CIA, Mossadi dhe agjenci të tjera inteligjence në mbarë botën po vëzhgonin gjatë festës së Novruzit të premten për të parë nëse udhëheqësi i ri suprem i Iranit, Mojtaba Khamenei (Mushtabo Homeni), do të ndiqte traditën e babait të tij dhe do të mbante një fjalim të Vitit të Ri.
Prapaskena: Kur festa kaloi vetëm me një deklaratë të shkruar nga Mojtaba, misteri rreth gjendjes së tij fizike, vendndodhjes dhe rolit të tij në përpjekjen luftarake të Iranit u thellua.
Nuk është aspak befasuese që Mojtaba ka qëndruar në hije. Që nga vrasja e babait të tij, Izraeli e ka bërë të qartë se Mojtaba tani ndodhet në krye të listës së objektivave të tij.
Sekretari i Mbrojtjes, Pete Hegseth, ka pohuar gjithashtu se Mojtaba ishte “i plagosur dhe me gjasë i shpërfytyruar” në sulmin që vrau babanë e tij.
Por pas tri javësh pa qoftë edhe një deklaratë të parapërgatitur me video, heshtja e Mojtabës po bëhet gjithnjë e më domethënëse.
SHBA-ja dhe Izraeli kanë informacione të inteligjencës që sugjerojnë se Mojtaba mbetet gjallë — për shembull, prova se zyrtarë iranianë janë përpjekur të caktojnë takime ballë për ballë me të (pa sukses, për shkak të shqetësimeve të sigurisë).
Misteri rreth Mojtabës është përmendur në disa prej informimeve të inteligjencës për presidentin Trump. Ekipi i sigurisë kombëtare të Trumpit ende po punon për të vlerësuar se kush është realisht në krye në Teheran, tha një zyrtar amerikan.
“Nuk kemi prova se ai është vërtet personi që po jep urdhra”, i tha një zyrtar i lartë izraelit Axios-it për Mojtabën.
“Është përtej të çuditshmes. Nuk mendojmë se iranianët do të kishin kaluar gjithë këtë mundim për të zgjedhur një të vdekur si udhëheqës suprem, por në të njëjtën kohë nuk kemi prova se ai po merr drejtimin”, tha një zyrtar amerikan.
Përmbledhje e shpejtë: Mojtaba u shpall udhëheqës suprem më 9 mars, pasi mbështetësit e vijës së ashpër u rreshtuan pas tij për të pasuar babanë e tij.
Përgjigjja e tij publike u kufizua në një deklaratë të shkruar në Telegram tri ditë më vonë, duke shtuar spekulimet se sa rëndë ishte plagosur gjatë sulmit izraelit ndaj rezidencës së babait të tij.
Inteligjenca amerikane dhe ajo izraelite e shihnin shefin e sigurisë Ali Larijani si udhëheqësin de facto të Iranit, derisa Izraeli e vrau Larijanin të martën e kaluar.
“Liderët e tyre janë zhdukur të gjithë. Rrethi i ardhshëm i liderëve është zhdukur i gjithi. Edhe rrethi pasues, në pjesën më të madhe, është zhdukur. Dhe tani, askush nuk do më të jetë lider atje. Ne e kemi të vështirë. Ne duam të flasim me ta, por nuk ka me kë të flasim. E dini çfarë, neve na pëlqen kështu”, tha Trump të premten.
Zyrtarët izraelitë pretendojnë se udhëheqësit kryesorë të Iranit po veprojnë të gjithë si njerëz të kërkuar — duke lëvizur nga një strehë e sigurt në tjetrën dhe duke shmangur komunikimet digjitale.
Zhvillimi kryesor: Kanali i Mojtabës në Telegram publikoi një mesazh të shkruar për Novruzin, ku bënte thirrje për unitet, së bashku me disa fotografi të udhëheqësit të ri suprem.
Një zyrtar amerikan tha se CIA po përpiqej të përcaktonte nëse fotografitë ishin të kohëve të fundit.
Zyrtari vuri në dukje se presidenti iranian Masoud Pezeshkian publikoi një mesazh me video për Novruzin, pavarësisht kërcënimeve ndaj sigurisë së tij.
“Do të kishim pritur ta shihnim edhe Mojtabën në një formë ose tjetër. Ai nuk e shfrytëzoi këtë mundësi dhe traditë”, shtoi zyrtari amerikan. “Ky është një sinjal shumë shqetësues.”
Kontrolli i realitetit: Raz Zimmt, drejtor i Programit për Iranin në Institutin për Studime të Sigurisë Kombëtare në Tel Aviv, theksoi se nuk ka prova që Mojtaba nuk është funksional, edhe nëse plagosja e tij dhe shqetësimet për sigurinë e bëjnë të vështirë ushtrimin e plotë të autoritetit.
“Në rrethanat e jashtëzakonshme aktuale, nuk duhet pritur që ai të dalë në publik, dhe është e mundur që plagosja e tij të mos i lejojë as publikimin e një videoje të regjistruar, në mënyrë që të mos i ekspozohet publikut rëndësia e gjendjes së tij”, tha Zimmt.
Prapaskena: Drejtori i CIA-s, John Ratcliffe, dhe drejtori i Agjencisë së Inteligjencës së Mbrojtjes, gjenerali James Adams, dëshmuan në një seancë të klasifikuar të enjten para Komitetit të Inteligjencës të Dhomës së Përfaqësuesve se regjimi iranian po përjetonte një krizë të thellë të komandës dhe kontrollit, por nuk kishte shenja të një kolapsi të afërt, sipas tre burimeve me dijeni për këtë çështje.
Dy zyrtarë të lartë izraelitë pretenduan se vrasja e Larijanit e zgjeroi vakumin e pushtetit dhe se ky vakum po mbushej kryesisht nga Trupat e Gardës Revolucionare Islamike.
Ngritja e Mojtabës u bë e mundur nga lidhjet e tij të ngushta me IRGC-në, e cila ka ndikim të madh në ekonominë, politikën dhe sigurinë e Iranit dhe për të cilën zyrtarët izraelitë thonë se tani po e drejton efektivisht vendin.
“IRGC po e merr nën kontroll Iranin dhe ata janë të çmendur”, i tha një zyrtar i lartë arab Axios-it. “Ata janë shumë ideologjikë dhe janë të gatshëm të vdesin dhe të takohen me Khamenein e vjetër.”
Çfarë duhet ndjekur: Ratcliffe dhe Adams theksuan gjatë seancës se ishte ende shumë herët për të ditur nëse regjimi mund t’i mbijetojë luftës dhe humbjes së kaq shumë liderëve të lartë.
Izraeli e ka bërë të qartë se krijimi i kushteve për ndryshim regjimi është një nga objektivat e tij në luftë.
“Ne mendojmë se sa më shumë ta rrisim presionin e jashtëm mbi ta, aq më shumë do të rritet presioni i brendshëm. Sa më shumë të ndodhë kjo, aq më të mëdha janë gjasat që regjimi të shpërbëhet”, tha një zyrtar i lartë izraelit.
Disa kritikë të luftës kanë argumentuar se zhdukja e gardës së vjetër vetëm sa po hap rrugën për liderë edhe më të ashpër, si vetë Mojtaba./Axios/TetovaNews
