Ballina Aktualitet Lamtumirë, profesor Mali! Ndërroi jetë Ismailhaki Kuriu, kryetari i parë i Shkëndijës...

Lamtumirë, profesor Mali! Ndërroi jetë Ismailhaki Kuriu, kryetari i parë i Shkëndijës dhe intelektuali që la gjurmë në arsimin, kulturën dhe sportin shqiptar në Tetovë

Zgjidhni Tetova News si burim të preferuar në Google!
Zgjidh Tetova News në Google →

Ka ndërruar jetë profesor Ismailhaki (Mali) Kuriu, një nga pedagogët dhe intelektualët shqiptarë që la gjurmë në arsimin, kulturën dhe jetën sportive të Tetovës. I lindur në Gostivar në vitin 1943, ai ishte kryetari i parë në historinë e KF Shkëndija, ndërsa një pjesë të rëndësishme të jetës ia kushtoi mësimdhënies së matematikës dhe mbrojtjes së arsimit në gjuhën shqipe.

Lajmin për ndarjen e tij nga jeta e kanë bërë të ditur familjarët, ndërsa KF Shkëndija ka publikuar një mesazh zyrtar ngushëllimi, duke kujtuar kontributin e tij në hapat e parë të klubit kuqezi dhe në edukimin e shumë brezave.

“Me dhimbje të thellë ju njoftojmë se sot ndërroi jetë baba ynë, profesor Ismailhaki Kuriu”, thuhet në njoftimin familjar.

Pas emrit të profesorit, të njohur nga studentët edhe si profesor Mali, qëndron një histori shumë më e gjerë se karriera e një mësimdhënësi. Ajo përfshin rrugëtimin e një familjeje dibrane të lidhur me librin shqip, përballjen me kufizimet e arsimit në gjuhën amtare, zhvillimin e garave matematikore dhe angazhimin në themelimin e një klubi që më vonë do të bëhej një nga simbolet sportive të Tetovës.

Një pjesë e rëndësishme e kësaj historie është dokumentuar nga vetë profesori në intervistën e dhënë gazetares Delvina Kërluku, botuar në gazetën KOHA më 21 mars 2017, me titullin “KURIU: Çfarë kam ditur, ua kam dhënë nxënësve e studentëve”.

Nga një familje dibrane në Gostivar, drejt shkollave të Tetovës

Ismailhaki Kuriu lindi në shkurt të vitit 1943 në Gostivar, në një familje me prejardhje nga Dibra. Prindërit e tij kishin jetuar edhe në Shqipëri, ndërsa familja më vonë u vendos në Tetovë.

Sipas një dëshmie të ish-studentit të tij, Naim Kurteshi, të publikuar më 27 dhjetor 2025, prindërit e profesorit ishin Avdullah Kuriu dhe Zehra Kaba.

Shkollimin fillor dhe të mesëm Ismailhakiu e përfundoi në Tetovë. Rruga e tij drejt mësimdhënies nisi herët, në moshën 18-vjeçare, kur u punësua në shkollën e fshatit Xhepçisht.

Për dy vjet ai dha mësim në lëndët e kimisë dhe gjuhës frënge. Kushtet e punës ishin të vështira, ndërsa drejt shkollës udhëtonte me biçikletë.

Në intervistën për gazetën KOHA, ai kujtonte se qysh në fillimet e karrierës ishte lidhur fort me nxënësit dhe përgjegjësinë e profesionit.

Pas dy vjetësh pune vendosi të vazhdonte studimet në shkencat natyrore, duke zgjedhur matematikën. Studimet i nisi në Shkup, por pas tërmetit të vitit 1963 u zhvendos në Prishtinë, ku diplomoi në vitin 1967.

Më pas u angazhua në arsimin e lartë pedagogjik në Shkup, ku ligjëroi matematikë në gjuhën shqipe.

Viti 1985: Kur iu kërkua të hiqte dorë nga mësimdhënia në shqip

Një nga kapitujt më domethënës të jetës së profesor Kuriut lidhet me vitin 1985, kur, sipas dëshmisë së tij, u mbyll Akademia Pedagogjike në gjuhën shqipe në Shkup.

