllokuan përkohësisht disa rrugë.

Sipas bilancit të shpallur në një konferencë për shtyp nga Zyra e Informimit e Qeverisë së qytetit Nagqu dhe të raportuar nga agjencia shtetërore kineze Xinhua, deri në orën 10:00 të së premtes, më 23 tetor, ishin regjistruar 16 viktima dhe 76 të plagosur.

Ky bilanc përfaqëson një përditësim të të dhënave të mëparshme, të cilat flisnin fillimisht për 32 të plagosur, më pas për 46, 54 dhe 65. Numri i viktimave mbeti i pandryshuar gjatë këtyre raportimeve, ndërsa bilanci i të plagosurve u rrit gradualisht me përparimin e kontrolleve në terren.

Autoritetet kineze njoftuan gjithashtu se mbi 5.000 pjesëtarë të forcave të emergjencës ishin angazhuar drejtpërdrejt në operacionet e përballimit të katastrofës. Deri në orën 10:00, 12.489 banorë ishin zhvendosur në vende më të sigurta.

Ekipet e shpëtimit po vazhdojnë kërkimet në vendbanimet e prekura, ndërsa shërbimet shëndetësore po trajtojnë të plagosurit. Përmasat e plota të dëmeve mbeten ende për t’u përcaktuar, veçanërisht në fshatrat malore ku qasja është e vështirë.

Epiqendra në një rajon të thellë malor, pranë vendbanimit Maru

Sipas Qendrës Kineze të Rrjeteve të Tërmeteve (CENC), epiqendra u regjistrua në koordinatat 32,40 gradë gjerësi veriore dhe 93,79 gradë gjatësi lindore, ndërsa vatra e tërmetit ndodhej në një thellësi prej 10 kilometrash.

Epiqendra u lokalizua pranë vendbanimit Maru, në qarkun Baqing, rreth 70 kilometra nga qendra administrative e qarkut dhe afërsisht 400 kilometra në verilindje të Lhasës, kryeqendrës së Tibetit.

Territori brenda një rrezeje prej pesë kilometrash nga epiqendra ndodhet në një lartësi mesatare prej 4.864 metrash mbi nivelin e detit. Bëhet fjalë për një rajon me popullsi të rrallë, klimë të ashpër dhe infrastrukturë të kufizuar.

Sipas regjistrimit të popullsisë të vitit 2020, në njësinë administrative Maru jetonin rreth 7.605 banorë.

Shërbimi Gjeologjik i Shteteve të Bashkuara (USGS) e vlerësoi tërmetin gjithashtu me magnitudë 7,0, por e përcaktoi thellësinë e vatrës në 18 kilometra. Sipas të dhënave amerikane, epiqendra ndodhej rreth 191 kilometra në lindje-verilindje të qytetit Nagqu.

Dallimi ndërmjet vlerësimeve të institucioneve kineze dhe amerikane për thellësinë nuk nënkupton se bëhet fjalë për dy tërmete të ndryshme. Matjet sizmologjike mund të ndryshojnë sipas rrjeteve të monitorimit, metodave të analizës dhe modeleve të përdorura për përcaktimin e vatrës.

Sipas vlerësimit të USGS-së, rreth 111.000 persona u ekspozuan ndaj lëkundjeve me intensitet mesatar deri të fortë. Kjo shifër është një vlerësim i popullsisë së ekspozuar ndaj lëkundjeve, jo numri i personave të plagosur ose i banorëve që kanë pësuar dëme materiale.

Lëkundjet gjatë natës, banorët largohen në panik nga ndërtesat

Tërmeti ndodhi në një orë kur shumica e banorëve ndodheshin në shtëpitë e tyre.

Pamjet e publikuara nga televizioni shtetëror kinez CCTV tregojnë ndërtesa që lëkunden, rafte dyqanesh që dridhen dhe njerëz që largohen me vrap nga restorantet, banesat dhe objektet e tjera.

Në disa vendbanime, banorët dolën në rrugë menjëherë pas lëkundjes kryesore. Të tjerë kërkuan strehim në automjetet e parkuara jashtë ndërtesave, nga frika e pasgoditjeve.

