Teksti i plotë i konferencës për shtyp
Faleminderit të gjithëve për bashkëpunimin. Pas fjalimit të Magyar Péter, do të ketë mundësi për pyetje. Çdo medium mund të bëjë dy pyetje. Pyetjet duhet të bëhen të gjitha bashkë, e më pas mikrofoni të kalohet te tjetri.
Faleminderit shumë për bashkëpunimin. Tani ia jap fjalën Magyar Péter.
Magyar Péter: Mirëdita të gjithëve. Very good afternoon. Faleminderit shumë për interesimin e jashtëzakonshëm nga ana e shtypit ndërkombëtar dhe atij hungarez. Faleminderit që jeni këtu dhe që i kushtoni vëmendje vendit tonë.
Do të presim edhe pak që përfaqësuesit e tjerë të medias të zënë vendet e tyre. Siç tha Zsolt, unë do të jem në dispozicionin tuaj për rreth tre orë, sepse nga ora 5 pasdite deri në 8 të mbrëmjes kam të planifikuar biseda telefonike me më shumë se një duzinë udhëheqësish evropianë dhe të tjerë. Nuk dua t’i mbaj në pritje. Prandaj ju kërkoj falje dhe kërkoj që të respektoni rregullin: unë mund t’u përgjigjem dy pyetjeve secilit. Do të përpiqem t’u përgjigjem të gjitha pyetjeve në mënyrë të plotë, por shkurt.
Hungaria dhe populli hungarez shkruan historinë dje, më 12 Prill. Ajo që pamë këtu në Hungari dhe që shihet nga Evropa dhe e gjithë bota është history in the making in real time. Ne fituam një fitore bindëse dhe dërrmuese në një zgjedhje vendimtare. Populli hungarez na dha një mandat të fortë prej dy të tretave. Sipas gjendjes aktuale, Tisza do të ketë 138 përfaqësues në Kuvendin Hungarez me 199 vende. Por duke qenë se votat e jashtme nuk janë numëruar ende, ne presim që rezultati të ndryshojë në 3-4 vende të tjera në favor të Tisza-s, duke arritur kështu 141-142 përfaqësues. Ky është një mandat i paparë. Kaq shumë njerëz në Hungari nuk kanë votuar kurrë për një parti të vetme. Mbi 3.3 milionë vota erdhën për listën e Tisza-s. Ky mandat i madh sjell me vete një përgjegjësi të madhe.
Fidesz, partia shtetërore, nga dy të tretat e mëparshme, tani ka arritur vetëm një të pestën e mandateve. Dua të theksoj se partia shtetërore arriti të marrë kaq shumë mandate vetëm për shkak të një makinerie propagandistike të jashtëzakonshme, e financuar me qindra miliarda forinta, e cila mbështeti gënjeshtrat në mëngjes, në mesditë e në mbrëmje. Përveç kësaj, i gjithë aparati shtetëror i vendit tonë të dashur ka vepruar nën kontrollin e partisë shtetërore. Po të mos ishte kjo makinë propagandistike dhe shfrytëzimi i paligjshëm i aparatit shtetëror për qëllime parti-politike, nuk do të kishte shumë përfaqësues të Fidesz-it në kuvendin e ardhshëm.
Nuk është rastësi që dje patëm një pjesëmarrje rekord prej gati 80% të popullit hungarez, i cili i dha një mandat të madh qeverisë së re Tisza dhe kësaj epoke të re. Hungarezët, nga fshati më i vogël deri në Budapest, madje edhe ata që jetojnë mijëra kilometra larg atdheut, e ndjenë peshën e këtyre zgjedhjeve vendimtare. Faleminderit nga zemra të gjithë atyre që morën pjesë në zgjedhje, veçanërisht atyre që erdhën nga kontinente të tjera për të ndihmuar atdheun e tyre.
Siç thamë, ne presim që procesi i tranzicionit të jetë sa më i shkurtër. Sipas rregullave, rezultati i zgjedhjeve bëhet përfundimtar jo më vonë se 4 maji. Presidenti i Republikës, ky president kukull, duhet të thërrasë mbledhjen konstituive të Kuvendit të ri brenda 30 ditëve nga zgjedhjet. Unë i bëj thirrje Presidentit Sulyok Tamás që ta thërrasë sa më shpejt, jo më 12 maj, por ndoshta më 5 maj. Gjithashtu, të më ftojë mua, si kryetar i partisë më të fortë hungareze, për të formuar qeverinë sa më shpejt. Nuk ka kohë për të humbur.
Hungaria është në vështirësi nga të gjitha aspektet: e kanë plaçkitur, tradhtuar, borxhëzuar, shkatërruar, e kanë bërë vendin më të varfër dhe më të korruptuar në Bashkimin Evropian. Siç thashë edhe dje mbrëma, qeveria Tisza do të përfaqësojë çdo hungarez, sigurisht edhe ata që nuk votuan për Tisza-n, brenda dhe jashtë kufijve.
