Miliona qytetarë në Japoni po votojnë në zgjedhje të parakohshme të thirrura nga kryeministrja Sanae Takaichi, koalicioni i së cilës parashikohet të sigurojë një fitore vendimtare.
Vetëm disa muaj pasi u zgjodh nga ligjvënësit, Takaichi vendosi të shkojë në zgjedhje për të kërkuar mandatin e drejtpërdrejtë të publikut.
Sondazhet tregojnë se koalicioni i Partisë Liberale Demokratike (LDP) të saj me Partinë populiste të Inovacionit Japonez mund të fitojë deri në 300 nga 465 vendet në Dhomën e Ulët, duke shënuar një kthesë për LDP-në, e cila vitin e kaluar humbi kontrollin e të dy dhomave të parlamentit japonez.
Udhëheqësja konservatore ka fituar mbështetjen e disa votuesve duke ofruar ulje taksash dhe subvencione, por kritikët thonë se këto masa do t’i japin një goditje të rëndë ekonomisë së ngadalësuar të Japonisë.
Gati 4.6 milionë persona kishin hedhur votën paraprakisht deri një javë më parë, 2.5% më pak krahasuar me zgjedhjet e vitit 2024, rënie që i atribuohet reshjeve të dendura të borës në rajonet veriore dhe perëndimore.
Vëzhguesit thonë se popullariteti personal i Sanae Takaichi mund ta ndihmojë LDP-në të përmirësojë rezultatin në këto zgjedhje.
Admiruese e ish-kryeministres britanike Margaret Thatcher, Takaichi ka ndjekur prej kohësh ambicien për t’u bërë “Zonja e Hekurt” e Japonisë. Aleate e njohur e ish-kryeministrit të ndjerë Shinzo Abe, ajo mbron qëndrime të ngjashme, përfshirë mbrojtje të fortë dhe politika nacionaliste.
Pavarësisht pikëpamjeve tradicionale për gjininë dhe familjen, Takaichi ka rezultuar veçanërisht popullore te të rinjtë 18–30 vjeç, sipas sondazheve. Vlerësimet e miratimit për qeverinë e saj kanë qëndruar kryesisht mbi 70% që nga marrja e detyrës në tetor.
Ajo ka fituar ndjekje të madhe në rrjetet sociale, me 2.6 milionë ndjekës në X. Videoja elektorale e LDP-së, ku ajo ishte në qendër, u shikua mbi 100 milionë herë në më pak se 10 ditë.
64-vjeçarja është shndërruar gjithashtu në një ikonë të papritur mode, pasi është përhapur fenomeni “sanakatsu” (afërsisht “mania për Sanae”). Çanta e zezë prej lëkure që ajo mban shpesh është shitur plotësisht, ndërsa stilolapsi rozë i përdorur në konferencën e saj të parë për shtyp është bërë viral.
Sociologia Yuiko Fujita nga Universiteti i Tokios e vendos këtë entuziazëm në kontekstin e faktit se politika japoneze tradicionalisht ka qenë e dominuar nga burra më të moshuar.
“Fakti që kryeministrja tani është një grua, dikush me një sfond të ndryshëm nga ai me të cilin njerëzit janë mësuar, krijon ndjesinë se diçka po ndryshon”, tha ajo për Nikkei Asia.
Megjithatë, disa nuk janë të bindur se popullariteti i saj do të përkthehet në vota.
“Këto nuk janë zgjedhje presidenciale, por parlamentare, ku kandidatët e Liberal Democratic Party janë kryesisht burra të njollosur nga skandale të së kaluarës”, i tha BBC profesori i shkencave politike Koichi Nakano nga Universiteti Sophia.
Që nga viti 2023, LDP-ja është përfshirë në një skandal financimi, i cili çoi në dorëheqjen e katër ministrave të kabinetit dhe në një hetim për korrupsion.
Zgjedhjet e parakohshme përbëjnë një rrezik për Sanae Takaichi, pasi partia e saj tani përballet me një opozitë më të bashkuar. Ish-partneri afatgjatë i koalicionit të LDP-së, Komeito, ka bashkuar forcat me Constitutional Democratic Party of Japan për të formuar bllokun më të madh opozitar në Dhomën e Ulët.
Një tjetër pengesë madhore për LDP-në është bindja e votuesve se masat e saj me shpenzime të larta nuk do ta përkeqësojnë brishtësinë financiare të Japonisë.
Paketa e politikave qeveritare mund t’u ofrojë familjeve lehtësim afatshkurtër, por “nuk adreson problemet themelore të produktivitetit të dobët dhe pagave reale të ngecura”, shkroi këtë javë Masahiko Takeda, studiues i lartë për Azinë në Australian National University.
Për më tepër, sipas Nakano-s, Takaichi e ka futur veten në “një gropë të thellë në politikën e jashtme dhe të sigurisë duke antagonizuar Kinën”.
Takaichi zemëroi Kina, partnerin më të madh tregtar të Tokios, në fund të vitit të kaluar kur sugjeroi se Japonia mund të përgjigjej me forcat e veta të vetëmbrojtjes nëse Kina do të sulmonte Tajvani.
Përçarja e ka çuar marrëdhënien historikisht të tensionuar në nivelin më të ulët të më shumë se një dekade.
Ndërkohë, ajo ka ndjekur afrimin e marrëdhënieve me presidentin amerikan Donald Trump, ndërsa Tokio kërkon më shumë stabilitet në raportet me Shtetet e Bashkuara, aleatin e saj më të afërt.
Të premten, Trump e mbështeti publikisht Takaichi-n në një veprim të rrallë për një udhëheqës amerikan.