Një banor i zonës tregoi për mediat se ishte zgjuar nga lëkundjet e fuqishme dhe kishte dëgjuar kërcitjet e strukturës së shtëpisë.

Lëkundjet u ndien edhe në qytetet Chamdo dhe Nyingchi, përfshirë disa nga qarqet më të afërta me epiqendrën.

Në disa zona, shkollat i nxorën nxënësit në oborret e hapura si masë sigurie.

Në rrjetet sociale kineze dhe në platformën X u shpërndanë gjithashtu pamje që pretendojnë se tregojnë çarje të mëdha në tokë, të shkaktuara nga tërmeti. Megjithatë, Deutsche Welle theksoi se nuk kishte mundur të verifikonte në mënyrë të pavarur vërtetësinë e këtyre videove.

Për këtë arsye, pamjet e paverifikuara nuk mund të përdoren si dëshmi për përmasat e dëmeve ose për ndryshimet gjeologjike të shkaktuara nga tërmeti.

Bilanci i viktimave dhe dëmet në banesa

Raportimet për viktimat filluan gjatë orëve të para pas tërmetit, ndërsa ekipet e emergjencës po përpiqeshin të krijonin komunikim me vendbanimet e prekura.

Në orën 02:25 të 23 tetorit, autoritetet e Nagqu-së raportuan 16 të vdekur dhe 32 të plagosur. Nga të plagosurit, 11 ishin në gjendje të rëndë dhe 21 kishin marrë lëndime të lehta.

Në orën 05:20, pas kontrolleve të mëtejshme, numri i të plagosurve u rrit në 46, ndërsa në orën 07:00 arriti në 54. Në atë moment, autoritetet konfirmuan 11 të plagosur rëndë dhe 43 me lëndime të lehta.

Më pas, një raportim i Reuters-it, duke iu referuar autoriteteve lokale, bëri të ditur se numri i të plagosurve kishte arritur në 65.

Përditësimi i mëvonshëm i Xinhua-s, i bazuar në konferencën për shtyp të autoriteteve të Nagqu-së, konfirmoi 76 të plagosur deri në orën 10:00 të 23 tetorit.

Ndërkohë, raportimet zyrtare tregojnë se tërmeti ka shkaktuar dëmtime në banesat e 339 familjeve dhe në 20 stalla bagëtish.

Këtu duhet bërë një dallim i rëndësishëm ndërmjet raportimeve fillestare dhe të dhënave të përditësuara.

Njoftimet e para flisnin për shembjen e banesave të 339 familjeve. Më pas, autoritetet e ndryshuan formulimin, duke sqaruar se shifra përfshinte banesa të shembura dhe të dëmtuara. Në raportimet e mëvonshme u përdor përcaktimi „339 familje me banesa të dëmtuara”.

Prandaj, nuk është konfirmuar se të gjitha këto banesa janë shkatërruar plotësisht. Numri i saktë i ndërtesave të shembura mbetet për t’u përcaktuar.

Sipas The New York Times, tërmeti ndërpreu furnizimin me ujë dhe energji elektrike në fshatrat përreth Maru-së.

Të paktën një person i bllokuar nën rrënoja është nxjerrë i gjallë nga ekipet e kërkim-shpëtimit, sipas raportimeve të mediave kineze.

Mbi 12 mijë persona të evakuuar dhe mijëra shpëtimtarë në terren

Autoritetet kineze kanë mobilizuar një operacion të gjerë për kërkimin e të mbijetuarve, trajtimin e të plagosurve dhe strehimin e popullsisë së zhvendosur.

Sipas njoftimit të Xinhua-s, deri në orën 10:00 të 23 tetorit, 12.489 banorë ishin evakuuar në vende më të sigurta.

Në të njëjtën kohë, numri i pjesëtarëve të forcave të angazhuara në operacionet e emergjencës kishte kaluar 5.000.

Kjo shifër është më e lartë se raportimet e para, të cilat përmendnin mobilizimin e më shumë se 1.600 pjesëtarëve të ekipeve të shpëtimit.

Dallimi pasqyron zgjerimin e operacionit gjatë orëve pas tërmetit dhe përfshirjen e strukturave të tjera shtetërore, lokale dhe të specializuara.