Lajos Kossuth, një nga figurat tona të mëdha historike, tha si Linkoln: “Gjithçka për popullin, gjithçka së bashku me popullin, asgjë pa popullin, mbi kokën e popullit. Kjo është demokracia.” Ne do t’i përmbahemi kësaj. Do të bëjmë gjithçka që kjo të jetë me të vërtetë një epokë e re, sepse hungarezët nuk votuan për një ndryshim të thjeshtë qeverie, por për një ndryshim të plotë të sistemit. Tisza nuk ka shitur “mace në thes”. Ne thamë se cili është problemi dhe se për zgjidhjen e tij nuk mjafton një ndryshim i thjeshtë qeverie, por nevojitet një ndryshim sistemi, sepse vendi ynë drejtohej nga një grup kriminelësh.
Dua të them që tani e tutje, ne nuk do të jemi të përsosur, do të bëjmë gabime, por do të marrim përgjegjësinë për to. Hungarezët dje vendosën për shumë gjëra. Ndoshta më e rëndësishmja është se vendi i Hungarisë ishte, është dhe do të jetë në Evropë. Pavarësisht se çfarë planifikoi pushteti aktual korruptiv, hungarezët dje, pikërisht 23 vjet pas referendumit për anëtarësimin në BE, konfirmuan vendin e Hungarisë në Evropë dhe në BE.
Faleminderit mbi 5 mijë vullnetarëve tanë që për dy vjet, natë e ditë, në të ftohtë, në acar, në vapë, ndihmuan për ndryshimin e sistemit. Asnjë parti politike në Hungari nuk ka pasur kaq shumë vullnetarë. Ne bëmë një mrekulli: në dy vjet, nga asgjëja, krijuam partinë më të fortë të Hungarisë, e cila mori një mandat të paparë.
Ne kemi shumë detyra përpara. Një nga detyrat më të rëndësishme të qeverisë Tisza është rikthimi i 8,000 miliardë forintave (rreth 20 miliardë euro) të fondeve të BE-së, pa të cilat ekonomia hungareze nuk mund të funksionojë. Falënderoj të gjithë për urimet. Shoh që edhe Moska, Kremlini dhe Pekini kanë reaguar. Faleminderit që e respektojnë vendimin e zgjedhësve hungarezë dhe janë të hapur për bashkëpunim pragmatik. Gjeografia është gjeografi. Hungaria i respekton të gjitha vendet sovrane dhe nuk do të ndërhyjë në punët e brendshme të të tjerëve. Të njëjtën gjë kërkojmë edhe ne nga të tjerët: ta shohin Hungarinë si një vend të lirë, të pavarur, sovran dhe evropian, anëtar të BE-së dhe NATO-s.
Dua të konfirmoj se nuk ka asnjë fjalë të vërtetë në gënjeshtrat me të cilat propaganda u përpoq të mashtronte hungarezët. Ju të shtypit të huaj që nuk jetoni këtu, nuk mund ta dini se si ishte kjo propagandë goebbelsiane, e tipit koreano-verior, që nuk përmbante asnjë thërrime të vërtete. Viktor Orbán kërcënoi popullin e tij, mbajti fëmijët dhe prindërit tanë të moshuar në frikë. Ai tha se nëse vjen një qeveri tjetër, do t’ju dërgojnë familjarët tuaj në frontin ukrainas. Orbán ra në thellësi të papara për të ruajtur plaçkën e tij të vjedhur dhe pushtetin.
Unë i them çdo hungarezi se në Hungari askush nuk dëshiron luftë. Hungaria është në anën e paqes. Qeveria Tisza do të jetë qeveria e paqes. Ndryshe nga Orbán, i cili për vite nuk u mor me problemet e hungarezëve: shëndetësinë, arsimin, çështjet e jetesës. Ai luante një lloj shahu me pesë dimensione dhe kjo ishte ndër arsyet e humbjes së tij. Ai fliste për gjithçka: Ukrainën, Rusinë, Iranin, zgjedhjet amerikane. Vetëm për hungarezët nuk fliste. Mandati nuk shkruhet në Moskë, as në Bruksel, as në Uashington, por në rrugët dhe sheshet hungareze. Jam mirënjohës që hungarezët e vërtetuan këtë.
Detyrat tona të para janë: të miratojmë masat antikorrupsion, të fillojmë anëtarësimin e Hungarisë në Prokurorinë Evropiane, të krijojmë Zyrën për Rikuperimin dhe Mbrojtjen e Pasurisë Kombëtare, të ndryshojmë ligjin themeltar duke vendosur që askush nuk mund të jetë kryeministër më shumë se dy mandate (8 vjet). Do të rivendosim sundimin e ligjit, demokracinë pluraliste, sistemin e ndarjes së pushteteve. Për mua është nderi më i madh të ulem në vendin e Lajos Batthyány, kryeministrit të parë të lirë hungarez.
