Basij-i iranian, një forcë paraushtarake vullnetare, u themelua nga Ajatollah Ruhollah Khomeini në vitin 1979 si një “ushtri prej 20 milionë njerëzish” për të mbrojtur Republikën Islamike, sipas Institutit Amerikan të Paqes.
Kjo forcë përbëhet nga tre degë kryesore të armatosura që mbrojnë lagjet dhe merren me kërcënimet e sigurisë, si dhe nga disa degë të tjera që veprojnë në sektorë të ndryshëm të shoqërisë si kundërpeshë ndaj organizatave joqeveritare, përfshirë:
Basij-i studentor
Basij-i i punëtorëve
Basij-i i esnafëve
Basij shpesh akuzohet për:
manipulim të zgjedhjeve
veprim në emër të Udhëheqësit Suprem
mbështetje të fraksioneve konservatore
Kjo forcë ka luajtur një rol kyç në shtypjen e protestave të brendshme në Iran, përfshirë:
protestat studentore të vitit 1999
Lëvizjen e Gjelbër në vitin 2009
Ushtria izraelite e ka quajtur Basij-in një “instrument të armatosur të regjimit iranian”, duke e akuzuar për drejtimin e operacioneve kryesore të represionit gjatë protestave të fundit, me:
dhunë të ashpër
arrestime masive
përdorim force ndaj civilëve
Basij gjithashtu përdoret për të kontrolluar moralin publik, duke zbatuar:
kodin islam të veshjes
normat shoqërore, veçanërisht ndaj grave dhe të rinjve
Në këtë forcë kanë marrë pjesë:
burra dhe gra
madje edhe fëmijë që nga mosha 12 vjeç
Megjithatë, vitet e fundit besohet se shumica e anëtarëve janë të moshës së shkollës së mesme deri në rreth 30-35 vjeç.
Në vitin 2008, Basij u integrua zyrtarisht në Forcat Tokësore të Gardës Revolucionare Islamike (IRGC) për të përmirësuar komandën dhe kontrollin.
Forca ka hasur edhe probleme të brendshme, pasi disa anëtarë lokalë kanë hezituar të përdorin dhunë ndaj fqinjëve të tyre, gjë që ka detyruar autoritetet të sjellin anëtarë nga rajone të tjera.
Basij drejtohej nga gjenerali Gholamreza Soleimani, për të cilin ministri izraelit i Mbrojtjes Israel Katz konfirmoi se është vrarë gjatë sulmeve ajrore të fundit.
Vrasja e tij mund të dobësojë më tej strukturën e komandës dhe kontrollit të Basij-it, e cila është thelbësore për shtypjen e çdo kryengritjeje kundër regjimit në Iran.
