Nga Jakob Strobel y Serra
Hanoi, Halong, Hoang Lien Son: Në veri të Vietnamit gjenden plot tri vende që renditen ndër më të bukurat e Tokës — një vepër arti peizazhor me tarraca orizi, një botë mrekullish detare dhe një qytet mijëvjeçar.
Sundimtari qiellor i dragonjve tregoi mëshirë. Me gjithë pushtetin dhe fuqinë e tij, i shpëtoi vietnamezët e rrezikuar nga nënshtrimi prej epërsisë kineze dhe, falë zemërgjerësisë së vet, krijoi një mrekulli të natyrës që nuk ka të dytë në Tokë. Ai dërgoi nga qielli në tokë dragoin nënë bashkë me të vegjlit e saj dhe i bëri të nxirrnin nga goja qindra e qindra perla magjike, të cilat shndërroheshin në ishuj gëlqerorë sapo preknin ujërat e Detit të Kinës Jugore. Kështu u krijua një barrierë e padepërtueshme, një labirint detar që kinezët nuk mundën ta kapërcenin dhe që i detyroi të tërhiqeshin. «Ha Long», gjiri i dragonjve që zbresin nga qielli, e quajtën vietnamezët vendin e shpëtimit të tyre të mrekullueshëm. Këtë histori vazhdojnë t’ua tregojnë fëmijëve dhe nipërve të tyre, sepse edhe sot, më shumë se kurrë, vepra e sundimtarit qiellor të dragonjve vlen për ta më shumë se një arkë e mbushur me perlat më të çmuara.
Gjeologjia, natyrisht, e sheh çështjen me më shumë gjakftohtësi sesa mitologjia. Për të, gjiri i Halongut, dy orë në lindje të Hanoit, është një pllajë karstike, të cilën përplasjet tektonike e ngritën nga fundi i detit në sipërfaqe. Më pas, për 20 milionë vjet, era, dallgët dhe ujërat acide të shiut, që përthithnin dioksid karboni, e gërryen pllajën, derisa 11.000 vjet më parë ajo u përmbyt si pasojë e shkrirjes globale të akullnajave dhe ngritjes së nivelit të detit, duke lënë të dukshme vetëm majat e peizazhit të thepisur. Qoftë sipas gjeologjisë, qoftë sipas mitologjisë, në gjirin e Halongut është krijuar një nga peizazhet më ikonike të planetit: sfond i filmave të panumërt të Hollivudit, destinacion i ëndërruar i udhëtarëve nga e gjithë bota, ogur paralajmërues i turizmit masiv të shfrenuar — një vend që duhet ta kesh parë për të kuptuar sa e bukur është Toka dhe sa e brishtë.
Sipas numërimit zyrtar, nga gjiri i Halongut ngrihen plot 1969 ishuj të pabanuar, të mbuluar nga gjelbërimi subtropikal — dhe pikërisht në vitin 1969 vdiq Ho Chi Minh, sikur të ishte nevojitur edhe prova përfundimtare se ati i atdheut vietnamez ishte bir i perëndive të dragonjve. Asnjë ishull nuk i ngjan tjetrit; secili është një skulpturë gëlqerore dhe të gjithë lagen nga një oqean i gjelbër si nefrit i shkrirë. Shohim forma si kallëpe konike sheqeri, sëpata dore prej guri dhe kone me majë, shpinë elefantësh, kurrize macesh dhe pirgje dheu të urithëve, mure krateresh, kapele prej kashte orizi dhe bova gjigante, dhëmbëzimet e shpinës së një dragoi të gurëzuar, menhirët e galit Obeliks dhe maja shpargu prej karsti. Herë pas here, ishujt qëndrojnë aq pranë njëri-tjetrit, sa na duken si hyrja e një fjordi; pastaj ngrihen sërish nga uji me aq madhështi, sikur të ishin Shtyllat e Herkulit. Guri gëlqeror kalon pareshtur nga e zeza te grija dhe e bardha, dhe jo rrallë ka forma aq të çuditshme, sa ngjan me një shpellë stalaktitesh nën qiell të hapur. Në faqet më të pjerrëta kapen shkurre dhe pemë të vogla, aq piktoreske, sa duket sikur një gjigant i ka vendosur aty me piskatore.