U them të gjithë hungarezëve: do t’ju shërbej 24 orë në ditë, 7 ditë në javë, 365 ditë në vit. Ne e shohi politikën si shërbim dhe do t’ia kthejmë politikën njerëzve. Sekreti i Tisza-s, pa asnjë mbështetje shtetërore, vetëm me vullnetarë, është se politika ka të bëjë me njeriun. Unë vetë kam vizituar 700 vendbanime në dy vjet, disa herë nga shtatë. Kam qenë më shumë në rrugë e sheshe sesa në shtratin tim. Sakrifikova shumë kohë me tre djemtë e mi. Me një kamionçinë Ford Transit të vjetër 20-25 vjeç, përshkova Hungarinë. Fola me miliona njerëz. U thashë se politika mund të jetë e bukur, e sinqertë, e drejtë dhe e dobishme. Dikush mund ta quajë populizëm, por është një populizëm i mirë.
Ne nuk dëgjuam ata “ekspertë” budapestas që thoshin se nuk mund të bëhet, se njerëzit lodhen, se politikë në provincë nuk intereson. Dhe ne bëmë gjëra të tjera: kur Orbán tradhtoi hungarezët jashtë kufijve, ne ecëm 1 milion hapa deri në Oradea (Nagyvárad) në Rumani. Kjo është politika për mua.
Ne kemi marrë një mandat të madh. Në qeverinë Tisza, kryeministri nuk do të jetë një “mbret i ditës” si Orbán, por një kapiten ekipi. Kam ndryshuar shumë në dy vjet, kam mësuar rëndësinë e kontaktit të drejtpërdrejtë me njerëzit, të pjesëmarrjes. Demokracia funksionon vetëm kështu. Ne do të marrim vendime së bashku me njerëzit, përmes referendumit ose pyetësorëve online.
Tani një fjalë për politikën e jashtme. Hungarezët vendosën që janë krenarë që i përkasin BE-së dhe NATO-s. Krenarë për identitetin e tyre evropian. Ata e shohin se BE-ja është një projekt paqeje. Paqja në Hungari i detyrohet kryesisht BE-së dhe NATO-s. Po, BE-ja ka të meta, është e ndërlikuar dhe e tepruar në burokraci. Por ne jemi gati të kontribuojmë në kompromise. Do të kemi debate, por nuk do të shkojmë atje për të luftuar e për të vënë pankarta “Brukseli i keq”. Unë do të përfaqësoj interesat hungareze kudo: në Strasburg, Bruksel, Moskë, Berlin, Uashington, Pekin. Por duke qenë një partner konstruktiv, sepse Evropa është në vështirësi. Ne duam të ndihmojmë që BE-ja të ketë një zë të fortë.
(Një ndërprerje e shkurtër: sapo mora informacion që Péter Szijjártó, ministri i jashtëm, nuk është zhdukur. U shfaq sot në ministri, duke shreduar dokumente me kolegët e tij, ndërsa hakerat rusë ishin futur atje për një vit. Shkatërrimi i dokumenteve ka filluar, si në kohët e partisë së vjetër shtetërore. Kjo tregon se në çfarë situate jemi. Në një vend normal, kryeministri në largim do të ndante informacione mbi sigurinë kombëtare me kryeministrin në ardhje. Këtu nuk ndodh kështu. Ka traktate sekrete, vendime qeveritare të klasifikuara, borxhe të marra me kushte të panjohura. Ne do të marrim gjithçka që ka mbetur pas shrederimit, kodet për infrastrukturën kritike. I bëj sërish thirrje presidentit kukull që ta dëgjojë zërin e popullit dhe të thërrasë mbledhjen konstituive. Ne do t’i bëjmë publike këto dokumente sa më shumë të jetë e mundur.
Por tani, pyetjet. Zsolt, ju lutem.
Zsolt: Faleminderit shumë. Tani ka mundësi për pyetje. Kërkoj nga të gjithë që të prezantohen qartë, nga cili vend dhe cili medium vijnë. Për gazetarët e huaj, dua të them se pyetjet e para do t’u jepen përfaqësuesve të shtypit hungarez. Në vitet e mëparshme, në konferenca të tilla, “gazetarët e rremë” të propagandës së financuar nga paratë publike bënin pyetjet e shkruara paraprakisht nga stafi i kryeministrit, ndërsa shtypi i pavarur shpesh nuk mund të bënte pyetje apo as të vinte. Prandaj, fjalën ua jap fillimisht redaksive të mëdha hungareze që mbijetuan 16 vjet në treg. Së pari, Partizán-it.
Pyetje (Itzés Ambrus, Partizán, Hungari): Dy pyetje. Së pari, dje ju kërkuat dorëheqjen e Presidentit Sulyok Tamás. A mund të na tregoni konkretisht se çfarë hapash planifikoni nëse ai nuk e bën këtë? Së dyti, gjatë fushatës thatë se nuk do të shkoni te njerëzit vetëm në fushatë, por rregullisht. A mund të bëni një premtim se kur do të filloni një turne falënderimi si kryeministër?