Pas mbylljes së programit në shqip, atij iu ofrua mundësia të vazhdonte mësimdhënien vetëm në gjuhën maqedonase. Kuriu nuk e pranoi këtë kusht dhe vendosi të largohej.

Në intervistën e vitit 2017 ai e kujtonte këtë ngjarje si një nga përvojat më të dhimbshme të karrierës.

“E dua gjuhë time shqipe dhe u largova.”

Profesori tregonte se largimi kishte qenë një goditje e rëndë emocionale, sepse për të mësimdhënia në gjuhën shqipe nuk ishte vetëm çështje profesionale, por edhe përgjegjësi ndaj komunitetit.

Edhe Naim Kurteshi, në dëshminë e tij të dhjetorit 2025, e përmend këtë përballje. Sipas tij, nga mësimdhënia ishte larguar edhe kolegia e profesorit, Kimete Agaj, e cila ligjëronte gjuhën shqipe.

Pas kësaj periudhe, profesor Kuriu vazhdoi rrugëtimin akademik në Prishtinë, ku punoi deri në pensionimin e tij, në vitin 2008.

Profesori që studentëve u mësonte edhe dashurinë për atdheun

Në vitin akademik 1985/1986, Ismailhaki Kuriu filloi të ligjëronte në Shkollën e Lartë Pedagogjike në Prishtinë, pas vdekjes së profesor Ramiz Musës.

Sipas ish-studentit Naim Kurteshi, ai jepte lëndët Gjeometri Elementare dhe Gjeometri Deskriptive.

Në një postim publik të 27 dhjetorit 2025, Kurteshi e kujtonte profesor Malin si një mësimdhënës që jo vetëm shpjegonte lëndët me përkushtim, por krijonte edhe marrëdhënie të afërta me studentët.

Ai e përshkruante si njeri modest, të sinqertë dhe të dashur, i cili krahas njohurive matematikore u jepte studentëve frymëzim për ta dashur atdheun.

Shkrimi i Kurteshit ishte publikuar pasi ai, përmes bashkëpunëtorit të tij Nderim, i kishte dhuruar profesorit dy librat e vet.

Ish-studenti kujtonte me mirënjohje ndikimin që profesori kishte pasur në formimin e tij dhe të shumë kolegëve të tjerë.

Vetë Kuriu, në intervistën për gazetën KOHA, shpjegonte se kishte zhvilluar metoda të veçanta të punës me studentët, duke organizuar kolokuiume edhe jashtë orarit zyrtar.

Qëllimi, sipas tij, ishte që studentët të mësonin më shumë dhe të përgatiteshin më mirë, jo thjesht të kalonin provimin.

Përkushtimin ndaj profesionit ai e përmblidhte me fjalët:

“Kurrgjë s’kam kursyer në jetën time, në shpirtin tim, çfarë kam ditur e kam pasur, ia kam dhënë popullit tim.”

Një tjetër mendim i tij për përgjegjësinë e mësuesit ishte po aq domethënës:

“Fëmijë të keq s’ka, arsimtar të keq po.”

Revista “Plus”, klubi “Paskali” dhe olimpiadat e matematikës

Kontributi i Ismailhaki Kuriut në matematikë shtrihej edhe përtej auditorëve.

Sipas dëshmisë së Naim Kurteshit, profesori ishte themelues i revistës “Plus”, e cila botohej në kuadër të klubit matematikor “Paskali” në Tetovë dhe trajtonte detyra e probleme matematikore.

Kurteshi e lidh veprimtarinë e këtij klubi edhe me zhvillimin e Olimpiadës së Matematikës në trevat shqiptare.

Ai përmend gjithashtu se Kuriu më vonë ishte bërë anëtar nderi i klubit dhe kishte marrë pjesë si mysafir në Olimpiadën e Matematikës të organizuar në Gjilan në vitin 2015.