Sipas Ministrisë kineze të Menaxhimit të Emergjencave, në fazën fillestare u mobilizuan 350 pjesëtarë të forcave kombëtare të zjarrfikjes dhe të shpëtimit, me 83 automjete.

Deri në orën 06:30, në rajonin e prekur kishin mbërritur 120 shpëtimtarë me 27 automjete, ndërsa 230 pjesëtarë të tjerë dhe 56 automjete ndodheshin në rrugë drejt zonës së katastrofës.

Autoritetet rajonale kishin angazhuar gjithashtu qindra pjesëtarë të policisë, ekipe të specializuara shpëtimi, personel mjekësor dhe njësi të pajisura për ndërhyrje në terrene të vështira.

Në operacione u përfshinë edhe qen të trajnuar për kërkim-shpëtim dhe pajisje të rënda për largimin e rrënojave.

Sipas Xinhua-s, ekipet e zjarrfikjes po kryejnë kontrolle sistematike nga shtëpia në shtëpi për të identifikuar personat që kanë nevojë për ndihmë dhe për të vlerësuar sigurinë e ndërtesave.

Në zonat ku banesat janë dëmtuar rëndë, autoritetet po organizojnë vendstrehime të përkohshme, ndërsa ushqimet, uji, veshjet e ngrohta dhe pajisjet e ngrohjes po transportohen drejt vendbanimeve të prekura.

Ushtria, policia dhe dronët angazhohen për vlerësimin e katastrofës

Në përballimin e pasojave të tërmetit janë përfshirë edhe njësi ushtarake dhe policore, të cilat po ndihmojnë në transportimin e furnizimeve, evakuimin e banorëve dhe sigurimin e rrugëve për automjetet e emergjencës.

Pamjet e publikuara nga televizioni shtetëror kinez tregojnë ushtarë dhe shpëtimtarë duke ngarkuar ujë, ushqime dhe materiale të tjera në kamionë ushtarakë, për t’i dërguar drejt fshatrave të dëmtuara përmes rrugëve të ngushta malore.

Policia e Nagqu-së ka njoftuar për angazhimin e më shumë se 300 punonjësve të policisë, përfshirë njësi të qarkullimit rrugor dhe policë të komunitetit.

Detyrat e tyre përfshijnë kontrollin e dëmeve në ndërtesa, ndihmën për zhvendosjen e banorëve, ruajtjen e rendit dhe sigurimin e kalimit të mjeteve të shpëtimit.

Ministria kineze e Menaxhimit të Emergjencave ka urdhëruar gjithashtu dërgimin e një droni të tipit Wing Loong për vëzhgimin nga ajri të rajonit të prekur.

Përdorimi i këtij mjeti synon t’u ndihmojë autoriteteve të krijojnë një pasqyrë më të qartë të gjendjes në terren, veçanërisht në zonat ku qasja rrugore është e vështirë ose ku komunikimet janë ndërprerë.

Dronët e këtij lloji mund të përdoren për vëzhgimin e terrenit dhe identifikimin e zonave që kërkojnë ndërhyrje, por rezultatet konkrete të misionit të vëzhgimit nuk janë bërë ende publike në raportimet e shqyrtuara.

Rrëshqitje gurësh, rrugë të bllokuara dhe ndërprerje të komunikimeve

Tërmeti shkaktoi rrëshqitje shkëmbinjsh dhe gurësh në disa segmente rrugore, duke penguar përkohësisht qarkullimin.

Një nga rrugët e prekura ishte rruga kombëtare G317, e cila lidh disa nga vendbanimet malore të rajonit.

Sipas raportimeve të mediave kineze që iu referuan Ministrisë së Transportit, segmentet e bllokuara u pastruan gjatë orëve të para të së premtes.

Megjithatë, autoritetet vazhduan të zbatonin kufizime të përkohshme të qarkullimit, duke u dhënë përparësi automjeteve të emergjencës dhe transportit të furnizimeve.

Edhe transporti hekurudhor u prek nga masat parandaluese të sigurisë.