Përgjigje (Magyar Péter): Po, do të vazhdojmë të jemi me njerëzit. Këto 30 ditët e para janë vendimtare për formimin e qeverisë. Pastaj, sigurisht, hungarezët mund të llogarisin tek unë. Do ta eci përsëri vendin. Nuk besoj se një qeveri duhet të mblidhet vazhdimisht në një manastir. Do të ketë mbledhje qeveritare të hapura për çështje jo të ndjeshme. Për pyetjen tjetër: hungarezët vendosën për një ndryshim sistemi. Sulyok Tamás dhe kukullat e tjera ishin pjesë e këtij sistemi. Ata nuk u zgjodhën për meritë, por për të nënshkruar gjithçka. Nuk kemi nevojë për një president të tillë, i cili lejoi plaçkitjen e vendit dhe të Bankës Kombëtare, i cili heshti kur fëmijë hungarezë u shkatërruan nga përbindësha pedofilë që kjo qeveri i emëroi, dekoroi dhe falosi. Unë i them që të largohet. Ne kemi mandat prej dy të tretash për të ndryshuar edhe ligjin themeltar. Nëse nuk largohet, ne do ta zgjidhim, por jo me masa kundër shtetit ligjor.
Pyetje (Kaufman Balázs, 444.hu): Përmendët mandatin dy të tretash për të kufizuar mandatin e kryeministrit në dy (8 vjet). A do të koordinoni këtë me opozitën e ardhshme? Dhe a mund të thoni se Viktor Orbán nuk do të jetë më kurrë kryeministër dhe se ju do të jeni vetëm për dy mandate? Pyetja e dytë: thatë se keni një ekip të gatshëm për qeverinë. Çfarë mund të na thoni për strukturën e ministrive dhe emrat?
Përgjigje: Kaufman Balázs, faleminderit për artikullin tuaj mbi skandalin e faljes, që ndryshoi rrënjësisht Hungarinë. Lidhur me strukturën: do të ketë ministri të veçanta për shëndetësi, arsim, mjedis, zhvillim rural, dhe një ministri të pastër financash. Shërbimet sekrete do të kthehen aty ku ishin: shërbimi i mbrojtjes kushtetuese tek Ministria e Brendshme, zyra e informacionit tek Ministria e Jashtme. Shumë emra janë të njohur tashmë (András Kárpáti, Zsolt Hegedű), të tjerë do të bëhen të ditur në javët në vijim. Ata do të jenë ekspertë, jo kukulla të korruptuara. Për mandatin: ne morëm mandat për një cikël, por unë vetë personalisht mund të jem maksimumi dy cikle. Do të jetë në ligjin themeltar dhe do të zbatohet për të gjithë, përfshirë Orbán Viktorin. Ai ka qenë kryeministër 20 vjet nga 36, dhe për rrjedhojë nuk mund të jetë më kryeministër i Hungarisë.
Pyetje (Horvát Csaba László, 24.hu): Cilat do të jenë masat e para antikorrupsion dhe kur do të ngrihet Zyra për Rikuperimin e Pasurisë? Cilat do të jenë kompetencat e saj dhe cilat do të jenas rastet e para?
Përgjigje: Masat e para: Anëtarësimi në Prokurorinë Evropiane (proces gjashtëmujor). Por do të krijojmë një zyrë antikorrupsion që mbulon të gjithë sektorin e financuar nga paratë publike, me rol parandalues, edukativ, dhe mundësi raportimi anonim. Korrupsioni është vjedhje. Paratë e vjedhura u mungojnë pensionistëve, fëmijëve në kujdesin shoqëror. Por më e rëndësishme: rivendosja e pavarësisë së gjyqësorit, policisë, prokurorisë, duke ndarë drejtimin politik nga ai operacional. Zyra për Rikuperimin e Pasurisë do të ketë kompetenca hetimore (me mandatin dy të tretash). Do të koordinojë hetimet për çështje si: 650 miliardë forinta të vjedhura nga Banka Kombëtare, koncesionet e autostradave, të duhanit, të mbetjeve, biznesi i respiratorëve, pronat e dhëna Kolegjit “Mátyás Corvinus”, kontrata e Paks, financimi i paligjshëm i partive, dhe rishikimi i çdo prokurimi mbi 10 miliardë forinta. Shpresojmë që zyra të ngrihet në qershor. Do të marrim buxhetin 6.2 miliardë forinta të Zyrës së Mbrojtjes së Sovranitetit (një zyrë propagandistike) dhe do t’ia japim kësaj zyre.
Pyetje (Simor Dániel, Telex): Thatë se Orbán ju telefonoi për të uruar. A tha ndonjë gjë tjetër? Dhe pse nuk i kërkoni dorëheqjen Guvernatorit të Bankës Kombëtare, Varga Mihály, ndërsa u kërkoni të tjerëve?