Miliona njerëz duan ta shohin këtë mrekulli vit pas viti; 400 anije shtyhen mes 1969 shkëmbinjve dhe numri i tyre vazhdon të rritet — derisa të vijë dita kur të ketë më shumë anije sesa shkëmbinj dhe të mos mbetet më vend për kasollet dhe kafazet lundrues të peshkatarëve, të cilët deri tani u kanë rezistuar me këmbëngulje turmave të turistëve. Shumë pak anije janë ende xhunka druri me një grusht kabinash; shumica janë prej kohësh anije të mirëfillta kroçerash, me vend për qindra pasagjerë. Disa imitojnë jahte elegante oligarkësh me shtatë kuverta, të tjera duken si anije kroçerash lumore me dy kate shtesë. Herë pas here na del përpara edhe ndonjë anije me rrëshqitëse argëtimi: një krim kundër hijeshisë së qetë të këtij vendi të mrekullueshëm, një përdhosje e veprës së perëndive të dragonjve. Dhe pikërisht përballë gjirit, njeriu më i pasur i Vietnamit po nxjerr nga deti, me një investim prej 17 miliardë eurosh, një qytet të krijuar nga hiçi, me 100.000 vila dhe apartamente. Për këtë po rrafshon një mal të tërë me një ushtri kamionësh të rëndë: një pamje si nga Dubai i ditëve të tij më të lavdishme të Atlantisit dhe ishujve në formë palme.
Për fat të mirë, ka ende edhe anije të vogla luksoze si e jona, Ylang e kompanisë Heritage Line, e arreduar në stilin kolonial franko-indokinez, me dru tropikal të errët, letër muri prej pëlhure të punuar dhe dyer të gdhendura me aq mjeshtëri e imtësi, sa ngjajnë me dantellat e Brukselit. Kuzhinieri është virtuoz i gatimeve vietnameze të shtëpisë, të ngritura në nivelin e kuzhinës së lartë; bodrumi i verërave ruan aristokracinë më të lartë të Burgonjës dhe Bordosë; në suitën tonë, të madhe sa një apartament me dy dhoma, do të ndihej më së miri edhe Catherine Deneuve në rolin e Eliane-s te filmi «Indochine». Dhe ndërsa gjiri i Halongut rrëshqet përpara syve tanë, ne ngushëllohemi në ballkonin privat me një Gevrey-Chambertin dhe me bindjen se as turmat më të mëdha të njerëzve nuk mund ta shkatërrojnë kurrë këtë bukuri. Sepse atë e kanë krijuar perënditë e dragonjve.
Dragoi qiellor nuk është pjellë e ferrit. Ka zemër të pastër dhe shpirt të mirë, sepse, në të vërtetë, brenda tij fshihet një krap që është ngjitur te yjet. Vetëm një herë në vit, gjithmonë në hënën e plotë të korrikut, porta e qiellit bëhet e dukshme në kupën qiellore, edhe për krapin, i cili atëherë mbledh të gjitha fuqitë dhe hidhet përtej portës hyjnore, drejt qiellit. Prandaj dragonjtë vietnamezë kanë luspa si peshqit dhe pendë peshku në vend të krahëve; prandaj nxjerrin nga goja jo vetëm zjarr dhe perla, por edhe ujë për njerëzit e etur; prandaj nderohen si simbole të pushtetit dhe fuqisë dhe nuk vriten nga kalorës të shenjtë.
Qëndrojmë pranë një pellgu me krapa në malet Hoang Lien Son, në veriperëndim të Hanoit, dhe pyesim veten se kur vallë do të nisen drejt qiellit këta ekzemplarë të mrekullueshëm. Udhëtimi nga kryeqyteti deri fare pranë kufirit kinez zgjati pesë orë dhe ishte një udhëtim në kohë, përmes një peizazhi arkaik, idilik si një kaligrafi: pamë fusha orizi me gjelbërimin më të dendur e më të ndritshëm, ku fshatarët me shpinë të përkulur dhe kapele konike kashte dukeshin sikur ishin vizatuar me tush; mes tyre, buaj uji dhe çafka të bardha, ndërsa gjithandej varre: disa faltore të thjeshta, të tjera faltore madhështore në formë pagode, e të tjera tempuj të pasur me zbukurime dragonjsh. Të vdekurit e meritojnë një vend të tillë nderi në mes të burimit të gjithë jetës, sepse nderimi i të parëve është themeli shpirtëror i ekzistencës në Vietnam. Paraardhësve u detyrohesh mirënjohjen më të madhe dhe vihesh në shërbim të familjes, që një ditë të shpërblehesh me po atë mirënjohje — themeli më i mirë për kohezionin harmonik të një shoqërie.