Disa trena që qarkullonin në hekurudhën Qinghai–Tibet u ndaluan përkohësisht për kontrolle, përpara se të rifillonin gradualisht lëvizjen me kufizime të shpejtësisë.

Në vendbanimet pranë epiqendrës u raportuan ndërprerje të energjisë elektrike, të furnizimit me ujë dhe të komunikimeve telefonike.

Sipas një raportimi të televizionit shtetëror CCTV, gazetarët që mbërritën në zonën e Maru-së gjatë orëve të para të së premtes konstatuan dëmtime në disa ndërtesa dhe çarje në rrugë.

Në fshatrat më të prekura, ekipet e emergjencës po vazhdonin kontrollet, ndërsa komunikimet telefonike dhe lidhja me internetin ishin rivendosur.

Një pjesë e të plagosurve ishin transportuar për trajtim në spitalet e qarqeve Baqing dhe Sog.

Mbi 400 pasgoditje, rreziku për ndërtesat e dëmtuara mbetet i lartë

Pas tërmetit kryesor, në rajon janë regjistruar qindra pasgoditje, të cilat po shkaktojnë shqetësim tek banorët dhe vështirësi për ekipet e shpëtimit.

Sipas Qendrës Kineze të Rrjeteve të Tërmeteve, deri në orën 07:00 të 23 tetorit ishin regjistruar 413 pasgoditje.

Prej tyre, 20 kishin magnitudë të paktën 3,0, ndërsa më e fuqishmja kishte arritur magnitudën 4,3.

Shërbimi Gjeologjik Amerikan kishte regjistruar gjithashtu disa pasgoditje të konsiderueshme, por të dhënat e institucioneve mund të ndryshojnë për shkak të pragjeve të ndryshme të regjistrimit dhe kohës së përditësimit.

Pasgoditjet janë të zakonshme pas tërmeteve të fuqishme, por ato paraqesin një rrezik të veçantë kur ndërtesat kanë pësuar dëmtime strukturore.

Edhe një lëkundje më e dobët se tërmeti kryesor mund të shkaktojë shembje të mëtejshme në një ndërtesë tashmë të dëmtuar.

Për këtë arsye, autoritetet po vazhdojnë inspektimin e banesave dhe zhvendosjen e personave që jetojnë në objekte të konsideruara të pasigurta.

Temperatura deri në nëntë gradë nën zero dhe paralajmërime për reshje bore

Një nga sfidat më të mëdha për operacionet e shpëtimit janë kushtet atmosferike.

Administrata Meteorologjike e Kinës njoftoi më 23 tetor se kishte aktivizuar një regjim të posaçëm të shërbimeve meteorologjike për përballimin e katastrofës sizmike.

Sipas parashikimeve të publikuara nga institucioni, gjatë tri ditëve pas tërmetit në rajon pritet mot kryesisht me vranësira, me mundësi reshjesh të shpërndara bore më 23 dhe 24 tetor.

Temperaturat minimale në vendbanimin Gangqie pritet të zbresin deri në minus 9 gradë Celsius, ndërsa maksimalet të arrijnë rreth 4 gradë.

Në Maru parashikohen temperatura nga minus 5 deri në 5 gradë Celsius, ndërsa në Gongri nga minus 9 deri në 3 gradë.

Meteorologët paralajmërojnë gjithashtu erëra të forta gjatë orëve të pasdites, të cilat mund të arrijnë rreth shkallës 8 në sistemin e përdorur nga shërbimi meteorologjik kinez.

Administrata Meteorologjike ka kërkuar që vendstrehimet e përkohshme të pajisen me mjete të përshtatshme për mbrojtjen nga i ftohti dhe që tendat të përforcohen kundër erërave.

Institucioni paralajmëroi gjithashtu për rrezikun nga helmimi me monoksid karboni dhe nga zjarret gjatë përdorimit të sobave ose burimeve të tjera të ngrohjes me djegie.

Këto kushte e bëjnë veçanërisht urgjente sigurimin e strehimit të përshtatshëm për familjet që nuk mund të kthehen në shtëpitë e tyre.

Kina dërgon mijëra tenda dhe ndan 50 milionë juanë për emergjencën

Autoritetet qendrore dhe rajonale kineze kanë mobilizuar furnizime të konsiderueshme për strehimin e personave të zhvendosur.