Përgjigje: Telefonata ishte e shkurtër. Orbán tha “Urime”, unë falënderova në emër të Hungarisë, thashë se është nder të shërbej si kryeministër në vendin e Batthyány-it, dhe se nga 13 Prilli, përgjegjësia jonë e përbashkët është ribashkimi i kombit hungarez. Ai u përgjigj: “Natën e mirë”. Për Varga Mihály: nuk e përmenda sepse Hungaria është në një situatë të vështirë financiare. Ne duam bashkëpunim me Bankën Kombëtare, duke respektuar pavarësinë e saj. Nëse guvernatori punon sipas ligjit dhe nuk pengon politikat e qeverisë së re, ne mund të bashkëpunojmë. Nuk duam një luftë të re që trondit tregjet financiare.
Pyetje (RTL): A mund të ndani detaje rreth informacionit që patët për shkatërrimin e dokumenteve në Ministrinë e Jashtme dhe cili është plani për naftën ruse?
Përgjigje: Informacioni vjen nga burime të besueshme të brendshme, nëpunës civilë që bënë betim për Hungarinë, jo për partinë. Ata panë krime dhe tani po na i raportojnë. Ne llogarisim tek të gjithë nëpunësit e mirë, policët, prokurorët, të cilëve nuk iu la të punonin. Për naftën ruse: do të bëjmë gjithçka për të diversifikuar burimet e energjisë për siguri dhe çmim më të ulët. Por gjeografia nuk ndryshohet. Rusia mbetet aty, ne mbetemi aty. Nuk do të shkëputemi plotësisht, por do të sigurojmë çmimin më të lirë dhe më të sigurt, duke ndërtuar lidhje të reja. Kur të përfundojë lufta, sanksionet do të hiqen.
Pyetje (TVN Poloni): Cili do të jetë qëllimi i vizitës suaj në Austri dhe si do ta ndryshoni qëndrimin e Orbán-it për Ukrainën, duke zhbllokuar kredinë 90 miliardë euro?
Përgjigje: Në Austri, dua të forcoj marrëdhëniet historike, kulturore dhe ekonomike. Dua të forcoj Visegrad-in (Poloni, Çeki, Sllovaki) dhe të krijoj një Evropë Qendrore të fortë. Për Ukrainën: në dhjetor, BE vendosi që Hungaria, Sllovakia dhe Çekia të jenë jashtë kredisë 90 miliardë. Nuk e kupt pse po rihapet kjo. Hungaria ka borxh të madh, nuk ka nevojë për kredi të reja. Prioriteti ynë është të sjellim fondet tona të BE-së. Ne nuk e kemi mbështetur anëtarësimin e shpejtë të Ukrainës në BE sepse është një vend në luftë dhe nuk mund të negociojë. Shumica e vendeve anëtare pajtohen me këtë.
Pyetje (Reuters): Dy pyetje: 1) Çfarë do të bëni me tërheqjen e Hungarisë nga Gjykata Penale Ndërkombëtare (ICC) dhe marrëdhëniet me Izraelin? 2) Si do të jetë marrëdhënia me Gjermaninë?
Përgjigje: Tërheqja nga ICC do të përfundojë më 2 qershor dhe nuk mund të ndalet. Por ne do të rifillojmë procedurën për t’u ribashkuar me ICC-në. Për Izraelin: kemi një komunitet të madh hebre, tolerancë zero ndaj antisemitizmit. Jemi partnerë ekonomikë. Për Gjermaninë: partneri ynë më i rëndësishëm. Kam folur me kancelarin Merz, ai më ftoi në Berlin. Dua marrëdhënie po aq të ngushta politike sa janë ato ekonomike. Do të rivendosim sundimin e ligjit dhe parashikueshmërinë për investitorët gjermanë.
Pyetje (BBC): Viktor Orbán përfaqësonte diçka. Çfarë duhet të presim nga ju? Cilat janë parimet tuaja? Dhe përgjigje e qartë për kredinë e Ukrainës?
Përgjigje: Nga ne prisni një Hungari të shtetit të ligjit, një aleate të besueshme në BE, NATO, me SHBA-në, një ekonomi përsëri në krye të Evropës Qendrore. Ne do të zgjedhim gjithmonë të drejtat e njeriut mbi interesin ekonomik. Për kredinë: e përsëris, është një vendim i miratuar në dhjetor, Hungaria ka “opt-out” dhe do të mbetet jashtë.
Pyetje (Sky News): A përfshin llogaridhënia e mashtruesve edhe Viktor Orbánin? A mund të shkojë në burg? Dhe si do të jetë marrëdhënia juaj me Putinin?
Përgjigje: Nuk është detyrë e një politikani të thotë se kush shkon në burg. Detyra e qeverisë është të sigurojë pavarësinë e gjyqësorit dhe hetuesve. Detyra e gjyqësorit është të hetojë krimet. Të gjithë e shohin që nuk është normale që një hidraulik (Mészáros Lőrinc) u bë 5 herë më i pasur se familja mbretërore britanike në 400 vjet. Por nuk jetojmë në komunizëm për të marrë prona pa gjykim. Për Putinin: nëse më telefonon, do ta marr. Do t’i them të ndalë vrasjet, sepse lufta nuk ka kuptim as për Rusinë. Por nuk mendoj se do më dëgjojë.
