Zëvendëspresidenti JD Vance do të drejtojë ekipin negociues të SHBA-së për bisedimet e paqes me Iranin të shtunën, tha të mërkurën sekretarja e shtypit e Shtëpisë së Bardhë, Karoline Leavitt.
Pse ka rëndësi: Ky është takimi i nivelit më të lartë midis SHBA-së dhe Iranit që nga revolucioni islamik i vitit 1979, ndërsa negociatat për armëpushim kanë arritur në një pikë vendimtare që mund të çojë në rifillimin dhe përshkallëzimin e luftës nëse këto bisedime me rrezik të lartë dështojnë.
Kjo do të jetë misioni më i rëndësishëm dhe më sfidues në karrierën politike të Vance, duke vënë në provë qëndrimin e tij për të shmangur luftën me Iranin dhe për të preferuar diplomacinë si mënyrë për të arritur një marrëveshje.
Vance tha në Budapest të mërkurën se Presidenti Trump është “i paduruar për të bërë përparim” me Iranin dhe theksoi se nëse zyrtarët iranianë nuk angazhohen me sinqeritet, “ata do ta kuptojnë se Presidenti Trump nuk është njeri me të cilin mund të luash”.
Zhvillimi kryesor: Leavitt tha se këshilltari i Trumpit dhe dhëndri i tij, Jared Kushner, si dhe i dërguari i Shtëpisë së Bardhë, Steve Witkoff, do të marrin pjesë gjithashtu në negociata.
Mediat shtetërore iraniane raportojnë se kryetari i Parlamentit iranian, Mohammad Bagher Ghalibaf, pritet të udhëheqë delegacionin e Teheranit, ndërsa ministri i Jashtëm, Abbas Araghchi, do t’u bashkohet gjithashtu bisedimeve.
Gjendja aktuale: Sulmet ajrore izraelite në Liban kanë shkaktuar dënim të ashpër nga Teherani dhe pretendime se ato përbëjnë shkelje të armëpushimit.
Araghchi la të kuptohet në X se Teherani mund ta braktisë armëpushimin nëse sulmet izraelite vazhdojnë.
“Kushtet e armëpushimit Iran–SHBA janë të qarta dhe të shprehura qartë: SHBA-ja duhet të zgjedhë — armëpushim ose luftë të vazhdueshme përmes Izraelit. Nuk mund t’i ketë të dyja,” tha ai. “Bota po i sheh masakrat në Liban. Topi është në fushën e SHBA-së dhe bota po vëzhgon nëse ajo do të veprojë sipas zotimeve të saj.”
Një zyrtar i lartë amerikan tha se SHBA-ja aktualisht nuk është e shqetësuar se sulmet në Liban do t’i rrezikojnë negociatat.
Leavitt u tha gazetarëve se “u është përcjellë të gjitha palëve” se Libani nuk është pjesë e marrëveshjes së armëpushimit.
Trump dhe kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu do të vazhdojnë të diskutojnë për këtë çështje, “por për momentin Libani nuk përfshihet”, shtoi ajo.
Më në detaje: Baza për bisedimet e paqes ka qenë një nga çështjet për të cilat SHBA-ja dhe Irani kanë dhënë deklarata kundërthënëse.
Në një seri postimesh në Truth Social të mërkurën, Trump shkroi se 10 pikat që Irani publikoi dhe pretendoi se ishin baza e negociatave, ishin të ndryshme nga 10 pikat që iu dhanë SHBA-së dhe që do të diskutoheshin “pas dyerve të mbyllura gjatë këtyre negociatave”.
“Këto janë PIKAT që përbëjnë bazën mbi të cilën ramë dakord për një ARMËPUSHIM. Është diçka e arsyeshme dhe mund të hiqet lehtësisht,” tha ai.
Në një konferencë me gazetarët, Leavitt konfirmoi raportimin e Axios se kundërpropozimi me 10 pika që Irani i dërgoi Shtëpisë së Bardhë të hënën u refuzua dhe më pas u ndryshua dhe u rihartua nga ndërmjetësit në një mënyrë që ishte e zbatueshme dhe në përputhje me propozimin me 15 pika të Shtëpisë së Bardhë.
Leavitt pretendoi se ajo që Teherani thotë publikisht për çështjet për të cilat ka rënë dakord “është shumë ndryshe nga ajo që thonë privatisht”. Një shembull që ajo dha është stoku i uraniumit të pasuruar në nivel të lartë. “Na janë dhënë sinjale se ata do ta dorëzojnë uraniumin e pasuruar,” tha ajo.
Pala tjetër: Ghalibaf tha se tre nga 10 klauzolat në kuadrin për të cilin SHBA-ja dhe Teherani kishin rënë dakord janë shkelur dhe, për rrjedhojë, “një armëpushim dypalësh ose negociata janë të paarsyeshme”.
Ai tha se shkelja e parë kishte të bënte me armëpushimin në Liban, që ishte një angazhim të cilin kryeministri i Pakistanit e kishte përmendur në deklaratën e tij për shpalljen e armëpushimit.
Ghalibaf pretendoi se shkelja e dytë ishte hyrja e një droni në hapësirën ajrore iraniane dhe e treta ishte deklarata e Trumpit që mohon “të drejtën e Iranit për pasurim”, e cila sipas tij ishte përfshirë në klauzolën e gjashtë të kuadrit.
Çfarë duhet ndjekur: Raz Zimmt, drejtor i programit për Iranin në Institutin për Studime të Sigurisë Kombëtare në Tel Aviv, i tha Axios se shqetësimi kryesor është shkalla në të cilën bisedimet e ardhshme do të trajtojnë çështjen bërthamore.
“Ka tre kërkesa minimale që duhet të përmbushen: largimi i uraniumit të pasuruar në 60% nga Irani, hollimi i materialit të pasuruar në 20% në një nivel të ulët dhe pezullimi i pasurimit të uraniumit për sa më shumë vite të jetë e mundur,” tha ai.
“Nëse këto kërkesa — disa prej të cilave Irani i kishte refuzuar para luftës — pranohen, lufta mund të përfundojë me të paktën një arritje të rëndësishme. Nëse lufta përfundon ndërsa këto kapacitete bërthamore mbeten ende në Iran, kjo do të përbënte një dështim të madh.”/Axios