Sipas Ministrisë së Menaxhimit të Emergjencave, deri në orën 04:30 të 23 tetorit, furnizimet e organizuara në nivel qendror, rajonal dhe lokal kishin filluar të mbërrinin në zonat e dëmtuara.

Ndihmat e mobilizuara përfshinin 1.000 njësi banimi të parafabrikuara, 3.239 tenda, 2.821 shtretër portativë, 4.280 batanije, 200 soba, 2.000 komplete veshjesh të ngrohta dhe 1.760 pallto ushtarake.

Në listën e furnizimeve përfshiheshin gjithashtu katër gjeneratorë elektrikë, 1.000 elektrikë dore me furnizim manual ose diellor, 1.000 llamba portative për përdorim në terren dhe pajisje të tjera emergjente.

Më 23 tetor, Ministria kineze e Financave dhe Ministria e Menaxhimit të Emergjencave njoftuan ndarjen urgjente të 50 milionë juanëve nga fondet qendrore për përballimin e katastrofave natyrore.

Fondet janë destinuar për kërkimin dhe shpëtimin e personave të bllokuar, ndihmën për banorët e prekur, evakuimin, eliminimin e rreziqeve të menjëhershme dhe riparimin e banesave të dëmtuara ose të shkatërruara.

Ministria e Financave i kërkoi administratës financiare të Tibetit t’i transferojë sa më shpejt fondet në zonat e prekura dhe të sigurojë kontrollin e përdorimit të tyre.

Xi Jinping urdhëron shpëtimin e të mbijetuarve dhe parandalimin e katastrofave të tjera

Presidenti kinez Xi Jinping dha udhëzime për mobilizimin e institucioneve shtetërore menjëherë pas tërmetit.

Sipas Xinhua-s, Xi kërkoi që kërkimi i personave të mbetur nën rrënoja dhe trajtimi i të plagosurve të zhvillohen me të gjitha forcat, për të minimizuar humbjet njerëzore.

Ai theksoi:

“Zona e katastrofës ndodhet në lartësi të madhe mbi nivelin e detit dhe moti është i ftohtë. Duhet të monitorohen nga afër aktiviteti sizmik dhe ndryshimet e motit, të organizohen shkencërisht operacionet e shpëtimit dhe të parandalohet shfaqja e fatkeqësive dytësore.”

Presidenti kërkoi gjithashtu shpërndarjen urgjente të ndihmave, strehimin e banorëve të prekur dhe riparimin e infrastrukturës së dëmtuar.

Kryeministri Li Qiang udhëzoi autoritetet të verifikojnë me përpikëri bilancin e katastrofës, të koordinojnë operacionet e shpëtimit dhe të marrin masa për parandalimin e pasojave të mëtejshme nga pasgoditjet.

Zyra e Shtabit të Këshillit Shtetëror për Ndihmën në Rast Tërmetesh dhe Ministria e Menaxhimit të Emergjencave e ngritën nivelin kombëtar të reagimit ndaj katastrofës sizmike nga niveli i katërt në të tretin.

Një grup pune, i drejtuar nga Wang Kun, kreu i Administratës Kineze të Tërmeteve, u dërgua në zonën e prekur për të mbikëqyrur dhe mbështetur operacionet.

Ndërkohë, Këshilli për Çështjet e Kontinentit i Tajvanit shprehu ngushëllime për viktimat dhe njoftoi se kishte kërkuar informacion për sigurinë e qytetarëve tajvanezë që ndodheshin në rajon.

Sipas institucionit, në sistemin përkatës të regjistrimit të udhëtimeve figuronin 164 qytetarë tajvanezë që ndodheshin në Tibet.

Pse ndodhi tërmeti? Shkencëtarët identifikojnë lëvizjen e një thyerjeje normale tektonike

Tibeti ndodhet në një nga rajonet më aktive sizmike të botës, ku përplasja e pllakës tektonike indiane me pllakën euroaziatike ka formuar Himalajet dhe Rrafshnaltën Tibetiane.