Pyetje (Kiev Independent): Si do të jetë politika e Tisza-s ndaj Ukrainës ndryshe nga ajo e Fidesz-it? Dhe çfarë lloj paqeje mund të arrihet?
Përgjigje: Ne duam marrëdhënie aleate me çdo fqinj, përfshirë Ukrainën, sepse aty jetojnë hungarezë (rreth 100 mijë në Transkarpati). Ukraina është viktimë e luftës. Ajo ka të drejtë të mbrojë integritetin e saj territorial (Memorandumi i Budapestit 1994). Kushdo që i thotë Ukrainës të heqë dorë nga territori është tradhtar. Paqja varet nga garancitë ndërkombëtare, jo nga ne. Por kusht për marrëdhënie të mira me Ukrainën është rivendosja e të drejtave të pakicës hungareze (gjuhë, kulturë), siç ishin 10-15 vjet më parë.
Pyetje (Bloomberg): Afati për anëtarësim në Eurozonë? Kur do të shkrihen 20 miliardë euro fondet e BE-së? Dhe përsëri kredia 90 miliardë?
Përgjigje: Për Eurozonën: së pari do të shohim gjendjen reale të buxhetit, pastaj konsultim profesional dhe social, pastaj vendosim një datë (ndoshta 2030 ose 2031). Për fondet e BE-së: duhet t’i sjellim sa më shpejt, sepse disa afate skadojnë në gusht 2026. Ne mund të përmbushim katër kushtet: masa antikorrupsion (përfshirë Prokurorinë Evropiane), pavarësia e gjyqësorit, liria e medias (ndalimi i mbështetjes shtetërore të propagandës), liria akademike (kthimi i universiteteve akademikëve). Shpresa jonë është që vizita e tretë (pas Varshavës dhe Vjenës) të jetë në Bruksel për një marrëveshje. Për kredinë 90 miliardë: është një vendim i marrë. Por në muajin e ardhshëm, Orbán është kryeministër në detyrë. I thashë: nëse ka diçka të rëndësishme për të nënshkruar ose për të bllokuar, le të më telefonojë.
Pyetje (TVP Poloni): Si do ta forconi bashkëpunimin me Varshavën? A do të telefononi Trump-in?
Përgjigje: Do të forcojmë lidhjet infrastrukturore, ekonomike, kulturore. V4-ja ishte e fortë kur vepronte bashkë. Për Trump-in: nuk do ta telefonoj unë, por nëse ai apo administrata e tij na kontakton, jemi të disponueshëm. Shpresojmë t’i shohim në 23 tetor në Budapest për 70-vjetorin e Revolucionit të 1956.
Pyetje (CNN): Orbán ishte lider i lëvizjes populiste globale. Çfarë do të ndodhë me institucionet e tij (MCC, etj.)? Dhe çfarë do të thotë humbja e tij?
Përgjigje: Humbja e tij është e madhe. Ai luftonte gjithmonë kundër dikujt (sovjetikëve, liberalëve, Brukselit, Amerikës…). Detyra e kryeministrit nuk është të luftojë në skenën globale, por të përmirësojë jetën e hungarezëve. Ne nuk do t’i financojmë më nga shteti këto institucione (si MCC, Sziget Festival, etj.). Ishte krim të përzihej financimi i partisë me shpenzimet qeveritare. Do të hetohet.
Pyetje (France 24): Ndikimi i fitores suaj te lëvizjet e tjera “ekstremiste”? Dhe a është Rusia një rrezik sigurie?
Përgjigje: Nuk më pëlqen termi “ekstremist”. Shumë njerëz të zakonshëm, patriotë, votojnë për “Frontin Kombëtar” në Francë. Politikanët mainstream duhet të flasin për frikën reale të njerëzve (siguria, migracioni, kultura). Evropa e trajtoi keq krizën e migracionit. Për Rusinë: Po, është një rrezik sigurie. Hungarezët e dinë këtë nga historia (1849, 1944-45, 1956). Nuk është e pranueshme që hakerat rusë ecin në Ministrinë e Jashtme hungareze dhe marrin informacione të NATO-s. Ju nuk i tregoni taktikën kundërshtarit në dhomën e zhveshjes.
Pyetje (Independent Serbia): A do të hetohen operacionet e “flamurit të rremë” me Serbinë? Si do të jetë marrëdhënia me Vucic?
Përgjigje: Po, do të hetojmë atentatin e pretenduar ndaj gazsjellësit në Pashkë, i cili u njoftua një javë më parë. U bë shumë keq. Ne nuk do të ndërhyjmë në punët e brendshme të Serbisë. Por u them serbëve: të marrin forcë nga zgjedhjet tona. Edhe në regjime hibride, ndryshimi është i mundur. Ne do të bashkëpunojmë me Serbinë për hungarezët në Vojvodinë, por paratë e ndihmës nuk do të vidhen më nga kriminelët pranë Orbán-it.