Edhe në intervistën e vitit 2017, profesori fliste për përvojën e tij si organizator dhe drejtues i garave matematikore.

Për të, matematika nuk ishte thjesht një lëndë shkollore. Ajo ishte një disiplinë që kërkonte përkushtim, mendim të pavarur dhe aftësi për të kuptuar botën përmes arsyetimit.

Familja Kuriu dhe libraria e parë me libra shqip në Tetovë

Dashurinë për arsimin dhe kulturën shqiptare, profesor Kuriu e lidhte ngushtë me traditën familjare.

Babai i tij, Avdullah Kuriu, sipas rrëfimit të profesorit, kishte hapur librarinë e parë me libra dhe revista shqipe në Tetovë.

Në një periudhë kur botimet në gjuhën shqipe ishin të kufizuara, ai sillte libra e revista nga Shqipëria dhe ua shpërndante lexuesve të qytetit.

Në intervistën e vitit 2017, profesori tregonte edhe për burgosjen e babait, kur vetë ishte ende fëmijë.

Ai kujtonte se i ati kishte kaluar disa vjet në burg dhe ishte kthyer në gjendje shumë të rënduar fizike. Megjithatë, familja nuk e kishte mësuar asnjëherë me siguri shkakun e burgosjes.

Kuriu e përshkruante babanë si njeriun që kishte ndikuar më shumë në orientimin e tij drejt profesionit të mësuesit.

Ai kujtonte edhe rolin e motrave të tij në arsim. Sipas rrëfimit të tij, gjashtë fëmijë të familjes ishin angazhuar në mësimdhënie.

Ndërkaq, Naim Kurteshi veçon edhe Lumturije Kuriun, motrën e profesorit, të cilën në dëshminë e tij e përshkruan si këngëtaren e parë shqiptare në Tetovë.

Kështu, familja Kuriu lidhej me disa fusha të rëndësishme të jetës shqiptare në qytet: arsimin, librin, muzikën dhe kulturën.

Advije Nici Kuriu, bashkëshortja e parë dhe bashkëthemeluesja e Korit të Tetovës

Një tjetër kapitull i rëndësishëm i historisë familjare lidhet me Advije Nici Kuriun (1945–2004), pedagoge e muzikës dhe bashkëthemeluese e Korit të Qytetit të Tetovës.

Advija kishte lindur në Vushtrri në vitin 1945 dhe kishte përfunduar shkollimin fillor e të mesëm në Mitrovicë. Në vitin 1969 diplomoi në Degën e Mësimdhënies për Artin Muzikor në Prishtinë.

Në vitin 1968 ajo u martua në Tetovë me Ismailhaki Kuriun, duke krijuar një familje ku arsimi dhe muzika zinin një vend të rëndësishëm.

Advija punoi si profesoreshë e Artit Muzikor në Gjimnazin e Tetovës. Përveç historisë së muzikës, nxënësve u mësonte edhe mandolinën.

Në vitet 1970–1971, së bashku me arsimtarin Hamdi Islami, ajo themeloi Korin e Qytetit të Tetovës, i cili mori pjesë edhe në manifestimin republikan “Jehona e Koreve”.

Në vitin 1985, Advija vazhdoi veprimtarinë pedagogjike në Prishtinë, në shkollën “Elena Gjika”.

Çifti kishte tre fëmijë: Arianën, Ilirianën dhe Burimin. Dy vajzat ndoqën studimet muzikore dhe u bënë profesoresha të pianos, ndërsa djali, pasi studioi violinë e piano, vazhdoi shkollimin në elektroteknikë.

Advije Nici Kuriu ndërroi jetë në vitin 2004 në Prishtinë.

Në intervistën e vitit 2017, profesor Ismailhaki Kuriu tregonte se më vonë ishte martuar për herë të dytë dhe jetonte në Prishtinë me bashkëshorten e tij.

Kryetari i parë i KF Shkëndija të Tetovës

Përveç kontributit në arsim dhe kulturë, Ismailhaki (Mali) Kuriu zë një vend të veçantë në historinë e futbollit shqiptar në Maqedoninë e Veriut.