Pllaka indiane vazhdon të lëvizë drejt veriut, duke ushtruar presion mbi koren e Tokës dhe duke shkaktuar deformime të vazhdueshme tektonike.

Sipas vlerësimit paraprak të Shërbimit Gjeologjik Amerikan, tërmeti i 22 tetorit u shkaktua nga lëvizja përgjatë një thyerjeje normale tektonike brenda Rrafshnaltës Tibetiane.

Në një thyerje normale, një bllok i kores së Tokës zhvendoset poshtë në raport me bllokun tjetër, si pasojë e forcave që e tërheqin dhe e zgjatin koren.

Ky mekanizëm ndryshon nga thyerjet e kundërta, të cilat lidhen drejtpërdrejt me ngjeshjen e kores tokësore.

Megjithëse formimi i Himalajeve lidhet me përplasjen dhe ngjeshjen e pllakave tektonike, pjesë të brendshme të Rrafshnaltës Tibetiane po përjetojnë edhe zgjerim horizontal.

Sipas USGS-së, lartësia e madhe dhe energjia potenciale gravitacionale e rrafshnaltës ndikojnë që korja e trashur të zgjerohet gradualisht drejt lindjes dhe perëndimit.

Institucioni amerikan e krahason këtë proces me mjaltin që derdhet nga një kavanoz dhe përhapet mbi një sipërfaqe të sheshtë nën ndikimin e peshës së vet.

Lëvizja e thyerjes normale që shkaktoi tërmetin përputhet me këtë proces të zgjerimit të kores së Tokës.

Ky interpretim është paraprak dhe mund të plotësohet nga analiza të mëtejshme sizmologjike dhe gjeologjike.

Një nga rajonet më të rrezikuara nga tërmetet e mëdha

Sipas të dhënave historike të cituara nga Deutsche Welle dhe USGS, që nga viti 1990 në Rrafshnaltën Tibetiane dhe rajonet përreth janë regjistruar 29 tërmete me magnitudë 7,0 ose më të lartë.

Një nga katastrofat më të rënda të historisë sizmike të rajonit ndodhi më 15 gusht 1950, kur tërmeti i Assam-Tibetit, me magnitudë të vlerësuar 8,6, shkaktoi vdekjen e më shumë se 4.000 personave.

Në prill të vitit 2010, një tjetër tërmet i fuqishëm goditi Yushu-në, në provincën kineze Qinghai, rreth 272 kilometra në verilindje të epiqendrës së tërmetit të fundit.

Sipas të dhënave të cituara nga Reuters, nga ajo katastrofë humbën jetën të paktën 2.698 persona, ndërsa afro 300 të tjerë u raportuan të zhdukur.

Më 7 janar 2025, një tërmet me magnitudë 6,8, sipas matjeve kineze, goditi qarkun Tingri në Tibetin jugor, pranë kufirit me Nepalin dhe në veri të malit Everest.

Atëherë humbën jetën të paktën 126 persona.

Rajoni i Himalajeve u përball me një tjetër katastrofë të madhe në prill të vitit 2015, kur një tërmet me magnitudë 7,8 goditi Nepalin dhe shkaktoi vdekjen e afro 9.000 personave.

Tërmeti i 22 tetorit 2026 është më i fuqishmi i regjistruar në Kinë që nga janari i vitit 2024, kur një tërmet me magnitudë 7,0 goditi qarkun Uqturpan, të njohur në kinezisht si Wushi, në rajonin e Xinjiangut.

Tibeti u godit edhe nga një katastrofë tjetër natyrore gjatë verës

Tërmeti i tetorit vjen pas një katastrofe tjetër të rëndë natyrore që goditi rajonin kufitar ndërmjet Tibetit dhe Nepalit gjatë verës së vitit 2026.

Më 26 gusht, në zonën e qarkut Gyirong, pranë kufirit me Nepalin, ndodhi një shembje akullnajore që shkaktoi rrjedhje të fuqishme balte, uji dhe materialesh shkëmbore.

Deutsche Welle raportoi se të paktën 43 persona humbën jetën në anën tibetiane të kufirit.

Raportime të tjera ndërkombëtare përmendën bilance shumë më të larta viktimash dhe personash të zhdukur në Nepal.