Pyetje (Rumani): Pse thoni se Orbán i tradhtoi hungarezët në Rumani duke mbështetur George Simion? Mesazh për hungarezët në Rumani dhe marrëdhëniet me Rumaninë?
Përgjigje: Sepse Simion ka shkelur mbi varret e heronjve tanë. Një kryeministër hungarez nuk duhet ta mbështesë atë. Hungarezët në Rumani votuan Fidesz-in sepse u mashtruan nga e njëjta propagandë. Unë do t’i mbështes ata. Do të bashkëpunoj me UDMR-në (Kelemen Hunor) pavarësisht se ata morën pjesë në fushatën e gënjeshtrave. Dua marrëdhënie më të mira ekonomike dhe kulturore me Rumaninë, madje një V8 (Visegrad + Austri, Slloveni, Kroaci, Rumani).
Pyetje (The Times): Plani për gjobën 1 milion euro në ditë nga BE për mosrespektimin e rregullave të azilit?
Përgjigje: Gjoba tashmë është gati 1 miliard euro. Vende të tjera (Sllovakia, Polonia) e kanë zgjidhur këtë pa iu nënshtruar mekanizmave të detyrueshëm. Ne do ta zgjidhim duke respektuar ligjin e BE-së, por duke mbrojtur kufirin tonë jugor, duke mos lëshuar kontrabandistët e dënuar nga burgjet (siç bëri Orbán), dhe duke mos transportuar migrantë në kufirin sllovak. Ne jemi kundër migracionit ilegal.
Pyetje (Rustavi, Gjeorgji): A do të vazhdoni bashkëpunimin strategjik me Gjeorgjinë?
Përgjigje: Nëse marrëdhëniet ishin të mira, do të vazhdojnë. Nëse ishin të këqija, do të përmirësohen. Nuk do të ndërhyjmë në zgjedhjet e Gjeorgjisë. Do të vizitoj Tbilisin nëse ftohem.
Pyetje (Hina, Kroaci): Çfarë do të bëni me Hernádi Zsolt (MOL), të kërkuar nga Kroacia? Dhe çfarë mendoni për hartën e “Hungarisë së Madhe” në zyrën e Orbán-it?
Përgjigje: Kam folur me kryeministrin kroat Plenkovic. Duhet të paguhen kompensimet e caktuara nga gjykata ndërkombëtare për MOL-in. Nuk e njoh dosjen e Hernádi-t. Do ta shoh kur të marr informacionet e klasifikuara. Për hartën: nuk e mbaj mend çfarë harte është. Por Hungaria ka një histori 1000-vjeçare. Të kesh një hartë të asaj historie nuk është revizionizëm. Austro-Hungaria solli shumë zhvillim në rajon. Le të shohim nga e ardhmja, jo nga e kaluara.
Pyetje (Sllovaki – .týždeň): A biseduat me Robert Fico? A do të përkeqësohen marrëdhëniet siç parashikoi ai?
Përgjigje: Nuk kam biseduar me Fico-n. Ata lëshuan një deklaratë se e pranojnë rezultatin. Unë dua marrëdhënie sa më të mira për hir të hungarezëve në Sllovaki. Por janë të papranueshme gjërat që po ndodhin: heqja e tokave pa kompensim për shkak të origjinës hungareze, dhe ligji që kërcënon me burg këdo që kritikon Dekretet Beneš (të cilat dënuan kolektivisht hungarezët dhe gjermanët pas luftës). Kjo nuk është Evropa e 2025-ës. Ne duam marrëdhënie të mira, por nuk do të bëjmë kompromis për këtë.
Pyetje (TV2 Danimarkë): Si do të siguroni lirinë e medias? Dhe si reaguan tre djemtë tuaj?
Përgjigje: Do të shkëputim menjëherë mbështetjen e paligjshme shtetërore për propagandën (TV2, etj.). Do të pezullojmë shërbimin e lajmeve të medias publike derisa të krijojmë kushte për objektivitet (me pjesëmarrjen e të gjitha partive). Sot mora një ftesë për të shkuar në mediat publike… është shumë vonë. Për djemtë: është pjesa më e vështirë. Ata janë 17, 14 dhe 12 vjeç. Janë të mrekullueshëm, e kuptuan misionin. Gjatë fushatës, propaganda thoshte se nuk flisnim dot, por ne flasim çdo ditë.
Pyetje (ANSA, Itali): A do të flisni me Meloni-n? Pse është e rëndësishme?
Përgjigje: Po, do të flas. Italia është vendi im i preferuar. Meloni ka sjellë stabilitet në Itali. Pavarësisht se ishte aleate e Orbán-it, ne mund të kemi marrëdhënie të shkëlqyera personale dhe të punojmë së bashku.
