Teherani hedh poshtë kërkesat për kufizimin e raketave balistike dhe mbështetjes për grupe terroriste; kryeministri izraelit takohet me Zamirin pas vizitës së shefit të IDF-së në Uashington; SHBA thotë se shkatërruesi raketor është larguar nga Eilati
SHBA dhe Irani, sipas raportimeve, i kanë bërë të ditur njëri-tjetrit se janë gati të zhvillojnë negociata për një marrëveshje që synon uljen e tensioneve mes tyre, ndërkohë që kryeministri Benjamin Netanyahu zhvilloi takime të nivelit të lartë lidhur me situatën.
Një zyrtar i lartë amerikan i tha të dielën faqes Axios se administrata e presidentit Donald Trump e ka bërë të qartë se është e hapur për bisedime të tilla, madje që këtë javë.
Sipas raportit, Turqia, Egjipti dhe Katari po punojnë për të organizuar këtë javë një takim në Ankara mes të dërguarit special të Shtëpisë së Bardhë, Steve Witkoff, dhe zyrtarëve iranianë.
Zyrtarë amerikanë i thanë medias se komentet e Trumpit që bëjnë thirrje për një marrëveshje janë të sinqerta dhe jo një mashtrim para një operacioni ushtarak. SHBA-ja ka rritur së fundmi praninë e saj ushtarake në Lindjen e Mesme, të cilën Trump e ka përshkruar si një “armadë masive”.
Gjatë luftës 12-ditore të vitit të kaluar mes Izraelit dhe Iranit — e cila nisi me një sulm surprizë izraelit — një zyrtar izraelit zbuloi se mesazhet e SHBA-së para sulmit, që dukeshin se minimizonin gjasat e një goditjeje, kishin qenë pjesë e një fushate të qëllimshme mashtrimi.
Duke folur për gazetarët të dielën, Trump theksoi mundësinë e negociatave, duke iu përgjigjur një paralajmërimi të mëhershëm të ditës nga udhëheqësi suprem i Iranit, Ali Khamenei, se një sulm nga Uashingtoni mund të shkaktonte një luftë rajonale.
“Pse të mos e thoshte? Sigurisht që do ta thotë. Ne kemi anijet më të mëdha dhe më të fuqishme në botë atje, shumë afër — disa ditë larg… Shpresojmë të arrijmë një marrëveshje. Nëse nuk e bëjmë, do të shohim nëse ai kishte apo jo të drejtë”, u tha Trump gazetarëve.
Duke folur të dielën për CNN, ministri i Jashtëm iranian Abbas Araghchi tha se beson që vendi i tij mund të arrijë një marrëveshje me Shtetet e Bashkuara për programin bërthamor.
Kryediplomati iranian tha se është “i bindur se mund të arrijmë një marrëveshje” për programin, të cilin SHBA dhe Izraeli thonë se synon ndërtimin e armëve bërthamore. Irani ka mohuar vazhdimisht se kërkon armë bërthamore. Megjithatë, ai ka pasuruar uraniumin në nivele pa përdorim paqësor, ka penguar inspektorët ndërkombëtarë të kontrollojnë objektet bërthamore dhe ka zgjeruar kapacitetet e raketave balistike.
“Fatkeqësisht, ne kemi humbur besimin ndaj SHBA-së si partner negociues”, i tha Araghchi rrjetit amerikan, ndërsa theksoi se bisedimet e ndërmjetësuara nga partnerë të përbashkët kanë qenë “frytdhënëse”.
Araghchi theksoi se bisedimet duhet të fokusohen në programin bërthamor të Iranit dhe jo në kufizimin e programit të raketave balistike apo mbështetjen për grupet terroriste përmes ndërmjetësve.
“Të mos flasim për gjëra të pamundura”, tha ai, duke iu përgjigjur një pyetjeje të CNN-it për këto çështje. “Dhe të mos humbasim mundësinë për të arritur një marrëveshje të drejtë dhe të barabartë për të siguruar që të mos ketë armë bërthamore. Kjo, siç thashë, është e arritshme edhe në një periudhë të shkurtër kohe.”