Megjithatë, këto shifra lidhen me zona dhe periudha të ndryshme raportimi dhe nuk duhet të trajtohen automatikisht si një bilanc i vetëm i verifikuar i së njëjtës ngjarje.

Katastrofat tregojnë cenueshmërinë e rajonit të Himalajeve ndaj një kombinimi rreziqesh natyrore, përfshirë tërmetet, rrëshqitjet e dheut, shembjet akullnajore dhe përmbytjet e rrëmbyeshme.

Informacioni nga Tibeti dhe kufizimet e verifikimit të pavarur

Një problem i rëndësishëm në vlerësimin e katastrofës mbetet qasja e kufizuar e mediave të huaja në Tibet.

The New York Times, BBC dhe Deutsche Welle theksojnë se autoritetet kineze ushtrojnë kontroll të rreptë mbi rajonin, ndërsa hyrja e gazetarëve të huaj dhe qarkullimi i informacionit janë të kufizuara.

Tibeti është nën kontrollin e Republikës Popullore të Kinës që nga vitet 1950 dhe ka qenë prej dekadash në qendër të tensioneve që lidhen me autonominë, liritë fetare dhe ruajtjen e identitetit kulturor tibetian.

Përveç sfidave politike dhe administrative, rajoni përballet edhe me vështirësi të mëdha infrastrukturore, për shkak të terrenit malor, vendbanimeve të shpërndara dhe distancave të gjata.

Në këtë situatë, të dhënat për viktimat, dëmet materiale, personat e evakuuar dhe ecurinë e operacioneve të shpëtimit vijnë kryesisht nga institucionet kineze dhe mediat shtetërore.

Agjencitë ndërkombëtare të lajmeve kanë përcjellë këto të dhëna, por mundësia për t’i konfirmuar në mënyrë të pavarur të gjitha raportimet nga vendbanimet e prekura mbetet e kufizuar.

Për këtë arsye, bilancet zyrtare duhet të trajtohen si të dhëna të përditësuara nga autoritetet, jo si një vlerësim përfundimtar dhe i verifikuar në mënyrë të pavarur i pasojave të katastrofës.

Gjendja aktuale: kërkimet vazhdojnë, bilanci mbetet paraprak

Sipas përditësimit zyrtar të publikuar nga Xinhua, duke iu referuar konferencës për shtyp të autoriteteve të Nagqu-së, deri më 23 tetor, në orën 10:00 sipas kohës së Kinës, tërmeti kishte shkaktuar 16 të vdekur dhe 76 të plagosur.

Deri në të njëjtën orë, 12.489 banorë ishin evakuuar, ndërsa më shumë se 5.000 pjesëtarë të forcave të emergjencës ishin angazhuar në terren.

Autoritetet kishin evidentuar dëme në banesat e 339 familjeve dhe në 20 stalla bagëtish, por numri i ndërtesave të shkatërruara plotësisht nuk ishte përcaktuar përfundimisht.

Operacionet e kërkim-shpëtimit, trajtimi i të plagosurve, kontrolli i banesave dhe shpërndarja e furnizimeve emergjente po vazhdojnë.

Ndërkohë, pasgoditjet, temperaturat e ulëta, reshjet e mundshme të borës dhe vështirësitë e transportit paraqesin rreziqe shtesë për banorët dhe ekipet e shpëtimit.

Çështjet kryesore që mbeten të hapura janë numri përfundimtar i viktimave dhe i të plagosurve, përmasat reale të dëmeve strukturore, gjendja e fshatrave më të izoluara dhe kohëzgjatja e nevojshme për rikthimin e jetës normale.

Për mijëra banorë të Tibetit verior, sfida më urgjente mbetet sigurimi i një strehimi të sigurt dhe i kushteve të jetesës në një nga rajonet më të larta dhe më të ftohta të banuara në botë.

(NZZ, The New York Times, BBC, Deutsche Welle, Reuters, Associated Press, Xinhua, CCTV, China Earthquake Networks Center, USGS, Administrata Meteorologjike e Kinës, Ministria kineze e Menaxhimit të Emergjencave, Ministria kineze e Financave, autoritetet e Nagqu-së)