Pyetje (South China Morning Post, Hong Kong): Cili do të jetë roli i kompanive kineze (BYD, CATL) në Hungarinë tuaj? A do t’i hetoni kontratat? A do të shkoni në Kinë?
Përgjigje: Absolutisht jam i hapur për vizitë në Kinë dhe për të pritur liderët kinezë. Por investitorët duhet të respektojnë ligjin hungarez dhe evropian: mjedisin, shëndetin, punën. Nuk duam që të vijnë, të marrin subvencione të mëdha, të punësojnë pak hungarezë dhe të ndotin. Dua që kompanitë hungareze të jenë furnizues të tyre. Do të shqyrtojmë kontratat (p.sh., hekurudha Budapest-Beograd) nëse ka korrupsion. Por nuk duam t’i shkatërrojmë investimet, por t’i bëjmë ato të qëndrueshme.
Pyetje (The Economist): Nëse ata të cilëve u kërkoni dorëheqjen (kryetari i Kuriës, i Gjykatës Kushtetuese) nuk largohen, a do ta përdorni shumicën dy të tretash për t’i larguar? A nuk do të krijonte kjo një cikël ku çdo qeveri e re largon të emëruarit e së kaluarës?
Përgjigje: Ata duhet të shikojnë në pasqyrë dhe të pyesin veten: a bënë gjithçka për të shërbyer hungarezët dhe për të zbatuar ligjin? Apo zbatonin urdhrat e një shefi mafie? Nëse kanë dinjitet, do të largohen. Ne kemi mandat për të ndryshuar sistemin. Nuk do të përdorim masa kundër shtetit ligjor për të rivendosur shtetin e ligjit. Por një mandat dy të tretash ju jep fuqi të riorganizoni shtetin. Nuk kam frikë nga “cyclet” e tilla sepse ne po kufizojmë pushtetin tonë (2 mandate për kryeministrin). Ministrat e mi kanë qenë në sektorin privat, nuk janë ushtarë partie që duan të vjedhin.
Pyetje (BBC World Service): Nëse ju telefonon Trump, çfarë do t’i thoni?
Përgjigje: Do t’i them: Gëzohem që më telefonuat. SHBA-ja është aleati ynë i rëndësishëm në NATO dhe partner ekonomik. Jemi gati ta zhvillojmë këtë aleancë. Dhe do ta ftoja në Budapest më 23 tetor, në 70-vjetorin e Revolucionit të 1956.
Pyetje (Kyodo News, Japoni): A do të ndryshojë politika e “Hapjes nga Lindja” dhe si do të ndikojë në marrëdhëniet me Japoninë?
Përgjigje: Nuk do të ndryshojë. Ajo që është e mirë dhe funksionon, ne e mbajmë. Japonia dhe vendet aziatike janë partnerë të rëndësishëm ekonomikë. Por ne jemi anëtarë të BE-së. Nëse ka një vendim evropian, ne do ta ndjekim atë, edhe nëse bie ndesh me interesat aziatike. Por besoj se gjithçka mund të pajtohet.
Pyetje (Telegram, Londër): Çfarë do të bëni ndryshe nga Orbán? A do ta ndaloni “Pride”-in?
Përgjigje: Unë jam ndryshe nga Orbán në pothuajse çdo gjë. E drejta e tubimit i takon të gjithëve. Secili jeton dhe do atë që do, për sa kohë nuk cenon ligjin dhe të tjerët. Për abortin: kjo çështje në Hungari është e rregulluar dhe nuk debatohet nga masa të mëdha shoqërore.
Pyetje (Irish Times): Për Mekanizmin e Migracionit. A do të paguani ose të pranoni zhvendosje?
Përgjigje: Ne nuk pranojmë kuotat e detyrueshme. Por ka një zgjidhje të tretë: të kontribuosh në mbrojtjen e kufijve të vendeve të tjera me roje kufitare, policë. Hungaria e ka bërë këtë dhe do të vazhdojë.
Pyetje e fundit (Digi24, Rumani): Cila është garancia që ju nuk do të bëheni si Orbán, i cili filloi si liberal demokrat dhe u bë autokrat?
Përgjigje: Garanci është vetë komuniteti ynë, mbi 5000 vullnetarët tanë (Tisza Islands). Ata vijnë nga e majta, e djathta, nga aspak politika. Ata do të na largonin nëse devijojmë. Ne nuk kemi para, nuk kemi ushtri propagande, nuk kemi pushtet ekonomik. Fidesz-i mundi të bëhej mafi sepse ishin një bandë shokësh dhome që e njihnin njëri-tjetrin. Ne nuk jemi ashtu. Dhe mbi të gjitha, unë jam një avokat i shtetit të ligjit. Nuk do ta shkel atë për ta rivendosur atë.
Faleminderit të gjithëve për vëmendjen. Faleminderit për mundësinë. Tani po shkoj të flas me kolegët e mi evropianë. Faleminderit që ishit këtu./TetovaNews