Por ky idil vetëm në dukje është i pandryshueshëm. Fabrikat, centralet dhe linjat e energjisë elektrike depërtojnë gjithnjë e më thellë në fushat e orizit, sepse Vietnami prej kohësh nuk është më vetëm një vend bujqësor, por edhe një tigër aziatik që, me hapa gjigantë, guxon të bëjë kapërcimin drejt statusit të një vendi industrial — gjithmonë me bekimin e Partisë Komuniste, e cila është sa e gjithëpranishme, aq edhe e përkulshme ideologjikisht. Kudo na dalin përpara njerëz me uniformë që i japin vetes rëndësi, me spaleta qesharakisht të stërmëdha, dhe tabela gjigante propagandistike në stilin e patetikës së socializmit real, me xhaxha Honë që buzëqesh në përmasa mbinjerëzore, me fëmijë të vegjël në krahë, i rrethuar nga bashkatdhetarë të lumtur që ngrenë mjekrën heroikisht: një maskaradë hipokrite që e fsheh kapitalizmin e shfrenuar në mënyrë thuajse karnavaleske. Gjithsesi, socializmi real i ka çliruar gratë nga modeli i tyre tradicional i rolit: ato jo vetëm që rrinë aq drejt mbi motoçikletat e tyre të vogla, me kostumet tradicionale pas trupit, sa duket sikur të gjitha, pa përjashtim, kanë ndjekur institute për vajzat e familjeve të mira, por edhe kryejnë punët më të rënda të ndërtimit të rrugëve, duke gulçuar e djersitur, por me humor të shkëlqyer.
Pastaj ngjitemi përmes kthesave në lartësinë 1000 metra, te Topas Ecolodge, e cila, me shtëpizat prej graniti të bardhë dhe çatitë prej kashte palme, qëndron me guxim si një fole shqiponje mbi një kurriz shkëmbor në Parkun Kombëtar Hoang Lien. Prej aty hapet një pamje fantastike në të gjitha drejtimet: male me maja të dhëmbëzuara e të thepisura, të mbuluara me gjelbërim dhe deri në 3000 metra të larta; ujëvara që gjëmojnë, lumenj malorë që rrjedhin me vrull, gryka marramendëse, faqe shkëmbore me pjerrësi të pabesueshme dhe kreshta të mprehta si brisku, mbi të cilat shtëpitë e fshatarëve qëndrojnë në ekuilibër si fole dallëndyshesh dhe ku somnambulëve nuk u është shkruar jetë e gjatë. Dhe shohim diçka krejt të veçantë, pafundësisht më të bukur.
Prej mijëvjeçarësh, njerëzit krijojnë tarraca orizi në këto male: jo fusha të thjeshta, por vepra të mirëfillta arti peizazhor, që ngjiten për qindra metra nëpër shpatet malore si shkallët e një tempulli maja me tarraca ose si radhët e një amfiteatri romak. Ato vizatojnë në relievin e maleve vija izohipse të holla, me saktësinë më të madhe, dhe e shndërrojnë topografinë e vrullshme në një gjeometri të brishtë, me një penelatë aq të imët, sa tarracat më të pjerrëta të orizit kanë gjerësinë e vetëm dy shpatullave. Është një peizazh magjepsës, të cilin nuk ngopemi së sodituri: këtë kontrast harmonik mes dorës së njeriut dhe fuqisë së natyrës, mes elegancës së lakuar e ritmit të përkryer të tarracave dhe tmerrit të beftë të faqeve shkëmbore që bien pingul, të papushtueshme edhe për orizin, por jo për misrin, i cili rritet edhe në faqet veriore të Eigerit indokinez.
Kemi fatin të ecim larg shtigjeve të rrahura nëpër këtë peizazh ëndrrash, të cilin turizmi masiv i udhëtarëve me çanta shpine e ka pushtuar sidomos përreth qytetit të afërt. Në disa fshatra ka tashmë 100 bujtina familjare për këta udhëtarë dhe më shumë të huaj nga të katër anët e botës sesa banorë vendës, na thonë këta të fundit me një buzëqeshje mosbesimi. Ne, përkundrazi, nuk dëgjojmë ndonjë përzierje babilonase gjuhësh, por vetëm cicërima zogjsh, kakarisje pulash, hungërima derrash, pëllitje buajsh uji dhe zërin energjik të udhërrëfyeses sonë Sung, që i përket pakicës etnike vendëse Hmong.