Izraeli ka goditur programin e raketave balistike të Iranit gjatë luftës së vitit të kaluar dhe ka dobësuar disa nga grupet terroriste të financuara nga Teherani që synojnë shkatërrimin e Izraelit. Trump gjithashtu e ka paralajmëruar Iranin të mos zgjerojë arsenalin e tij të raketave balistike.
Ndërkohë, raportohet se Netanyahu u takua të dielën në mbrëmje me shefin e shtabit të IDF-së, Eyal Zamir, pasi ky i fundit u kthye nga takime të nivelit të lartë në Uashington me zyrtarë amerikanë për të diskutuar Iranin.
Ministri i Mbrojtjes Israel Katz dhe shefi i Mossad-it David Barnea ishin gjithashtu pjesë e takimit, sipas raportimeve. Katz dhe Zamir u takuan edhe më herët gjatë ditës për të diskutuar vizitën e Zamirit në Uashington. Sipas mediave hebraike, ndjesia në diskutime ishte se SHBA-ja është më afër një sulmi ndaj Iranit sesa ishte një javë më parë, megjithëse mbetet e paqartë shtrirja e një sulmi të tillë.
Pas dërgimit të një sërë asetesh ushtarake në Lindjen e Mesme javët e fundit, Marina e SHBA-së njoftoi të dielën se shkatërruesi amerikan me raketa, USS Delbert D. Black, i cili ishte ankoruar të premten në portin izraelit të Eilatit në Detin e Kuq, tashmë është larguar.
Anija u largua nga Eilati pas një “vizite të planifikuar në port”, thuhet në deklaratën e Forcave Detare Qendrore të SHBA-së (NAVCENT), komponenti detar i Komandës Qendrore të SHBA-së (CENTCOM). “Kjo vizitë në port demonstron partneritetin e fortë detar mes SHBA-së dhe Izraelit dhe angazhimin e përbashkët për avancimin e sigurisë dhe prosperitetit në Detin Mesdhe, Gjirin e Akabës dhe Detin e Kuq”, tha NAVCENT.
Sipas ushtrisë izraelite, mbërritja e shkatërruesit ishte e planifikuar paraprakisht dhe pjesë e bashkëpunimit të vazhdueshëm mes IDF-së dhe ushtrisë amerikane.
Pavarësisht vrullit të dukshëm drejt negociatave, ankthi për një rikthim të mundshëm të luftës vazhdon.
Ish-shefi i inteligjencës ushtarake të IDF-së, Amos Yadlin, tha të dielën në Channel 12 se, ndonëse “logjika perëndimore” sugjeron se Irani nuk do të përpiqet të paraprijë një sulm të mundshëm amerikan duke nisur luftë me SHBA-në dhe Izraelin, “logjika xhihadiste, logjika fetare ekstremiste” mund të jetë ndryshe. Ai tha se IDF-ja duhet të jetë plotësisht e përgatitur “sikur të ketë një surprizë”.
Ai shtoi se shpreson që IDF-ja të ketë një model operacional të gatshëm, të ndërtuar mbi idenë “se iranianët mund të bëjnë diçka që nuk duket logjike”.
Yadlin theksoi gjithashtu se në konfliktet e fundit rajonale, ata që godasin të parët kanë pasur një avantazh të fortë strategjik dhe se regjimi iranian po kërkon hakmarrje ndaj Izraelit për luftën e qershorit të kaluar.
Yadlin, i cili tani drejton organizatën jofitimprurëse MIND Israel, një konsulencë e sigurisë kombëtare, tha se IDF-ja po punon shumë ngushtë me ushtrinë amerikane në shkëmbimin e mësimeve të nxjerra nga përplasjet e mëparshme me Iranin, veçanërisht nga lufta e vitit të kaluar.
IDF-ja shkatërroi më shumë se 200 lëshues raketash iraniane — një sukses me interes të madh për amerikanët, tha ai. Sipas tij, Izraeli dhe SHBA-ja do të duhet të përcaktojnë mekanizma efektivë për shmangien e përplasjeve në rast lufte, duke theksuar rëndësinë e besimit dhe mirëkuptimit të ndërsjellë mes Zamirit dhe gjeneralit amerikan Dan Caine, kryetar i Shefave të Përbashkët të Shtabit./The Times of Israel/TN