Ai ishte kryetari i parë në historinë e KF Shkëndija, menjëherë pas themelimit të klubit në vitin 1979.

Ky fakt është konfirmuar edhe në njoftimin zyrtar të publikuar nga klubi kuqezi me rastin e ndarjes së tij nga jeta.

Angazhimi i Kuriut në drejtimin fillestar të Shkëndijës ishte pjesë e një periudhe kur intelektualë, arsimtarë dhe sportdashës shqiptarë kontribuuan në organizimin e jetës sportive të Tetovës.

Shkëndija më vonë u shndërrua në një nga klubet më të njohura të futbollit në vend, ndërsa emri i profesor Kuriut mbetet i lidhur me fillimet e saj.

Telegrami i plotë i KF Shkëndija

Në mesazhin zyrtar të ngushëllimit, klubi kuqezi shkruan:

“Ndahet nga jeta Ismailhaki (Mali) Kuriu, kryetari i parë në historinë e KF Shkëndija

Me pikëllim të thellë morëm lajmin për ndarjen nga jeta të Ismailhaki (Mali) Kuriut, kryetarit të parë në historinë e KF Shkëndija menjëherë pas themelimit të klubit në vitin 1979.

Përveç kontributit të tij në hapat e parë të Shkëndijës, ai do të kujtohet edhe si profesor i respektuar i matematikës në Tetovë dhe Prishtinë, duke edukuar dhe frymëzuar breza të tërë.

KF Shkëndija shpreh ngushëllimet më të sinqerta familjes Kuriu, të afërmve dhe gjithë atyre që patën fatin ta njohin.

I përjetshëm qoftë kujtimi për të.”

“U shua edhe një mendje e ndritur e Tetovës”

Ndarja nga jeta e profesorit ka sjellë edhe reagime përkujtimore.

Faqja “Gjimnazi i Tetovës, ku Lindën gjenitë” ka shkruar:

“U shua edhe një mendje e ndritur e Tetovës, profesori Ismailhaki Kuriu!”

Edhe Sportmania ka kujtuar rolin e tij si kryetar i parë i Shkëndijës dhe kontributin në mësimdhënien e matematikës në Tetovë e Prishtinë.

Ndërkaq, TV21, në lajmin e publikuar më 16 nëntor 2026, ka theksuar se Kuriu la gjurmë në edukimin e shumë brezave dhe në jetën publike shqiptare.

Varrimi sot në Prishtinë

Sipas njoftimit të familjes, varrimi i profesor Ismailhaki (Mali) Kuriut bëhet sot, e hënë, më 16 nëntor 2026, në orën 14:00, në Varrezat e Qytetit, në lagjen Arbëria të Prishtinës.

Me ndarjen e tij nga jeta, arsimi dhe sporti shqiptar humbin një personalitet që kontribuoi në edukimin e brezave, në ruajtjen e mësimdhënies në gjuhën shqipe dhe në historinë e hershme të KF Shkëndija.

Nga klasa e parë në Xhepçisht, te auditorët e Shkupit dhe Prishtinës, nga revistat matematikore te drejtimi i parë i Shkëndijës, rrugëtimi i profesorit dëshmon për një jetë të lidhur me dijen dhe angazhimin shoqëror.

Trashëgimia e tij mbetet te studentët që edukoi, te veprimtaritë që ndihmoi të zhvilloheshin dhe te kujtesa e qyteteve me të cilat lidhi jetën.

Lamtumirë, profesor Mali! I përjetshëm qoftë kujtimi për ju!

(Burimet: KF Shkëndija – njoftimi zyrtar i ngushëllimit; gazeta KOHA – intervistë e Delvina Kërlukut, 21.03.2017; Naim Kurteshi – dëshmi publike në Facebook, 27.12.2025; njoftimi i familjes; TV21, 16.11.2026; Sportmania; “Gjimnazi i Tetovës, ku Lindën gjenitë”; materiali biografik për Advije Nici Kuriun.)/Tetova News