Ashtu si pothuajse të gjitha vajzat e popullit të saj, e martuan në moshën 14-vjeçare, në moshën 15-vjeçare lindi fëmijën e parë dhe deri më sot jeton me bashkëshortin. Përndryshe, do të duhej të ktheheshin 2000 eurot e pajës, dhe këtë nuk e dëshiron askush, thotë Sung me një të qeshur pragmatike që të çarmatos. «Prandaj te ne pothuajse nuk ka divorce, dhe kur nuk duron dot më fare, thjesht ha tri gjethe nga kjo shkurre, që sjellin vdekje të sigurt, ndaj kujdes», thotë Sung, këput shkujdesur tri gjethe nga një bimë e vogël e zakonshme në anë të shtegut dhe na i afron miqësisht nën hundë.
Është koha e korrjes dhe ne zhytemi sërish në një shfaqje të jetës së lashtë baritore. Kanella dhe kardamomi, misri dhe mangoja, fasulet e gjata dhe frutat e dragoit i rrethojnë tarracat e orizit në mënyrë piktoreske; nganjëherë na duket sikur dëgjojmë fëshfërimën e një kobre në shkurre, por kjo ka pak gjasa. Kobrat janë shumë të kërkuara, sidomos në qytete, thotë Sung; fshatarët marrin 20 euro për çdo kilogram gjarpri helmues, nga kuzhinierët ose prodhuesit e pijeve të forta, të cilët ua pasurojnë verën e orizit me kobra për ta shndërruar në «ujë lumturie». Pija nga kavanozat e mbushur deri në grykë me trupa gjarpërinjsh helmues i bën mirë shëndetit dhe potencës seksuale, na siguron Sung, e cila, megjithatë, për siguri, kontrollon me një shkop shtegun tonë për rreziqe vdekjeprurëse.
Vetëm me drapër dhe shatë, njerëzit punojnë në tablonë piktoreske të arave të tyre të orizit, e ndajnë bykun nga kokrrat me makina të dobëta e të rrëgjuara të kohës koloniale franceze dhe e mbushin këtë pasuri të çmuar në thasë 35-kilogramësh. Thasët barten mbi shpinë deri te shtigjet e ngushta sa një peshqir mes tarracave dhe pastaj transportohen poshtë në luginë nga drejtues motoçikletash që na kalojnë pranë duke u gjarpëruar me guxim. Korrja është punë rraskapitëse, me lagështi ajri 95 për qind dhe vapë 35 gradë, në lartësi deri në 1000 metra dhe me pjerrësi si në malet e larta. Ne mezi ecim. Të qullur në djersë, ngjitemi me mundim nëpër shtigje, ndërsa Sung i përshkon duke kërcyer si një dhi e egër — dhe zotohemi që, tani e tutje, çdo kokërr orizi nga Vietnami i Veriut ta hamë me po atë respekt që vietnamezët u tregojnë të parëve të tyre.
Sa dëshirë do të kishim tani të bënim si fshatarët e rraskapitur të orizit, të cilët pushojnë nga mundimi në kasollet e barit mes tarracave. Dhe sa shumë na habit natyra e tyre: pavarësisht gjithë vështirësive, nuk ankohen, janë në humor të mirë dhe gjithmonë të gatshëm për shaka; madje, kur nuk janë Hmong, bëjnë edhe lojëra fjalësh me Sungun tonë. Kështu i kemi njohur vietnamezët gjatë gjithë udhëtimit: një popull me zell të admirueshëm dhe qëndresë të lakmueshme, që i hyn punës, i kap mundësitë nga flokët dhe sheh mundësi, jo rreziqe — dhe e marrim me mend përse vietnamezët janë të vetmit që kanë mundur ndonjëherë t’i mposhtin në luftë Shtetet e Bashkuara të Amerikës, krejt pa ndihmën e krapave hyjnorë të shndërruar në dragonj.
Mbreti i dragonjve nuk bën dhurata. Ai vetëm ia kishte huazuar perandorit Le Loi fuqinë mbinjerëzore. Perandori e kuptoi këtë menjëherë, kur po kalonte me një barkë dragoi liqenin përballë pallatit të tij në Hanoi dhe befas nga uji doli një breshkë me zhguall të artë. Me zë njeriu, ajo kërkoi t’i kthehej shpata që shumë vite më parë një peshkatar e kishte nxjerrë nga një liqen tjetër, thellë në brendësi të Vietnamit, dhe ia kishte sjellë Le Loit. Ajo i jepte fuqinë e 10.000 burrave, mjaftueshëm për t’i mposhtur kinezët pas një lufte dhjetëvjeçare dhe për ta kurorëzuar veten perandor. Le Loi e hodhi armën e mrekullueshme në ujë, breshka e rrëmbeu dhe shkëlqimi i saj i artë mbeti i dukshëm për një kohë të gjatë në liqenin që vietnamezët, që prej asaj kohe, e quajnë Hoan Kiem, liqeni i shpatës së kthyer.
Sot ai është zemra dhe shpirti i kryeqytetit mijëvjeçar të Vietnamit, ku shtresat e historisë deri në të tashmen ndërthuren aq dendur sa në pak metropole të tjera të Azisë. Ato preken pa ndrojtje, pa neveri, thuajse pa çarje, pavarësisht historisë traumatike, pavarësisht gjithë dhimbjes së papërfytyrueshme që iu desh të përjetonte Vietnami dhe që megjithatë nuk e tronditi në themele lumturinë e këtij vendi — diçka që na shfaqet menjëherë në brigjet e liqenit: 36 rrugicat labirintike të qytetit të vjetër, me shtëpitë e tyre me kthina e qoshe dhe oborret e pasme të fshehura, shtrihen pranë Hoan Kiemit si në kohën e Le Loit, por tani janë plotësisht në duart e turistëve. E megjithatë, të gjitha hostelet dhe baret në tarraca, të gjitha lavanderitë dhe këmbimoret, të gjitha dyqanet e suvenireve që shesin postera propagandistikë komunistë dhe mallra të falsifikuara markash, të gjitha rikshat me biçikletë që i shëtisin turistët nëpër Hanoin e vjetër si kolonialistë francezë, nuk kanë mundur t’ia dëbojnë shpirtin kësaj lagjeje.
Ende ka tregje rrugore me fruta e perime, bimë aromatike e erëza, bileta lotarie dhe lule për nderimin e të parëve në tempuj. Kasapët dhe shitësit e peshkut vazhdojnë punën e tyre; pemët e lashta të banjanit vazhdojnë të mbushen me oferta, si vendbanime hyjnish animiste, ndërsa burrat e moshuar mblidhen për lojëra tavoline dhe gratë e moshuara për muhabetin e mbrëmjes në trotuar — nëse nuk marrin edhe ato pjesën e tyre nga torta e turizmit, si ajo gjyshe që e kishte shndërruar mbështetësen e ecjes me rrota në një tezgë të lëvizshme, të ngarkuar plot me mango të prera në copa sa një kafshatë. Zonja e ka të garantuar një tregti të mbarë.
Lagjja franceze, me rrugët plot pemë flamboyant dhe mërsina, pemë mahagoni dhe bajame, lidhet pa ndërprerje me qytetin e vjetër dhe sërish gjithçka mbivendoset pa çarje: kuzhina rrugore dhe lokale Starbucks, tempuj budistë dhe sallone bukurie, motoçikleta të vogla dhe Maserati, influencues që pozojnë dhe gjyshër që dremisin përpara lokalit të tyre të ushqimit të shpejtë, me të cilin fitojnë njëqind herë më shumë se lakejt e internetit. Dhe sërish mbizotëron një mirëkuptim i habitshëm e i pashprehur mes vietnamezëve dhe turistëve, një entente cordiale respekti të ndërsjellë, që vështirë se e gjen më në pika të tjera të nxehta turistike — çka, pa dyshim, lidhet shumë më tepër me qetësinë e vietnamezëve sesa me mençurinë e turistëve.
Ndërtesat më të shkëlqyera arkitekturore të sundimtarëve kolonialë shfaqen në këtë sfond herë optimiste, herë melankolike. Disa rrënohen në mënyrë piktoreske, me kolonat e tyre me kanelyra, pilastrat e hollë, ballkonet prej hekuri të punuar dhe zbukurimet e stilizuara në formë bishti palloi mbi dritaret e ndara me shufra. Të tjera janë restauruar me madhështi, si shtëpia e operës, një motër e vogël e Opéra Garnier të Parisit, ose hoteli Métropole, i bardhë si krizantema, një nga hotelet ikonike të Azisë Juglindore, si Oriental në Bangkok, Raffles në Singapor dhe Peninsula në Hong-Kong. Të tjera ende nuk vendosin dot mes këtyre dy fateve, si katedralja, një kopje deri diku besnike e Notre-Dame të Parisit, fasada e së cilës është thinjur trishtueshëm në zagushinë subtropikale. Ndërkohë, në ndërtesat më të bukura koloniale janë rehatuar prej kohësh emrat e zakonshëm të markave botërore të superluksit. Edhe Mercedes-Benz tani banon mes mureve koloniale dhe, me një yll gjigant nga Shtutgarti, i bën konkurrencë pa pikë ndrojtjeje homologut të vet komunist.
Partia e vetme komuniste, që mban monopolin e pushtetit, me vetëbesimin e saj monumental, me gjasë as që e vëren këtë. Kudo ngre draprin e çekanin dhe flamuj kombëtarë të stërmëdhenj me yll të verdhë mbi sfond të kuq; hap rrugën përmes trafikut të dendur me drita blu vezulluese në SUV-të e saj të zeza, si nomenklatura ruse; prej kohësh ka marrë në zotërim e restauruar trashëgimitë më të bukura të sundimtarëve kolonialë francezë dhe tani është vendosur në ndërtesa përfaqësimi të verdha si e verdha e vezës, si ish-pallati i guvernatorit të Indokinës. Ndërtesat e saj të reja duken pikë për pikë si hotelet luksoze të zinxhirëve ndërkombëtarë. Kështu, fijet e historisë bashkohen pa mundim në të tashmen, ndërsa e ardhmja ngrihet dukshëm në horizont: në formën e kullave të banimit që çajnë qiellin, si në Shangai ose Dubai, dhe të stadiumit që së shpejti do të jetë më i madhi në botë, në trajtën e artë të një daulleje të lashtë vietnameze, me kapacitet për 135.000 shikues — sigurisht, edhe kjo një vepër e më të pasurit ndër të gjithë vietnamezët.
Çfarë do të thoshte vallë xhaxha Ho për këtë përzierje mrekullisht të shfrenuar, ai që prej gati 60 vjetësh prehet në mauzoleun e tij çuditërisht të vogël, një tempull grek me petk socialist, në përputhje me modestinë e atit të atdheut? Ho Chi Minh pret vizitorë vetëm nga ora tetë deri në njëmbëdhjetë të mëngjesit; më pas ka nevojë për qetësi, fundja mban mbi supe plot 136 vjet. Dhe për dy muaj në vit askush nuk lejohet ta shohë, sepse atëherë duhet t’i nënshtrohet një pune të ndërlikuar për t’u zbukuruar sërish — që të mund ta bëjë realitet përjetësinë në Tokë, përgjithmonë në mauzoleun e tij, si relikti më i çmuar i komunizmit vietnamez, si shfaqja e fundit e materializmit, si triumfi i fizikës mbi metafizikën. E përshëndesim nga larg me dorë dhe e marrim me mend çfarë do të bënte sikur të mund të ngrihej nga sarkofagu e të shëtiste nëpër Hanoin e sotëm: me gjasë atë që i ka pëlqyer më shumë gjatë gjithë jetës dhe që edhe neve na pëlqen më shumë ta bëjmë gjatë udhëtimit tonë nëpër Vietnam — të buzëqeshë.
Udhëtimi: Vietnam Airlines (www.vietnamairlines.com) është e vetmja kompani ajrore që lidh Gjermaninë me Vietnamin pa ndalesa. Nga Frankfurti dhe Mynihu drejt Hanoit dhe qytetit Ho Chi Minh ofrohen 17 lidhje javore. Çmimet në klasën ekonomike fillojnë nga 880 euro, në Economy Plus nga 1460 euro dhe në klasën biznes nga 2780 euro. Shtetasit gjermanë nuk kanë nevojë për vizë për të hyrë në vend.
Paketat e udhëtimit: RTC Rose Travel Consulting, kompani e specializuar në udhëtime individuale të hartuara sipas kërkesave të klientit në Azi, e ofron itinerarin e përshkruar si një paketë shtatëditore. Çmimi fillon nga 3962 euro për person, duke përfshirë mëngjesin dhe të gjitha vaktet në anijen në gjirin e Halongut: RTC Rose Travel Consulting, Nördliche Hauptstraße 2, 83700 Rottach-Egern, telefon: 08022/66250, www.rosetravel.de.
